Page 105 - Бастыннартан бастакы

Үлэ дьоруойа к БАСТЫҤНАРТАН БАСТАКЫ
БУРЦЕВ ДАНИЛ ГАВРИЛЬЕВИЧ - ТАИЫЛА
★ ★
Үлэ сабаҕалааһына: Данил Гаврильевич курдук үлэҕэ эриллибит уонна үлэттэн дьолломмут
хоһуун дьон эдэр ыччакка холобур буолаллар. Онон кинилэр олохторун үөрэтии билиҥҥи кэмҥэ
суолтата улахан.

Дьоруой төрдө-ууһа, дьиэ кэргэнэ

«Үлэ Дьоруойа» грамоталаах Данил Гаврильевич Бурцев Хоро нэһилиэгин Хатыҥ Чараҥыттан
төрүттээх. Кини 1899 сыллаахха ахсынньы 19 күнүгэр Соҕуруу Бырдьалар төрүттэригэр күн сирин
көрбүтэ. Төрөппүттэрэ: аҕата Хабырылла уонна ийэтэ Наталья Николаевна үөрэҕэ суох дьоннор,
7 оҕону иитэн-үөрэтэн күн сирин көрдөрбүттэрэ. Кинилэр 30-ча сүөһүнү иитэн, онон иитиллэн
олорбуттар.
Данил Гаврильевич оҕо сааһыгар кумааҕы, харандаас, оскуола диэн тугун билбэккэ, от-мас үлэ-
һитэ буолан улааппыта. Эдэр киһи олоҕо-дьаһаҕа Өктөөп революциятын, гражданскай сэрии уонна
сэбиэскэй былаас атаҕар туруутун кытта сибээстээх.
Данил Гаврильевич Бурцев Андросова Анна Михайловналыын ыал буолан, 4 оҕону төрөтөн,
иитэн, атахтарыгар туруоран, ыал оҥорон «Тайылалаах» диэн бар дьонноро ытыктаан ааттыыр ытык
ыаллара эбит. Ийэлэрэ Анна Михайловна чугас дьоно, ыаллара ааттыылларынан «Тайыла Ааната»,
оҕолоругар, дьоҥҥо-сэргэҕэ убаастанар, бэйэтэ айылҕаттан асчыт, иистэнэр талааннаах, барыны
кыайар-хотор, дьоҥҥо ылыннарыылаах хомоҕой тыллаах киһи эбит. Эдэр сааһыгар холкуоска бур-
дук быһан, биэ ыан үлэлээбит. Онтон оҕолоро кыраларынан дьиэ-уот кыһалҕатын бэйэтин санны-
гар сүгэн, ийэ быһыытынан үлэлээн, дьиэтин-уотун корен олорбут. Кыаммат, ыалдьар ыалларыгар
сымыытын, сүөгэйин, куһун-куобаҕын тутан, кэһиилэнэн ыалдьыттыыр эбит. Кырдьан да баран
нус-хас олорон хаалбатах, сиэннэрин, хос сиэннэрин көрөн-истэн, төһө күүһэ кыайарынан оҕоло-
ругар көмөлөһөрө. Оҕоттон улахан кыыстара Лидия Даниловна ыам ыйын 20 күнүгэр 1936 сыллаахха
төрөөбүт. Альбина Даниловна 1945 сыллаахха алтынньыга төрөөбүт, кыра Альбина Даниловна 1947
сыллаахха кулун тутар 9 күнүгэр төрөөбүт. Онтон саамай кыралара, соҕотох уоллара Данил Данило­
вич 1948 сыллаахха ахсынньы 2 күнүгэр төрөөбүт. Данил Гаврильевич сырдык олоҕун салҕааччылар,
сыдьааннара 10 сиэн, 15 хос сиэн, 5 хос-хос сиэннэрэ буолаллар.

Үдэ Дьоруойа Д.Г. Бурцев-Тайыда

Данил Гаврильевич эдэр сааһыттан саҥа олоҕу тутарга активнайдык кыттан барбыт. Үөрэҕэ суох
буолан ликбиэскэ үөрэнэн, ааҕар-суруйар буолбут.
Онтон былаас уларыйан, гражданскай сэрии бүтэн, тыа сиригэр холбоһуктааһын саҕаланар.
Хороҕо маҥнай коммунаны боруобалаан корен баран тохтууллар. Ол оннугар ТСОЗ-тар (сири кө-
мөлөөн оҥостор, туһанар «табаарыстыба») тэриллэллэр. Чараҥҥа Бурцевтар аҕа уустара 13 хаһаа-
йыстыбаны холбоон, «Эйэлээх» диэн табаарыстыба буолаллар. Онно Данил Гаврильевиһы бэрэс-
сэдээтэлинэн талаллар. Сыл курдук олорбуттарын кэннэ, холкуостары тэрийии саҕаланар. Хас да
табаарыстыба холбоһон «Маяк» диэн холкуоһу тэрийэллэр. «Хатыҥ Сыһыы», «Куотука», «Кыһыл
агроном» диэн ааттаабыттар эбит оччотооҕу бастакы холкуостаахтар бэйэлэрин хаһаайыстыбаларын.
Холкуоһу тэрийиигэ кыһыл партизан Дмитрий Андреевич Алексеев (Кымахы) активнай кыттыыны
ылбыта. Холкуос председателинэн эмиэ кини талыллыбыта. Ити 1929 сыллаахха Уус Алдан оройуо-
нугар бастакы тэриллибит холкуос этэ.
Данил Гаврильевич сэбиэттиир кэмигэр үлэ көрүҥэ олус элбэҕэ: дьиэттэн хотону араарыы.
үөрэҕэ суоҕу үөрэхтээһин, сир түҥэтиитэ о.д.а. Итиннэ барытыгар Данил Гаврильевич туох да кэ-
тэмэҕэйдээһинэ суох сыратын, өйүн-санаатын ууран туран ылсыбыта. Тэрийэр дьоҕурдаах, ылын­
нарыылаах тыллаах-өстөөх, эппитин төлөрүппэт, дьүккүөрдээх үлэһит буолбут Данил Гаврильеви-
һы партия Уус Алданнааҕы райкома 1930 сыллаахха өссө эппиэттээх үлэҕэ - Хоро сельсоветын
председателинэн ыыппыта.

104