Page 4 - Кербут уонна сылдьыбыт чахчылар
P. 4

...Арай тустуу буолан ааспыт сирин диэки үҥкүү ырыата
        дуораһыйан иһилиннэ. Мин ол диэки сүүрдүм. Тиийбитим, били ыһыах
        аһыллыытыгар ыллаабыт Күөх Бүөтүр үҥкүү тылын бастаан таһааран
        биэрэ турар эбит. Дьон илиилэриттэн сиэттиһэн аргыый төгүрүһэ сыл-
        дьаллар, үтүктэн таһаара тураллар. Бастакы этэр киһи »дьэ-буо» диэн
        уһуннук дьиэрэтэн бүтүүтүгэр салгыы үтүктэн таһаара тураллар. Ону
        былыргы үҥкүү ырыата диэн ааттыыллар. Күөх Бүөтүр сайыҥны от-
        мас кэрэтин оһуордаан-ойуулаан хоһуйан этэ турар... (35 с.) *
             Хас да сиргэ үҥкүү ырыата иһиллэр. Мин манна истэ түһэн
        бараммын атын бөлөххө тиийбитим, биир хаар маҥан баттахтаах,
        үрдүк уҥуохтаах, маҥан суппуун сону ынах тирбэҕэтэ курунан бобо
        курдаммыт, саһара хаппыт хатыҥ мае тайаҕын куругар туруору ан-
        ньыммыт, тиэрбэстээх уктаах, маҥан кыл дэйбиирин тоҕоноҕор
        иилиммит кырдьаҕас киһи аһара бөдөҥ, суон куолаһынан дьөлө
        суойан таһаара турар эбит. Ол кини — Бороҕон улууһун уруккута
        аатырбыт олоҥхоһута Тойтос Сүөдэр диэн эбитэ үһү. Кини сыл-
        гы туһунан хоһуйа турарын истибитим. Мин кыра эрдэхпиттэн
        олоҥхолуу, ыллыы үөрэммит буоламмын бу кырдьаҕас ырыатыттан,
        хоһоонуттан туһанаары кыһанан истэбин. Бу үҥкүү тыла иккиһин
        этиллэр буолан, биир да тылы сыыһа туппакка иҥэринэбин. Бу дьон
        айахтарыттан кыһыл көмүс тохторун ичигэстэһэр курдук саныыбын.
        Ол эрээри, хайалара, хайдах хоһуйарын истээри хайыта тартардым.
             Мантан эмиэ атын бөлөххө бардым. Тиийбитим, били халдьаайы
        ыалга олоҥхолообут Наһаар Бөтүкүөп этэ турар эбит. Кини: «Тоҕус
        томторҕолоох чуор макан сэргэни субуруччу туруордубут, сэттэ сэ-
        тэлгэлээх чэчир макан сэргэни сэлэлии кэккэлэттибит, тоҕус чуор
        мутук кулугулаах тойон сэргэни тоҕуоруччу тартыбыт», — диэн бы­
        лыргы ыһыах тэрилин хоһуйан таһаара турар. Мин мантан арахсыах
        санаам кэлбэтэ. Тохтоон истэргэ сананан турдахпына дьон саҥата:
        «Ыһыах бүппүт үһү», — дэһэллэр. Үҥкүүһүттэр тохтоотулар...
             ...Ол ыһыахха мин икки төгүрүк сууккаҕа аһаабакка, утуйбакка
        сылдьыбыппын кэмсиммэппин. Хата, төттөрүтүн, бу кырдьан оло-
        рон: «Көрбүтүм үчүгэй эбит, ол бастакы ыһыах туһунан ыччаттар-
        бар, оҕолорбор кэпсээн хаалларар кыахтаммыт эбиппин», — дии
        саныыбын... (37с.) *
                                                    1967 сыллаахха кэпсээтим
                                                              Алексеев Р.П.,
                                          суруйда Алексеева Акулина Романовна.
                      Ахтыыны олокхоһут сиэнэ Шелковникова Любовь Гаврильевна
                                            дьиэтээҕи архыыбыттан ыллыбыт,
                                                                 Дьокуускай

         * Дьиэтээҕи архыыпка оҥоһуллубут «Көрбүт уонна сылдьыбыт чахчылар» паапка-
         тыттан



         48
   1   2   3   4