Page 699 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУЬА

Мигалккн Иннокентий Николаевич-Элэс Лэгэнтэй
(1904-1984)

«Лэгэнтэй костер дьуйунунэн да, сахада кэрэ кестуулээх киЬи этэ. Сурдээх ыраас,
чэбэр, кебус-кене дьылыгырас кене орто уггуохтаада. Кинини кырдьадастар «кыыс-
кэрэ дьуйуннээх киЬи» дииллэрин ейдуубун. Одо эрдэдиттэн ордук атадынан лаппа
кыанар, туерт ууттээх бутэй урдунэн таах ыстанара диэн, урукку кырдьадастар седе-
махтайа кэпсииллэрэ. Чугас эргиннээди тэннээхтэрин сырсан да, атах оонньуутугар
да олох тутуйуннарбата yhy. Ол ийин, Элэс Лэгэнтэй диэн аат иггмит. Олох кырдьыар
диэри бэрт чэпчэкитик сыбдыйа содус туттан тыаЬа-yyha суох хааман сэгэлдьитэ-
рэ. Холкуоска булчутунан, туулээхситинэн ер сылларга сылдьыбыта. Эбэдэ хойукка
диэри илимниир этэ, онно кини куулун сугэн сыыр халдьаайытынан тииттэри быы-
Ьынан быйалыыра, биирдэ кердеххе номнуо УЬун Куел аартыгынан киирэн эрэр
буоларын, одо сылдьан элбэхтэ керер буоларбыт», — диэн М.М.Петухов ахтар.
Роман Бережнее ахтыытыгар: «Лэгэнтэй олодор иккитэ кэргэннэнэ сылдьыбыт.
Бастакы кэргэнэ Кыдайбагггга олохтоох Hahaap Дегтярёв кыыЬа Матырыас сэрии
иннинэ одолоро кыраларыгар елен, ус одолоох огдообо хаалар. Сэрии садаланыан
эрэ иннинэ, Лэгэнтэйи холкуос салалтата Кэбээйигэ булка ыыппыттар, ус одотун
балта Аанада Томторго хааллартаабыт. Салгыы бронь биэрэннэр, кинини армияда
ылбатахтар. Лэгэнтэй манна уонча сыл бултуур, былаанын мэлдьи толорор буолан,
бастыгг туулээхсит аатын ылар. Кини одо эрдэдиттэн ahagac эттээх буолан, ону-
маны, сибиэни-абаайыны этинэн-хаанынан билэн-керен эрэйи керере. Саастыма
диэн сиргэ УеЬээ Тукулаан дьиэтигэр хоноллоругар уоту тута аЬаппатахтарына, ohox
кэнниттэн кыйыл дьуйуннээх сирэй уонна тарбах кестерун, онтон айаттахтарына
тута сутэн хааларын туЬунан бэркэ муодардаан, Таас Сир оннук дьээбэлээх буолара
диэн кэпсиирэ. Айанньыттар epyhy туораат да, тыайаабакка-ууЬаабакка, улаханнык
саггарбакка, наар кердеЬе-ааттаЬа сылдьары ирдииллэр этэ. Ону, хайаан да тутуЬар
буоларбыт диирэ.
Сэрии кэнниттэн хас да сыл буолан баран, дойдутугар эргиллэр. 1949 с. Лэгэнтэй
иккистээн Чурапчы Сылаггыттан теруттээх Макарова Мария Николаевнаны кэр­
гэн ылар».
«Мария аайан ийэр политсыльнайдар хаалларбыт кыыстарыттан тереебут, ол
иЬин нууччалыы хааннаах. Сут кэмигэр Чурапчы кеЬеруутун садана, дьон ач-
чыктаайына тахсыбытыгар холкуос салалтата ыксаан, эт туггэтэлээбитин НКВД-
га тыллааннар холкуос председателин, салалтаны хаайталаабыттар. Кинини онно
кемелейееччунэн сылдьыспытынан, кыйалан' иис улэтигэр Дьокуускайга ыыппыт­
тар. Салгыы, мин тереппуттэрбэр ырыайыт артыыстар Анна Заболоцкая уон­
на Илья Перевалов дьиэ кэргэннэригэр сыстан, одо керсен сылдьыспыт. Ийэм
кыыйы айынан, харчылаан, таггыннаран дойдугар бараргар кемелейуем диэби-
тин: «Аймахтарым бэйэлэрэ оггорбут дьыалаларыгар миигин тубэйиннэрбиттэрэ,
онон аны Чурапчыга уктэниэм суода», — диэбит.
Ийэм Маайаны Томторго аймахтарыгар Урумээс Уйбааннаахха илдьэн дьукаах
олордоллоругар, улэ булан биэрэллэригэр кэпсэппит. Мария онно уол одоломмут.
Аана балтын кэриэтэ ылыммыт кыыйын олохтоору, бэйэтиттэн балай эмит ада
саастаах, ус одолоох огдообо таайын Иннокентий Мигалкины билсийиннэрэн,
холбойон хаалаллар. Кыракый Ваняны Урумээстээх одо оггостон, ылан хаалбыт-
тар»,— диэн Перевалова Агафья Ильинична кэпсээтэ.
Холкуос суйуедэр туруутугар Кубээйи алаас Хоту Атадар, онтон кэлин оскуоланы
эккирэтэн, бастаан Хаптаггада, онтон Тулунада киирэн оскуола уопсайыгар хас да ыал
буолан олорбутгар. Салгыы, Кылыкынай кулуба уйаайбатын ийигэр чочуобуна дьиэ
атгынаады дьиэни биэрэннэр, олохсуйбуттара. Лэгэнтэй ыарахан улэни кыайбат буо­
лан туулээхситтэн уурайан, оскуолада ohox оттооччунан улэлээбитэ. Тыылга улэтин
иЬин, Сталин тебелеех мэтээллээх. СааЬыран 80 сааЬыгар тиийэн баран елбутэ.
Бастакы кэргэниттэн одолоро:

Кэпсиэхпин бадарабын 657