Page 456 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 456

-С легей_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _


         кылаайы бутэрэн баран, салгыы кыайан уерэммэтэх. 12 саастаадыттан сайынын
         окко, кыйынын Myrrxaga улэлээн сылдьыбыт. 16-тан Байдымада Икки Куел Икки
         Ардыгар сайынын от охсон, ыанньыксыттаан, сэрии кэмигэр ойбоннорун тэстэн
         суейулэрин уулатан, от тиэйэн, мае кэрдэн дьахталлар биир бэйэлэрэ хас да кийи
         улэтин толорон олорбуттар. 1942 с. ииппит адата Байылай Улэ фронугар Сангаарга
         чох хостоойунугар мобилизацияланан барбыта. Ааныс, сана чороччу улаатан эрэр
         кыыс оччотооду уелээннээхтэриттэн хаалсыбакка, бары кыадын-кууйун ууран ту­
         ран кыайыы туйугар улэтэ сыаналанан, «Ада дойду Улуу сэриитин 1941—1945 сс.
         килбиэннээх улэтин ийин» Сталин тебелеех мэтээлинэн надараадаламмыта.
            1948 с. сэрииттэн эргиллэн кэлбит Васильев Василий Гаврильевичка кэргэн тахсар.
            Адабыт Бээрийэ нэйилиэгэр Кутаама урэдэр тереебут. Бииргэ тереебут бэйиэлэр
         эбит, кини иккис одо. 10 саайын диэки Бээрийэ Томторугар икки эрэ сыл уерэнэр
         уонна ийэтэ елен тохтуурга куйэллэр. Икки сыл II Легейге адатын эдьиийигэр
         Дегтярев Алексей Михайловичтаахха (Эмээ) Тойон Уйатыгар олоро сылдьыбыт.
         Эдьиийэ елен Бээрийэдэ теннен, абадатыгар Савва Васильевка иитиллэр. Салгыы
         кыайан уерэммэккэ, онон холкуоска чороччу улаатыадыттан араас улэлэргэ, от-
         мас улэтигэр улэлээбитинэн барар. Сэрии садаланан эр дьону уксулэрин армияда
         ын ыран барбыттарыгар, кини тэн э уолаттар оччотооду кыракый холкуостарга сурун
         тейуу улэйит буолбуттара. 1943 с. армияда ыггыраллар.
             Ийэбит барахсан холку майгылаах, куустээх ис санаалаах, саггата суох улэтэ
         бутэн-ойон ийэрэ, ыраас туттуулаах этэ. Элбэх одону бэйэтэ тигэн таныннаран-
         бэрийэн тонмокко-ыалдьыбакка, кыйынын 2 км тэйиччи Билииттэн сатыы сылдьан
         оскуоланы бутэрбиппит. 1959 с. Билиигэ сана улахан дьиэ тутуллан киирбиппит,
         ити сыл саайыгар электричество уота киирэн учугэйэ, сырдыга бэрдэ.
            Мин улахан кыыс буоламмын улэм элбэх буолара. Ийэм сотору-сотору одолоно
         бардадына, онноодор хотон керуутэ миэхэ суктэриллэрэ. Бырааттарым эмиэ от-
         мас улэтигэр буйан-хатан утуе улэйит буолбуттара, уксулэрэ техникада сыстан
         улэлээбиттэрэ. Саамай уерэди, идэни ылары ситиспит аччыгый бырааппыт Гаврил
         Васильевич улуустаады ЖКХ кылаабынай электрик-инженеринэн уйун сылларга
         ситийиилээхтик улэлии сылдьар.
            Бырааттарым бука бары сууруугэ, атах оонньуутугар, волейболга, хайыйарга,
         остуол теннийигэр, баскетболга, чэпчэки атлетикада оскуолаларын, нэйилиэктэрин,
         оройуон чиэйин элбэхтик кемускээбиттэрэ. Кинилэртэн Василий республика ма-
         рафонугар хаста да кыттан, орто учугэй тумуктэри кердербутэ. Сеня 1986—1991 сс.
         Партизан Заболоцкай сопхуос спортинструкторынан улэлээбитэ. Ол кэмн'э, сопхуос
         хамаандата спартакиадада — II миэстэ, 3 сыл субуруччу бастаан оройуон кейеруллэ
         сылдьар Кыйыл Знамяны уйэ-саас тухары ылары ситиспитэ. 1987 с. оройуон во­
         лейболга хамаандатыгар киирсибиттэрэ, оройуон Кубогар икки тегул — I миэстэ,
         Мэьгэ Хан'алас оройуонун бириийигэр II—III миэстэ ылбыттара, бэйэтэ 1992 с. во­
         лейболга оройуонтга «Бастьпг быйааччы» бириис хайаайына буолбута.
            Тереппуттэрбит кун сиригэр олорон ааспыт бэлиэлэрэ — 9 одолоро ыал буолбут
         дьоммут, 26 сиэннэрэ, 33 хос сиэннэрэ элбии тураллар: Маша — кыыстаах уол; Сав­
         ва — биир уол, ус кыыс; Вася — уоллаах кыыс; Коля — икки кыыс; Саша — икки
         уол, ус кыыс; Сеня — биир кыыс, икки уол; Нюта — икки уол; Таня — икки кыыс;
         Ганя — икки уол, биир кыыс одолоохтор.
            Орто дойдуга кун сирин кердерен, олох олорон «ийэ-aga», «эбээ-эйээ», «хос эбээ»
         буолар уерууну, дьолу бэлэхтээбиттэригэр кунду тереппуттэрбитигэр, баалларыгар
         эппэтэх барда махтал тылларбытын аныыбыт.
                                                             Мария Бурнашева, улахан кыы/ia

                         Гражданскай эр санаа — хорсун быйыы

            Хомойуох uhun, биликки кэмкэ эмиэ, хаан тохтуулаах кыргыИыылар хатыла-
         на тураллар. Ийэ дойдуну кемускуур ытык иэстэрин толорон Корея^а, Чечня^а,

         454      VI туИумэх
   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461