Page 703 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУЬА

cyehy аЬатан, керен, холкуос шарахан улэтигэр эриллибитэ. 19 сыл бостуугунан, ер
сылларга сылгыЬытынан, уопсайа 33 сыл устата улэлээбит. Коммунистическай улэ
ударнига.
«Адам сэриигэ бараары тыллана сатаабытын, Дьалкыырап бэрэссэдээтэл кыайар-
хотор улэЬитин элбэх кыра одолордоодунан, бронь ылан хаалларбыт дииллэрэ да,
24 эрэ сааЬыгар биллибэт биричиинэнэн, бэйэтигэр тиийинэн елбут диэн буолта.
Айылдаттан кыахтаах эдэр киЬини, дьинэр, тодо сэриигэ ыыппатахтара эмиэ дьикти.
Кини уерэхтээх дьонлго куораттан сибээстээх кумаадылары таЬар быЬыылаада. Ку-
руут кистии тута сылдьар хатанар чымыдааннаада, ону елбутун кэннэ Е.П.Аржаков
(суотчут) ылан барбыта. Кэлин киниттэн ирдэЬэн кербутум да, мэлдьэспитэ.
Ону таЬынан, хара тирии эмиэ хатанар, куруутун кумаады тасхайдыыр улахан
бартыбыаллаадын, мин хойуккаантга диэри ону-маны уктан туттан сылдьыбытым.
Адам дэгиттэр кыаллар киЬи эбит, онтон миэхэ Чиэппэрдээх диэн ааты —
куустээх диэн ааттаан буолбатах, Буетур ДьарааЬынап ат айааЬыырбар, айаас ат
тебетун кыайа тутарбын керен ааттаабыта», — диэбиттээх БаЬылай. Кинини эдэ-
ригэр кербуттэр, тас керуггунэн да, харса суох майгытынан да, хос аата киниэхэ
олуЬун сеп тубэЬэр этэ диэн кэпсииллэрэ.
Тулуналыыр аартык ыксатыгар сытар, эмпэрэ сыырга ыбылы анньыллан турар
ыраас уулаах, хаппыт мастара адаарыйбыт, киЬи кере дьулайар Уггкурэ, Чиэппэр­
дээх эрэ таптаан сетуелуур чуемпэтинэн буоларын билэрбит. Уонча сыллаадыта,
харадынан кербет буолан, етедер сайылыырыгар содотодун олорон, Домна Сер-
гееваттан: «Хаптаггабын наЬаа ахтабын, сатыы сирдээ эрэ, баран иЬэн Ункурбэр
киирэн сетуелуем этэ», — диэн кердеспут. Домна «онно тиийэн елееру гынар
буоллада дуу» диэн сэрэхэдийбит. БаЬылайга оччотоодуга ыарахан куннэр этилэр.
Улахан кыыЬа Дора, содотох уола Васек утуу-субуу уЬун, ыарахан ыарыы кэнниттэн
елутэлээбиттэрэ, кэргэнэ Ааныс орон киЬитэ буолбута.
Билигин БаЬылай 80-ча сааЬыгар топ курдук бэйэтин керунэн сылдьыадын,
харадынан кербет буолта мэЬэйдиир. Аччыгый кыыстара Мария кэргэнэ олох-
тоох Бурнашев Иван Васильевич эрдэ елен, туерт одотун бэйэтэ суЬуехтэригэр ту-
руоран эрэр дьаЬаллаах ийэ. Онуоха эбии инбэлиит ийэлээх адатын керен-истэн
олорор. Сиэннэрэ кыыс биирдэ тус-туспа аЬылык бэлэмнээн аЬата, иккис сы-
рыыбар эЬэтин атадын сууйан тынырадын кырыйа олороро. Бу маннык кербет-
истибэт уонна суордан'гга-тэллэххэ сытар тереппуттэригэр амарах сыЬыан, керуу
мааныта — билинтги уйэдэ кистэл буолбатах, ахсааннаах кырдьадастарга тиксэр
суол. Ып-ыраас чемчейбут, биллэ майгыта тупса кырдьыбыт, кырабыттан убай
туттар БаЬылайбыныын хан-ас кулгаадар улаханнык сан-ардахха истэн, кэпсэтэ-
бит. Мээнэ лэбэн-кэлээбэккэ, бу курдук саас-сааЬынан ахтан-санаан ааЬан элбэди
кемелесте. Кини кэпсиир дьодурдаадын истэрим, ситиЬэн суруйан ыллаххына, ула­
хан кеннеруутэ да суох барар. Лоскуй кэпсээнэ буттэдинэ, аны кими ыйытар диэн
саггата суох кэтэЬэн олорор. Ааныс уксугэр сыттар да, керер харада, истэр кулгаада
буолан одонньорун дьаЬайа, хараанныы сытар, кэпсээнигэр эбэр, кеннерер.
1961 с. Василий Васильевич Бээрийэ кыыЬын Анна Иннокентьевна Аржакованы
кэргэн ылан туерт одоломмуттара: Федора 5; Саргы Намгга кэргэн баран 4; Вася 1;
Мария 4 сиэннэри бэлэхтээбиттэр.
БаЬылай одо сылдьан бэрэссэдээтэлин кытта элбэхтэ алтыспыт тугэннэриттэн
кэпсээнин садалаата.

Бэрэссэдээтэлим кыЬамньыта

«... Биир ардахтаах кун, Лэглээс урдунээди аартыгы суурэн киирэн иЬэр ата хал-
тарыйан, Гаврил ПавловиЬы кебдедун ыбылы баттаан улаханнык эмсэдэлэппитэ.
Ону Лэглээс биир ыйы быЬа от-силис дулданы туерэн адалан биэдэрэдэ оргутан,
кунттэ устэ сылаастыы угуттаан эмтээн, утуерпутэ. ... Хабырыыс бэрэссэдээтэл
уерэдэ суода, будаалтара Гоголев Миитэрэй оггорбут докумуоннарын уЬун курумэ

Кэпсиэхпин бадарабын 661