Page 739 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУйА

лыын (1936—1977) керсен ыал буолбуттара. Сурдээх эйэлээх, быр бааччы олорор
ыал, хомойуох ийин, одоломмотохторо.
Билигин 85 саастаах улэ, тыыл бэтэрээнэ Тулунада бэйэтин киин котельнайтан
ититиллэр дьиэтигэр хоп курдук дьайанан, билин'Н'итэ, нэйилиэк соцулэйиттэрин
керуулэригэр-истиилэригэр эрэнэн, дойдутугар олорорун ордорор. Духовкаты-
гар бэйэтэ килиэп буйарынарыгар иккистээн тубэстим. «Килиэппин хайгыыллар,
онноодор сакаастааччылар бааллар. Миэнэ ыйаайына элбэх уонна хадын хайан да
уокка сиэппэппин, онон сымнадас буолар, амсай» диэн, итии ууттээх чэйи кытта
эбиэттээтибит да, сэйэргэстибит да. Иван кимиэхэ да бычыгыраппакка кичээн"илээн
наардаабытхаартыскаларыттан нэйилиэк кинигэтигэртуйанаргасебулэстэ. Кинигэдэ
тадыстадына, аныгы келуенэ ебугэлэрин булан керен, киниэхэ махтаныа, эрэйэ
тиллиэ, аата ааттаныа турдада.
Учугэй тэриллээх кийи улэдэ кыайыылаадын туйунан кэпсэтии буолла: «1952 с.
алаастары бутэйдээйиннэ ыччаттары кедулээн сугэнэн окон ус ууттээх бадананы
оггорууга, биир куннэ ортотунан 75 остуолбаны, рекордум 100 остуолбаны (о.э. 300
ууттээйини) бэлэмнээммин, ким да ыраадынан сиппэтэдэ. Арсен Атласов уонна
Зосим Габышев эккирэтэннэр биир куннэ ортотунан 65 остуолба, рекортара — 75
остуолбаны (о.э. 225 ууттээйини) бэлэмнээбитгэрэ. Ол сугэм ампаарбар баар...» Бу
биир тугэнтэн эдэригэр кыахтаадын сылыктыахха сеп. Уелээннээдэ билигин 81 саас­
таах Ким Васильевич Мигалкин бигэргэтэр: «Сурэх Билиигэ балачча улахан дьиэтин
тутгарыгар, майын бэйэтэ бэлэмнэнэн баран, ферма одуйун, атын барытын келуйэн,
содотодун тиэйэн обуос курдук субурутан киллэрбитэ. Холуоданы дьып-дьап тургэнник
тутар, сурэхтээх кыайыгас улэйит, арыгы испэт, табах таппат кийи этэ».
Уруккуттан сатабыллаадынан, мындырынан, дьодурдаадынан Иван Гаврильевич
нэйилиэккэ биллэр. Бастакынан фотоаппарааты, хаартыска онгорон тайаарыыны
байылаабытын, салгыы бэлисипиэти, матасыыкылы, онтон массыынаны ыыппы-
тын, уксун улэтин кердеруутунэн фонда ылан, атыылайан ылбытын бэркэ диэн
билэбит. Кэпсиириттэн ийиттэххэ, ханнык да идэдэ дэгиттэр сыстадас буолан, сиэт-
тэрэн улэтин урдэтэн ийэр эбит, ол курдук, киномотористан садалаан киномеха-
нигынан улэлээбит, онтон киносетька 1972 с. диэри суоппардаабыт. Мадайыыггна
кочегарынан, рабочайынан улэлии сылдьан атыылааччылаан да ылбыт.
Аны рационализаторскай улэлэрин ахтыытын кэпсээбитин кылгастык туспа
ылан, анал балайада кердеруллубутун аадьпг. Сэрии кэмигэр тыылга улэлээбит
мэтээлин киниискэтэ, сэрии бэтэрээннэрин киниискэтигэр тэн нэниллибит. Ол да
ийин, Тулуна бочуоттаах олохтоодун аатын ылыан ыллада.
Кэргэнэ елбутэ адыс сыл кэннитгэн, Уйбаан кэнэдэски ыччаттарын тардыытыгар,
55 саайыгар II Байадантайтан теруттээх 28 саастаах уоллаах, кыыс одолоох А.О. Ар-
гуновалыын холбойоннор, ессо икки кыыс одолоноллор. Ол гынан баран ейдес-
петтере элбээн, суутунан арахсыбыттар. Ийэтэ бэйэтин уолун илдьэ барбыта да, ус
аггаар саайыттан Уйбаан на иитиллибит буолан, кууйунэн кэлэ турара: «Одо миэхэ
олорорун себулуур буолладына, мин ааппынан суруйтаран миэхэ букатын хааллар,
икки аны сиринэн хайыта тыыттарбатын», — диэбит. Ити курдук, ус одотун бэйэтэ
бэртээхэй дьон гына иитэлээн улаатыннартаабыт.
Улахан кыыс Марианна Байкальскай университет бухгалтерскай филиалын
бутэрэн, икки одолоох Бородой ыала, Уйбаантга кэлэ сылдьар, билсэр. Бэйэтин
аатынан суруйтарбыт Болеславын Чурапчы физкультурнай институтугар уерэттэрбит,
билигин Нам II Хомустаадын ыала, физкультура учуутала. Бэйэтиттэн кыргыттара:
Розалия ЯГСХ-ны бутэрэн, ветеринарнай институт научнай улэйитэ. Кыра кыыс
Иванна ХИФУ институтун туризм отделениетын III курсун студена, ыал буолбут.
Эйэтин аатынан Ваня диэн уйун туола илик уолчааныныын адатыгар тахсан, адыйах
кэмггэ эмтээн-томтоон олорор эбит.
Улэ суох диэн дьарыга суох олорооччуларга, ытык кырдьадайы Уйбааны холобур-
га кэпсиэххэ сеп. Ол курдук, бастакынан хаартыска бэчээттээн, онтон таксистаайын
диэн уедуйуен 50-ча сыл инниттэн массыыналанан дьону тайан, суолтатыгар да
буоллар харчылайара. Онтон билигин саастаах кийи содотодун дьиэтигэр бугэн
Бугунну тулалыыр эйгэбит уонна олохгоохтор 697