Page 186 - Дойдум Уус-алдан Хорото
P. 186

наҕа дуу,  кулуупка дуу туттарбыттарын билигин өйдөөбөппүн.  Аны республика салалтатыттан
           кимнээх кэлбитгэрин умнубуппун. Миитин кэнниттэн кулуупка киирэн остуолларынан олорон саха-
           лыы ас арааһын тото-хана аһаабыппыт. Арыгы да элбэҕэ. Елизавета  Ивановнаҕа, Петр Николае-
           вичкатуһаайан тыл үтүөтэ этиллибитэ,  ситиһиилээх үлэлэрин иһин махтал, баһыыба, уруй-айхал,
           ырыа-тойук доҕуһуолланан остуолга уһуннук олорбуппут.  Ити  кэнниттэн  кэлбит ыалдьыттары
           өйүөлээн биирдии ыалларынан тарҕатан хоннорбуттара. Ити курдук Е.И.Бурцева, П.Н.Данилов
           Советскай Союз Верховнай Советын үрдүк наҕараадаларын ылбыт үөрүүлээх күнүн чиэстээһин
           үрдүк өрө  көтөҕүллүүнэн үөрэн-көтөн  атаарсыбыппын үчүгэйдик саныыбын.
              Петр  Николаевич  ССКП Уус-Алдан  оройуоннааҕы  комитетын  бюротун  пленумун  чилиэнэ.
           Оройуон советын депутата. Онно сылдьан олох иннин диэки сайдан иһиитигэр сөп түбэһиннэрэн,
           санаттан саҥа этиилэри оройуон, нэһилиэктэр, колхозтар салалталарыгар элбэх этиилэри киллэрэн
           дьүүлгэ туруорара. Үгүстэн биири эттэхпинэ, урут колхозтарга хонуу биригээдэтэ диэн бааллара.
           Маны таһынан саһыл, сибиинньэ, көтөр фермэлэрэ, тутуу биригээдэлэрэ диэннэр. Итинник кыра
           подразделениелар баалларатэрийэр үлэҕэ, ордук үлэһит илиини үллэстиигэ. биригээдэлэр, фер.мэлэр
           икки  ардыларыгар  былдьаһыы,  бэйэлэрин  үлэһиттэриттэн үлэһити  сүтүн  бчэрбэт буолуу  баар
           буолан, үлэһит тиийбэт сирдэригэр ыараххаттары үөскэтэрэ.  Ону Петр Николаевич холбооттоон
           биир комплекснай биригээдэлэри тэрийэр туһунан, партия оройуоннааҕы комитетыгар ылынна-
           рыылаах этиини оҥорон, кэнники колхозтар эстиэхтэригэр диэри комплекснай биригээдэлэринэн
           олорбуттра. Ол кырдьык табыгастааҕа дакаастаммыта. Иккис этиитэ,  нэһилиэктэргэ түөлбэнэн
           үлэлээһин саҥа ньыматын биһиги оройуоҥҥа аан  маҥнай киллэрбитэ.  Ол  ньыма билиҥҥээҥҥэ
           диэри туттуллар. Ити курдук атын да саҥа ньымалары тэрийэр үлэҕэ этии киллэрэрэ.
              ССКП  1966 сыл  ыам  ыйынааҕы  пленумун уурааҕын кэнниттэн биһиги оройуоммутугар аан
           маннайгынан аналлаах сири оҥорор машинно-мелиоративнай станция /ММС/,  1968 сыл от ыйын
           1-гы күнүттэн тэриллэн үлэлээбитэ. Тэрилтэ начальнигынан П.Н.Данилов, экономиһынан Н.А.Орлов
           инженер-мелиораторынан  Галина  Владимировна  Чурсима диэн  соҕурууттан  үөрэҕин  бүтэрэн
           кэлбит нуучча кыыһа, инженер-механигынан Николай Романович Никифоров, гл. бухгалтерынан
           Михаил  Ильич  Бурнашев,  секретарь-кассирынан  Альбина  Федоровна  Дмитриева,  завхоһунан
           Дмитрий Михайлович Местников буолан үлэбитин саҕалаабыппыт. Бастакы хонтуорабыт М.И.
           Бурнашев дьиэтин арендалаһан үлэлээбиппит. Иккис хонтуорабыт эргэ спортзал утарыта уулусса
           нөҥүө уопсай дьиэҕэ, үһүс хонтуорабыт коммунальнай хонтуора аҥарыгар. Кэлин С.Г. Охлопков
           олорбута.  Бастаан  утаа  Петр  Николаевичтыын  иккиэйэҕин  кадр  көстүөр  диэри  үлэлээбиппит.
           Саҥа тэрилтэҕэ кадры булуу, тэрилтэ бэчээтин оҥотторуу, госбааҥҥа счету астарыы, техниканы
           булунуу, уматыгы, оҕунуохтуур материалы булунуу, кыһыҥҥы үлэҕэ заявкалары хомуйуу, Якут-
           скайтан трактордары, автомашиналары перегоннааһын, техника турар гарааһын булан ремоннаан
           о.д.а. саҥа тэрилтэни тэрийии түбүктээх үлэтигэр түүннэри-күнүстэри түбүгүрбүппүт. Тэрилтэ-
           битигэр  суоппардар  И.Г.Белолюбскай,  Е.Е.Румянцев,  Н.Р.Никифоров.  Кэлин  бэйэбит үөрэттэ-
           рэммит Габышева Дария Иннокентьевнаны үлэлэппиппит. Трактористарынан Николай Констан-
           тинович Дьячковскайы, Афанасий Гаврильевич Троевы, Владимир Дмитриевич Сивцевы тэрилтэ
           маҥнайгы суоппардарын булан үлэлэппиппит.
              Бастакы үлэбит культурно-техническэй үлэттэн саҕаламмыта. Бастаан Найахы «Коммунизм»
           колхоз «Быдьына» диэн учаастагыттан дулҕаны  пресс барабаанынан илдьиритэн саҕаламмыта.
           Өспөххө кыһынын «Чаарыаска» талах быстарыллыбыта. Ону таһынан суолу көннөрүүгэ үлэлэс-
           пиппит. Петр Николаевич ММС киинин Чэриктэйгэ оҥорон боппуруоһу туруорбута. Кини «Кили-
           дийэ» диэн 3,75 га иэннээх Чэриктэй нэһилиэгиттэн көҥүллэтэн, Алдан өрүһүн уҥуор баар урукку
           көспүт саһыл фермэтин тутуутун көһөрөн аҕалан ММС киинин тутуохтааҕа. Былаан быһыытынан
            15 дьиэ, хонтуора, гараж, мастерской, ыскылаат, сарай, ГСМ ыскылаата тутуллуохтааҕа. Чэрик-
           тэйгэ киини олохсутуу сүрүн сыалынан Алдан өрүһүн биэрэктэригэр уонна өрүс уҥуордааҕы сир-
           дэри онотторон алаас сирдээх колхозтары көһөрөн оттотор, онно сылгы базатын олохсутар сөптөөх
           буолуо этэ диэн туруорсара. Онно ММС салалтата үрдүгэр олорон сири оҥоруунан дьарыктанара
           ордук  буолуо  этэ  диэн  этэрэ.  Ону  «Спецтрестякутмелиоводстрой»  уонна  мелиорация  минис-
           терствотын салайааччылара ыллыммахтара. Кинилэр этэллэрэ: «Өскөтүн Чэриктэйгэ ММС базата
   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191