Page 619 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 619
УУС АЛДАН УЛУУЬА
деление интэриэстэрин учуоттаан сынньанар хостоох, остолобуойдаах киэн-куон
хотону туттарбыта, дьонун сургэтин кетехпутэ.
Буетур олохпут маннык сатарыйыытын, сопхуостар ыйыллыыларын, коммунис-
тары уедууну-медууну себулээбэт этэ. Ол туйунан кыйыйан-абаран туран кэпсии-
рэ. Tehe даданы ыарахан, эмкэ кыайтарбат ыарыыга ыллардар, охтон орон кийитэ
буолуор диэри нэйилиэгин, дьонун-сэргэтин туйугар кыйалла сылдьыбыта.
Петр Петрович бэйэтин дьиэлээхтэригэр дирин'ник убаастанар адалара уонна
эйэлэрэ этэ. Биэс одотун суйуехтэригэр туруортаан утуе хайаайка, учуутал ийэ-
лэрэ Мария Максимовалыын нал оггортообуттара. Кыргыттара, кутуеттэрэ, уола,
кийиитэ бары даданы талбыт курдук улэйит дьоннор. Улахан кыыйа Альбина одо
саадын улэйитэ, икки студент одолордоох. Рая уйук хотугу улууска учууталлыыр,
икки одолоох. Роза — улуустаады доруобуйа харыстабылын управлениетыгар бухгал-
тердыыр, икки одо ийэтэ. Римма — эдэр ыалы телкелуур Дьокуускай куорат ЗАГС
тэрилтэтин улэйитэ. Уола Иван тутуу инженерэ, адатын курдук кэлбит-барбыт,
сытыы-хотуу улэйит, кыыстаах-уол одолоох.
Утуе кийи онорбут дьыалата, олорбут олодо кэнчээри ыччатгарыгар салдана ту-
руохтун.
Алексеев Алексей Петрович-Тойтуун
(1930-1980)
Олексей алтыс одонон Хаптанада тереебут. Олексей ийэтэ эрдэ елен оскуолада
хойутаан киирэр, онно эбии сэрии буолан тохтуу-тохтуу Хаптанаттан Томторго
ейуелэнэн сылдьан уерэнэн, 5 кылаайынан уурайарга куйэллэр. Онтон холкуоска,
тэрилтэдэ араас улэдэ сылдьар. 50-с сыллар ортолоругар Дьокуускайга электрик-
монтажник уерэдэр уерэнэн, бийиги нэйилиэктэн бастакы электромонтёр идэтин
байылыыр. Оччолорго, билин н и курдук урдук кууруулээх эргиччи уот суода. Элек
тричество уотун бейуелэктэргэ дизельнэй станциялар кемелерунэн биэрэр буолтара.
Дьэ, манна Алексей Петрович Кэптэнинэн, Уйун-Куелунэн, Тулунанан ыалларга,
тэрилтэлэргэ, фермада уот тардыытыгар улэ бедену улэлиир.
Кини сурдээх тургэн, телутэ биэрэн саггарбыт-иггэрбит, кулуу-оонньуу, хаадьы
тыллаах кийи этэ. Ордук субуотунньуктарга кини баар буолла да оонньуу-кер да, улэ
да куестуу оргуйара. Олексей ыйыыта-хайыыта, хамаандата дуорайан олорор буола
ра. Оччолорго, коммунистическай субуотунньуктарга тутуу майа беде бэлэмнэнэрэ,
онно дьону тумэ тардарга, хамсатарга Олексей бэйэтин сэмэй кылаатын элбэхтэ
киллэрсибитэ. Кини дьону кытта сатаан кэпсэтэр, тылын ылыннарар, киириилээх-
тахсыылаах этэ. Ол да ийин буолуо, кэлин холкуоска да, сопхуоска да кыладыапсы-
гынан, экспедиторынан улэлээбитэ.
Олексей одомсох этэ, уулуссада буоллун, дьиэдэ буоллун одону керустэ да хаа-
дьылаан, эйэргээн кулэ-уерэ турара бу баар курдук. Кэргэнинээн Кыыма Васи-
льевналыын элбэх одону теретен атахтарыгар туруорбуттара. Ыарахан ыарыыттан
эрдэ 50 саайыгар бу олохтон туораабыта. Билигин кини олодун одолоро, сиэннэрэ
салгыыллар.
Алексеева Мария Петровна — Оллоон кыыйа (1934 — 1999), бэйэтин ахтыытыт-
тан: «Мин Хаптанада Хомус Тумуйахха тереебутум. 1943 с. «Калинин» холкуоска
оскуола уерэдэ бутуедуттэн уерэх садаланыар диэри ходуйа ыраастаайыныгар, сии-
лэскэ от мунньуутугар, одус сиэтиитигэр улэлиирим.
50-с сыллар садаланыыларыгар Гаганова бачыыма тэлийэ суурбутэ. Ити кэмггэ
Егор Карамзин-Ин иир Харах атынан Ампаардаах диэн алаайы сарсыарда эрдэттэн
киэйэ хойутаан бутуннуу мустарбыта. Онно мин 250—320 бугулу онорбутум. Де
када кыайыылаада буоламмын саахар, чэй, табах биэрбиттэрэ. Биир сайын Уйун
Сыйыыга биир га сири мунньан турардаахпын. Саамай тахсыылаахтык 1949—1950 сс. 5
буолан, 2 эр кийи, 3 дьахтар «Кыйыл Куус» холкуоска икки кун Уйун Сыйыыга 30-
32 оту кэбийэн, оройуоммутугар II миэстэни ылбыппыт, бииргэ улэлиир дьоммут
Кэпсиэхпин бабарабын 617

