Page 91 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 91
УУС АЛДАН УЛУУЬА
Адам сурдээх судургу, мае хайдыбытын курдук кене майгылаада, амарах сурэхтээх,
айыныгас дууйалаах, утуе санаалаах кийи этэ. Ийэбитинээн олус тапсан, ейдейен,
биирдэ дордоонноохтук сан арсыбакка сымнадастык, баай талым диэн нэ дьулуспак-
ка, ураты сэмэйдик туттан, дьайанан олорбуттара. Ааннара дьонтго еруу ahagac этэ.
Ийэбит Мааппа эмиэ сурдээх айыныгас дууйалаах, наар дьонтго кемелейе,
субэлии сылдьара. Дьукаахтардыын, ыалларыныын олус тапсан, кинилэри бурду-
гунан, арыынан, чэйинэн, этинэн салдаан олорбуттара. Бийиги одолор бэйэбитин
ейдуур буолуохпутуттан улэ, дьон туйа диэн тубугурэр ийэлээх-адалаах буолан,
кийи олодо бу маннык, еруу тубуктээх улэдэ буолуохтаах диэн ейдебуллээх улаап-
пыппыт.
Адам байанайдаах булчут этэ, булдунан айаан олорбуппут. Бултаабыт куйуттан,
куобадыттан, балыгыттан, тайадыттан ыалларыгар, аймахтарыгар хайаан да елуулээн
бэреэрэ. Сайылык ыаллара: «Буетур балыгынан, булдунан айаан харада наадыйбак-
ка олус бэркэ сайылаатыбыт», — диэн махтаналлара.
Кини сылгы ферматыгар улэлии сылдьан, ол да кэнниттэн аттары айаайыыр
идэлээх этэ. Айаайаабыт сылгыларын кэлэн, келунэн да, миинэн да барар этилэр.
Элбэх сылгылар, кулунчуктар быыстарынан сылдьарбын ейдуубун. Миигин содотох
кыыйын ордук атаахтатара, ол да буоллар дьиэ ис-тас улэлэригэр, ону тайынан
холкуос араас улэтигэр батыйыннара сылдьара. Дьоннор «бачча кыра кыыйы тодо
ыарахан улэдэ улэлэтэдин?» диэтэхтэринэ, «одо улэттэн туох да буолбат» диэн
кэбийэрэ.
Адам оонньуур суох кэмигэр мастан, талахтан араас сиэдэрэй оонньуурдары
быйан, кыйан биэрэрэ. Ол курдук салааска, сайын сыыртан туйэр, сойо сылдьар
келуейэлээх тэлиэгэ, кыра сыардалаах аттары, одунан ытыллар чаачар саалары, та
лах суейулэри, мастан дуобат уо.д.а. оонньуурдары онороро.
Кини оттуу сылдьан олон'холору, араас остуоруйалары уйун киэйэлэри быйа кэп-
сиирэ эбитэ уйу. Бийиги дьиэбитигэр киэйэ аайы остуоруйа кэпеэттэрэр идэлээх
этибит. Буппэт элбэх остуоруйулаадын, кэпеээннээдин, хантан итиччэ элбэди би-
лэрин, улаатан баран седер этибит. 60-ча сыллаадыта буолбуту, атын улуус сирдэ-
рин, дьоннорун ааттарын, туту кэпеэппиттэрин олох бэдэйээ буолбут курдук кэп-
сиирэ. Былыр баайдар ыйыахтарыгар, араас куулэйдэргэ, тан-ара дьиэтигэр ким
туту гыммытын, сан-арбытын, хайдах туттубутун, туох тан-астаадар, симэхтээдэр
тиийэ ойуулаан-дьуйуннээн кэпсиирэ. Ис-тас политиканы, дойду олодун олус
интэриэйиргиир этэ. Билэр-керер дьону керустэдинэ олус уерэрэ, уйуннук дуойуйа
кэпеэтэрэ, араадьыйаны олус сэггээрэрэ, хайыаты суруйтаран бэйэтэ аахпат буолан,
бийиэхэ аахтарара.
Кэлин хомойо саныыбын, адам кэпеээннэрин, сэйэннэрин суруйуохтаадар буо-
луох, саатар болдойон истибэтэхпиттэн, уруккуну-былыргыны аанньа ахтыбат,
сэнээрбэт этибит.
Адам икки олоххо олорбута. Бастакы кэргэниттэн 11-дэ одоломмутуттан уйэ
кийи-хара буолбуттара. Кинилэртэн Бурнашев Николай Петрович Муру оскуолатын
кэнниттэн Дьокуускайдаады пединститут физмат факультетын ус курсун бутэрбитэ,
онтон Г.В.Плеханов аатынан норуот хайаайыстыбатын институтун экономиче
скай факультетын учугэйинэн бутэрэн, Москвада экономистаабыта. Кэлин, 14 сыл
РСФСР, СССР правительстволарын киин аппараатыгар, тутуу министерстволарын
экономийынан, главнай экономийынан ынырыллан улэлээбитэ. Онтон салгыы, 10
сыл научнай чинчийэр институкка старшай научнай сотруднигынан улэлээбитэ.
Николай Петровичтан икки кыыс одо хаалбыта. Улахана — культура улэйитэ, кыра-
та — Москва куорат мэриятыгар инженердиир.
Адам иккис кэргэнэ Бурнашева Марфа Дмитриевнаттан 6 одоттон уйуе: убайым
Петр, мин уонна быраатым Николай хаалбыппыт. Буетуртэн 3 одо билигин ыал
бэрдэ буолан, ньир бааччы олороллор: Мария — идэтинэн бухгалтер, кэлин Табада
администрациятыгар кылаабынай специалист, 3 одолоохтор; Костя — пожарнай
охрана улэйитэ, СР байаартан куттала суох буолуутун туйгуна, 1 уоллаахтар; Сар-
Сэбиэскэй былаас олохтонуута 89

