Page 648 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 648
-с логей_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
суукка кэпсээбит. Кинини, тулаайах саайын ситэ илик уолу куустэринэн сирдьит
оностубуттарынан, босхоломмут.
Кынаачай эмтэнэн, ессе 20-чэ сыл олорбут.
Уйбаан бэйэтин ааспыт олодор итэдэйэ диэн, устэ кэргэннэнэ сырыппыт да,
бэйэтиттэн одото суодар хомойоро yhy. Игнатий уолун Кестекууну ииппит. Кини,
П.Е. Дегтярев ахтыытынан, кыайыы буолбутун кэннэ сана саастарын ситэн, 1945 с.
Дьоппуон сэриитигэр хомуурга бииргэ тубэйэннэр, Харбин куоракка тиийбиттэр.
Сэриигэ yhyc киириэхтээх уочараты куутэ сырыттахтарына кыайыы буолан, Буетур
Монголияда сулууспада салгыы барбыт. Онтон Кестокуун улаханнык ыалдьан дой-
дутугар теннубут да, сотору ол кийи бэйэтэ хардааччыта бэрдиттэн Суоттуга дьон
кырбааннар, эдэр саайыгар олбут.
Уйбаан Аржаков кэргэнэ Седуеччуйэ олбутугэр, кини кыыйын Олеенчугу бэйэ
тин аатынан суруйтарбыта, Аржакова Елена Ивановна диэн ааттаммыта. Олеенчук
ыаллыы Петр Сергеевтиин туспа ыал буолбуттара, ус уол одоломмуттара: Иван,
Михаил, Петр диэннэр.
Уйбаан 1945 с. бэйэтиттэн лаппа эдэр Сергеев Уойуктан арахсыбыт Домналыын
холбойон, Хаптан ада оскуола дьиэдэ ер олорбуттара. Домна уолун Ньукулай кыыйын
миигин уонна быраата суотчут Е.П. Аржаков уолун Ваняны олох кырабытыттан ии-
тэннэр, кырдьар саастарын киэргэппиттэр. Бийиги «эйээ», «эбээ» диэн ын ырдарбыт
да, тереппут тапталын кинилэртэн эрэ билбиппит. Мин ейдуехпуттэн, эйэбит кад-
ровай булчут этэ. Кыйын сайаан курдук кыстаммыт куобахтары дьукаахтардыын
бары сииллэрэ. Хас да булчут, тайахсыт уонна булчут ыттарын ууйатар Моой-
турук диэн ейдеех ыт, бийиги одо сааспыт додоро баара. Оттуулларыгар бийигини
эмиэ илдьэ сылдьар буолан, эйэбит отуу туруорара, бэйэбитигэр септеех быыкаайык
дьин'нээх кыраабыллары оггорбута. Прополийы булан биэрэрэ, ону муетун ыган
сиирбит минньигэйэ дьикти этэ. Эбэбит хаптадайы ууту кытта буккуйан «кыбаас»
диэн ийэрдэрэ. Дэлэйдик уунэр дьэдьэни, моонньодону ИЛЛЭН- кийи мин ургээн
киллэрэн, суегэйдээн сиирбит.
Биирдэ кырабар ханна эрэ барарыгар супсулгэн буолбутугар, бука, туулээдин
туттара Дьокуускайдаары дуу, таннарын дьиибэргии кербутум харахпар баар.
Араайа, таба тыйыттан быйыылаада, курумэ дэнэр уп-уйун этэрбэскэ эбээм сиэл
угунньа укпута. Онтун кэтэригэр, танас куллука эринэн баран, унньуускалары куо-
бах туулээх еттунэн атадыгар анньыммыта. Оссе, ыт тириититтэн сутуруо дэнэри
тобугар бааммыта. Туулээх садынньахтаада, сирэйэ нэйиилэ костер уйун туулээх
бэргэйэлээдэ. Утулук кэтэ сылдьарын тайынан, улахан туулээх утулук сиэдэр быа-
нан ыйанан тэйбэггниирэ. Тирии олбохтоох сыардатыгар тирии хаайахтар бааллара.
Ити 1955—1956 сс. буолуон сеп. Мин 4—6 саастаахпар хас да тугэни ейдеен хаал-
быппын кэпсээтэхпинэ, дьонум седеллере.
Эйэбит булдун туттаран харчыланар быйыылаада, хайа да ogogo суох ус келуе-
йэлээх бэлисипиэти Ваняда, эйиилигэр миэхэ икки келуейэлээди ылан биэрбитин,
сайылык одолоро бары «айаайаан», начаас «унуохтарын туппуттара» быйыылаада.
Бу мин оскуолада киириэхпэр диэри кэмнэр — эйэлээх эбэм дьоллоох кэмнэрэ.
И.И. Аржаков 1959 с. куртадынан ыалдьан елбутэ. Дьоллоох одо саайы бэлэхтээ-
бит ииппит дьоммутун учугэйдик саныыбыт.
646 IX ту!умэх

