Page 94 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 94

-с логей_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _



        аадьылара, уйанар кыстыктаах, куеттээх кыйалаах эбит этэ. Манна тимир сэп-
        сэбиргэл адыйадар, атыыга да суодуна, хайаайыстыбада олус наадалаах бытархай-
       дары тимир кырбастарын атыылайан, мае баранада тиис, харыыр, анньыы, тимир
       Tohogo курдуктары оьгортообут. Хотуур туурата тойуннадына сан'алыы онорон, суха
       тимирэ элэйбитин таптайан, тэнитэн биэрэрэ уо.д.а. кыраны уйаммыт. Онтон бэлэм
       сэп-сэбиргэл атыыга костер буолтун кэннэ, уйанарын тохтоппут.
          Сут сылларга балык тууга, илимьгэ, муггхада кэлиминэ — наар аанньа онороро.
        Онуоха, Оре Харах аннынан «Лэглээс Ойбоно» диэн колуйэ баарыгар Мэхээлэ ба­
       лык куппута кэмэ суох уескээн, абыраабыта yhy. Онтукайын уонна чугас эргиннээди
        куеллэри эмээхеинэ Кэтириис кылтан элбэх ситии хатан, бэйэлэрин куустэринэн
        кыра кыл муггха оностубуттарын одуйунан тиэйэ сылдьан мунхалаан, аас-туор олох
       садана «Кыйыл Куус» холкуос кыаммат арана ыалларын еруйуйбуттэрин туйунан
        кэпсииллэрэ. Ол куел уолан, икки колуйэ буолан хаалбыт, олортон билигин аартык
       анныгар баара «Аана Атада», онтон одонньор дьиэтин содуруу еттунээди колуйэ
       «Лэглээс туоната» диэн ааттаммыттар.
          Кэтириис Сергеев Петр Михайлович-I диэн уоллаада 1941 с. уоттаах сэриигэ
       баран сурада суох суппут. Лэглээстэн Буотур, Миитэрэй, Сэмэн диэн уолаттара
       удьуордарын салгаан тэниттилэр.
                                                    И.Д.Петухов, В.В.Дегтярев, Р.Я. Бережнее
                                                                         ахтыыларыттан


                           УОРЭБИ-САЙДЫЫНЫ ТАРБАТЫЫ

          1928 с. ыам ыйын 29 кунугэр Саха сирин обкомун бюрота культура уонна сырдатар
        улэни салайан олорбут «Саха омук» общество дакылаатын истэн баран, саха тыллаах
       нэйилиэнньэлэргэ оскуолалары, бэчээти уонна театрдары сахалыы тылынан олохтуурга
       уураах таИаарбыта.
          «Октябрьскай революция иннинээди ыраахтаады былаайа кыра омуктары уерэх-
       билии эйгэтигэр киллэрбэтэдэ. Мин 1908 с. ахсынньы 30 кунугэр суруллубут «По­
       семейный список II Легойского наслега Борогонского улуса, Якутского округа» —
       диэн архыыпка сытар дьыаланы аахпытым. Онно 6 эрэ кийи аадар, суруйар кыах-
       таахтар диэн бэлиэтэммит. Советскай былаас уорэхтээйиггн'э сурун кууйу ууран,
       хамсаайын садаламмыта» (П.С.Троев).
          Партия XVI съейэ дойдуну бутуннуутун булгуччулаах начальнай уерэдинэн ха-
       барга уонна уерэдэ суохтары уерэхтииргэ туйуламмыт уураадын кэнниттэн, Саха
       сиригэр уерэхтээйини сайыннарыыга тосту уларыйыылар киирбиттэрэ. Онон
       культурнай революция бириэмэтигэр саха сиригэр элбэх ахсааннаах оскуолалар
       айыллыбыттара.

                       Xairraira — бастакы уорэхтээйин кыЬата

          «Саха сиригэр, ол ийигэр Бородой улууйугар, миссионерскай оскуолалар конкурс-
       торг быйыытынан сыл аайы нэйилиэктэринэн уларыйа сылдьан, билин'Н'и ейде-
       булунэн, учугэй базалаах 20-чэ одо, 4—5 учуутал олорор-уерэнэр сиригэр айыллар
       эбит» (В.П.Дегтярев ахтыытыттан). Революция иннинэ церковнай-приходской диэн
       ааттанар оскуола 1890 с. Бээрийэ Томторугар айыллан улэлээбит, ол эрээри, 1926—
       1927 сс. Бээрийэ етте туспа нэйилиэк буолбута. II Легейге нэйилиэгэр чугайынан
       оччолорго оройуон киинигэр Томторго эрэ оскуола баара. Онон нэйилиэк салалта-
       та: нэйилиэк сэбиэтин председателэ Петухов Николай Михайлович уонна холкуос
       председателэ Троев Гаврил Павлович туруорсаннар, холкуос киинигэр Хаптаьгада
       оскуола тутулларын ситиспиттэрэ.
          1932—1933 уе.с. Хаптаггада 4 кылаастаах бастакы начальнай оскуола айыллан,
       олохтоох ыччат уерэнэр усулуобуйата тэриллибитэ. Холбойуктаайын кургуемнээх-
       92       II туИумэх
   89   90   91   92   93   94   95   96   97   98   99