Page 193 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 193
УУС АЛДАН УЛУУИА
мэнэйдэйэн тыыннаах ордон, биир да суейуну энчирэппэккэ кыстатан, «Кыйыл
Куус» холкуоска этэн нэ эргийэн кэлбиттэр.
1948 с. Нам Хомустаадар эмиэ кыстыкка кейуугэ сылдьыбыта. Мин ийэбэр
содотох одобун, кэргэннэнэ сылдьыбатада. Кене, чуумпу майгылаах, хатыггыр, кыра
унуохтаах кийи холугар, 1954—1976 сс. балыыйада санитарканан, ohox оттооччунан
улэлииригэр: майын мастаан икки ohogy оттон, дьиэ ийин-тайын, ыарыйахтары
керен, астарын астаан айатан, ийит-танас сууйуутун толорон сылдьыбыта. Онтон
1963 с. 36 солкуобайдаах пенсияда тахсыбыта.
Екатерина Петухова-Троева, кыыЬа
Троев Гаврил Гаврильевич-Кэлэдэй
(1914-1998)
Хабырыыс II Легей нэйилиэгэр дьаданы кэргэнтгэ иккис одонон тереебутэ.
Бииргэ тереебуттэр сэттиэлэр. Бииргэ тереебут эдьиийэ Мигалкина Христина
Гаврильевна уонна балта Троева Розалия Гаврильевна иккиэн оройуонтга биллэр
уордьаннаах ыанньыксыттар. Ийэлэрэ эрдэ елен, кыра эрдэдиттэн улэдэ эриллэн
улааппыта. Бастаан холкуос тэрилтэлэригэр илии улэтигэр уон сыл сылдьыбыта.
Оскуолада уерэммэтэдэ, хонуу, суейу улэтигэр улэлээбитэ.
Сэрии иннинэ турук улэйит буолан уксун ыраах ыырдарынан, холкуос сыыппа-
ратыгар сылдьыбыт. Ону маннык ахтар: «Уон сыл устата хонуу, суейу улэйитэ этим.
Онтон борохуот тоггон, кыайан кэлбэтэх тайадайы 6 одус келенен Дьокуускайга
тайыспытым. Эйиилигэр тердуе буолан, Америка борохуота Батамаайы анныгар
тонх)н, тайадайы 20 атынан Моой урэххэ тиэрдибиппит. Бу тайадас Дьааныга баар
кемус бириискэлэригэр рабочайдар айыыр-таггнар тайадастара буолан, ураты суол-
та биэрэллэрэ. Кыйын иккитэ кырынан бутэрбиппит. ©спех нэйилиэгиттэн Алдан
ерустэн тайадас суекуур сирбит 60 кес. Онуоха куйадан таггастаах дьонтго тонуу-
хатыы беде буоллада. Хонук миэстэбитигэр тайадастаргын, аттаргын керен, хара-
быллаан, кыратык утуйа туйэн ыладын уонна аттаргын харыстаан даданы, тойон
даданы сатыы суурэн, таан оргуйа олорор хайа быыйынан сатыы айанныырбыт.
Ону эдэр-сэнэх буолан тулуйдадым».
1937 с. биир сыллаах холкуостаах оскуолатыгар биригэдьиир уерэдэр уерэммитэ.
1938 сылтан «Холбойуу Суола», Калинин аатынан холкуостарга биригэдьиирдээбитэ.
1943 с. Улэ фронугар ын ырыллан, «Холбойуу суола» холкуоска туспут былааны-
нан, билигин бийиги куоракка барар суолбутун тимир курдьэдинэн, байымньынан
онорсубута. Онтон кинини уордаах сэрии дохсун долгуна Улуу Олуенэ ерус уейэ
еттугэр — Киренскэй куоракка бырахпыта. Манна борохуот сайаанын кэрдиигэ
улэлээн, кини салайар биригээдэтэ 10 тыйыынча кубометр майы бэлэмнээбитэ.
Мутугун уматан, дэлээнэтин ыраастаан туттарбыттара.
«Куннээди нуорматын толорботох дьоннору, сокуону тутуспат тойоттор тубэйэн
сордообуттара. Киэйээнтги айылык туомун кэнниттэн, байыаннай бэрээдэк диэн-
нэр, иччитэх тогг-хайаа баанньык дьиэдэ хаайан хоннорон баран, сарсыарда сукку-
руур тыыннара эрэ ордубут, toitoh, тууннэри эккирээн хоммут дьону сынньаппак-
ка, эмиэ тыада улэдэ уурэллэрэ. Онтон сылтаан, ыалдьан елбут кийи байаам этэ.
Оттон айылыкпыт куггн'э 500 грамм хара килиэп уонна кунус хаппыыста судураай
миинэ этэ, онон бутэрэ. Кэлин уерэхтээх Чурапчы ыччаттара уггсэннэр бэрэбиэркэ
кэлэн, усулуобуйа арыыйда буолбута», — диэн Хабырыыс одонньор ахтар.
Сыралаах улэтин Сталин мэтээлэ, элбэх дипломнар, грамоталар туойулууллар.
1944 сылтан садалаан, сэрии сылыгар Улуу Кыайыыга квартал ахсын 750 сол-
куобай суумалаады бултаан туттаран, бэйэтин кыадынан кыттан, 1945 сыллаахха,
Саха АССР Правительствотын Бочуотунай грамотатынан, «Ада дойду Улуу сэрии-
тин 1941—1945 сс. килбиэннээх улэтин ийин» мэтээлинэн надараадаламмыта.
Кэлин Партизан Заболоцкай аатынан сопхуос Тулунатаады отделениетыгар би-
ригэдьииринэн, кыладыапсыгынан улэлээбитэ. Уопсайа биригэдьииринэн 30 сыл
Asa дойду Улуу сэриитин сылларыгар 191

