Page 114 - Бастыннартан бастакы

--------------------------- — т
V баһа
ҮЙЭТИТИИ

1. Чараҥнаады В.А. Протодьяконов - Кулантай аатынан литературная музеи научнаи үлэһитэ
Клара Гаврильевна Бурцеваны кытары көрсөн кэпсэттим.
2. Музейга баар араас кэмнэргэ бэчээттэммит хаһыаттартан, кинигэлэртэн быһа тардыылары
үөрэттим, хаартыскалары туһанным.
3. Мария Ивановна Петухова хомуйан таһаарбыт кинигэтин аахтым.
Мария Гаврильевна төрөппүттэрэ, бииргэ төреөбүттэрэ, оҕо сааһа

Мария Гаврильевна Бурцева 1910 с. тохсунньу ый 8 күнүгэр Уус Алдан улууһун Хоро нэһилиэ-
гэр күн сирин көрбүтэ.
Адата Бурцев Гаврил Васильевич, 13 одолоох, Сулукус Лөгөнтөй төрдүс уола эбит. Дэгиттэр уус
төрдүлээхтэрин батан, Маайа адата Хабырылла, убайдарын-бырааттарын курдук, мае ууһа идэлээдэ,
эдэригэр дьиэ-уот тутуутугар сылдьыбыта. Кини сиэн быраата Сэмэн Бурцев инкубаторы оҥорон,
элбэх чоппуусканы таһааран, оччотооду Москва куоракка НХБС быыстапкатыгар кыттыбыта. Онтон
Гаврил Васильевич бииргэ төрөөбүт кыра быраата Митрофан Васильевич «Маяк» холкуоска одуруот
аһын арааһын олордон, үрдүк үүнүүнү ылан, хортуоппуй саҥа суордун айан, Германияда тиийэ
биллибитэ, «Бочуот Знага» уордьанынан, итиэннэ кыһыл көмүс чаһынан надараадаламмыта.
Кэргэнэ эрдэ өлөн, икки кыыс одолоох огдообо хаалбыт. Уһанан аһаан олорбуттара. Маайа ада-
тын кытта тэҥҥэ дьиэ тэрилин кыра өттүн оҥорсоро, саҥастарыгар дьиэдэ, хотоҥҥо туттар олоп-
поһу, күрдьэди, араас күөрчэх, ытык бэлэхтээбитэ билигин да баар.
Адата дьиэтэ-уота, сүөһүтэ табыллыбакка, иккиһин кэргэннэммит, онтон биэс одоломмут.
Маайа кыра сааһыттан айар дьодурдаах эбит, одо сылдьан хоһоон суруйарга холоноро. Үөрэнэр
сылларыгар «Хоро кыыһа» диэн ааттанан оскуолада уонна нэһилиэккэ истиэнэ хаһыаттарыгар суру-
йуулара тахсара, бэйэтин эҥэригэр хоһоонньут быһыытынан биллибитэ. Ол садана революция олох-
тонуута, балысхан уларыйыы барыыта, модун дойду үөскээһинэ, автономия төрүттэниитэ, үөрэх-
тээһин тэнийиитэ дьон-сэргэ өйө-санаата уһуктарыгар сабыдыаллаабыттара. Чахчы да, күүрүүлээх
кэм этэ. Ыччат сонун идея туда түмсэн үлэдэ, үөрэххэ көдүлүүр күүс, бачыымы өйөөччү быһыы-
тынан көхтөөхтүк кыттара. Оччотооду дьыл-хонук эдэр дьон сүрэдэр, тыыныгар саҥа күүһү иип-
питэ. Көҥүл үйэни уруйдуур комсомол эрчимин айхаллыыр «Балыстарбар», «Дьахталларга» диэн
хоһооннору айбыт үөрэнээччи, сытыы-хотуу кыысчаан бэйэтин көлүөнэтин бастыҥ комсомолецта-
рыттан биирдэстэрэ буолбута.
Тапталдаах кэргэн, амарах ийэ

Мария Гаврильевна кэргэнинээн Семен Петрович Ковлековтуун Москвада устудьуоннуу сыл­
дьан холбоспуттара.
Семен Петрович Томпо улууһун Мэҥэ Алданыттан төрүттээх. Кини 1926 сыллаахха Дьокуус-
кайдаады советскай-партийнай оскуоланы бүтэрбит.
Өр сылларга «Кыым» хаһыакка үлэлээбит. Ол иһигэр 7 сыл редактордаабыт. Кэлин партия об-
комугар инструкторынан, секретарь көмөлөһөөччүтүнэн үлэлээбит. Улахан уоллара Сеня Москвада
төрөөбүт. Рево, Марианна, Руслан Дьокуускайга төрөөбүттэр.
Мария түбүктээх, эппиэттээх үлэтиттэн быыс буллар эрэ, дьиэтигэр уһанарын сөбүлүүр эбит.
Кырачааннарыгар ийэ барахсан оонньуурдары мастан кыһара, бэртээхэй талах олоппостору, мае
иһиттэри оҥороро. Одолоруттан күнэ тахсара. Одолоро кэнники улаатан баран Сеня - механи­
затор, Рево — зоотехник буолбуттара. Рево Таатта Харбалаадар олорбут, 3 одолоодо, икки кыыһа
Ытык-Күөлгэ олороллор. Кыра уол Руслан электрик этэ. Эмиэ Тааттада олохсуйбут. Кыыстара Ма­
рианна билигин куоракка олорор, 3 одолоох, 5 сиэннээх. Бэйэтэ идэтинэн математика учуутала.
Одолор сайынын каникулларын кэмигэр Чараҥҥа аймахтарыгар тахсан сынньанан, оттоон баралла-
ра эбитэ үһү. Ийэлэрин аймахтарын кытта сибээстэрин быспатахтар.

из