Page 603 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУЬА

Бу олонхону суруйарыгар элбэх бириэмэтин ыыппыт, киниэхэ элбэхтэ сылдьыбыт.
Одонньоро харадынан кербет, аны кырдьадайа, сылайар, сынньанар эбит.
Иван Семенович 70-н тахса сыл анараа еттугэр Москвитинтан суруйбут «Хаан
Дьаргыстай» олонхотун уола Юрий Иванович опорой тайаарыытыгар адата элбэх
кууйун-сыратын биэрбитин седен-махтайан, бэйэтигэр «Дьаргыстай» диэн псев­
доним ылыммыт. Иван Семенович бу олонхоттон ураты Н.В.Москвитинтан «Эр
Дьурагг бухатыыр» олонхону, 7 ырыа ис хойоонун суруйбут. Ити курдук, Иван Се­
менович олус суруксут кийи эбит. Кун аайы тугу оггорбутун, туох буолбутун, тугу
кербутун-кэрэхсээбитин, куннээди улэни-хамнайы, бу кун хайдах ааспытын кун-
дьыл билгэлээйиниттэн садалаан суруйан ийэр эбит. Кини 30-с сыллартан садалаан
тийэх кунугэр тиийэ оччотооду олох сайдыытын тэтимин кердерен суруйбут днев-
нигэ — история биир кэрчигин барытын арыйар.
Кини олус дойдумсах, тереебут Тулунатын, дьонун-сэргэтин куруук ахтара,
сибээйин быспатах, дойдутугар куулэйдии кэлэрэ. Хайдах дойдутун таптыыра —
уустаан-ураннаан суруйбут хойоонноруттан кестер. Ол курдук, «Таргылдьыма»,
«Хаптана», «Тулуна», «Муру», «Тулуна бырастыы» уо.д.а.
Иван Семенович дьонугар-сэргэтигэр, одолоругар утуе ейдебулу, суолу-иийи
хаалларбыт кийинэн буолар.
Розалия Николаевна Дегтярева

Сукулаан дьиэ§э улааппыт утуе ыччаттар
Алексей Андреевич Бурцев-Орулуур
(1881-1955)
Олексей II Легей нэйилиэгин Байдыма адатын ууйуттан теруттээх. Революция
иннинэ бу ада yyha нэйилиэгэр улаханнара эбит. Урэх да, алаас да сирдэрдээх суейу,
сылгы иитиитигэр табыгастаах дойду буолан, 1908 с. испиийэккэ 45 ыаллаах эбит.
Олексейдеех Маайа биир еттулэринэн уруккута Угулээт, кэлин сорохторо I Легей,
II Легей нэйилиэктэригэр тарданан барбыт Бурнашевтартан теруттэрдээхтэр. Он­
тон Бурцевтар Дьабыдьанан, Сыгынньадынан, Бэриидэнэн, Меку Куелунэн олор-
буттар.
Мария Семеновна Бурнашева-Бурцева (1895—1970) сэттэ бииргэ тереебуттэн кыра
кыыстара эбит. Олексейге кэргэн баран, Меку Куелунэн, Хаптанада Сылгыйыт, кэ­
лин Сукулаан дэнэр миэстэлэргэ ыал буолан олорбуттар. Кердугэн урдунэн солоо-
йуннаахтара. Маайа утуе майгылаах, эйэдэс, элбэх саьгалаах, айыныгас майгылаах,
нууччалыы хааннаах, сырдык харахтаах эбит. Онтон Олексей хара будьурдай батгах-
таах, адыйахта саггарар, кестер дьуйуннэринэн кийи хайгыы керер дьонноро эбитгэр.
Одолоро кинилэри утумнаан бары да сэргэх дьуйуннээх-бодолоох буолбуттара.
Кини тас кестуутэ тон куруун курдук этэ, ол гынан баран кыаммат ыалларыгар, ай-
махтарыгар наар кемелейе сатыыра. Одолорун уерэттэрээри Томторго кейен олорон,
Хоро Бурцевтарын одолорун айатан олорпутгара. Холбойуктаайын садана, холкуос
бастакы хардыыларын улэтигэр актыыбынайдык кыттыбыттара. Сэрии, сут-кураан
сылларыгар Олексей саастаах кийи буолан, сэриигэ, Улэ фронугар ыытыллыбакка,
«Кыйыл Куус» холкуос тейуу улэйитин быйыытынан сылдьыбыта. Маайата наар ыан-
ньыксыттаабыта. Кыайыы туйугар куустэрин-сыраларын биэрбит дьон буолаллар.
Кинилэр 17-тэ одоломмуттарыттан биэстэрэ кийи-хара ыал буолан ууйаатылар:
Татьяна (1921—2003), наар суейугэ улэлээн, ыал улахан одотун быйыытынан
уерэхтээх дьон буолалларыгар кеме-тирэх буолан олорбута. Баатадайтан теруттээх
И.М. Аманатов диэн кийиэхэ кэргэн тахсан ус кыыстаммыттарын кэннэ, одолорун
адалара эрдэ елен, бэйэтэ улаатыннартаабыта. Анята эдэригэр содуруу педучилищеда
уерэнэн, Томскайга троллейбус водителинэн улэлээбитэ, кэлин Сочи куоракка
олорбута; Мотята фельдшер идэтин ылан, Уус Алдан оройуонун санэпидсулуус-
патын тэрилтэтигэр пенсияда тахсыар диэри улэлээбитэ. Билигин тубдиспансер

Кэпсиэхпин бадарабын 601