Page 66 - Бастыннартан бастакы
P. 66
Аҕам бартыыйынай архыыпка харалла сытар «тус дьыалатыгар» илиинэн суруллубут «Аптагы-
тааппыйатыттан» СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ З.В. Мигалкина 2019 с. «Мүрү саһарҕата»
аһыакка бэчээттэппитэ: «Бу 1939 сыллаахха урукку сахалыы алпабыытынан суруллубут докумуон-
тан кылгатан биэрэбин: «Мин 1899 сыллаахха Хоро нэһилиэгэр отто бааһынайтан төрөөбүтүм. Тө-
гөппүттэрим тыа хаһаайыстыбатынан сүөһү ииттинэн олоотторо. Мин кинилэргэ 1933 сыллаахха
диэри олооттум. 1933 сыл кулун тутар 11 күнүттэн 1934 сыл муус устар ыйга диэри Сэбиэккэ үлэлээ-
битим. Мантан кэнники ыарыыттан эмкэ сыппытым. 1935 сылтан ыла «Кыһыл Маякка» партийнай
тэрийээччинэн ананан, онно үлэлээбитим. 1936 сыл олунньуттан 1938 сылга диэри Хоро Сэбиэтин
солбуйааччынан уонна кассирынан, онтон салгыы ааҕар балаҕаҥҥа үлэлээбитим. 1938 сыл атырдьах
ыйын 14 күнүттэн билиҥҥэ диэри оройуон ситэриилээх кэмитиэтин каадырын отделыгар үлэлии-
бин. 1938 сылтан БСХ (б) баартыйатын чилиэнэбин. 1938 сылтан ОСК-тин иһинээҕи партийнай
тэрилтэ тэрийээччитинэн үлэлиибин. Үөрэҕим суох, сахалыы ааҕабын, суруйабын. Ааспыт өттүгэр
үлэбэр хас да төгүллээн бириэмийэ ылаттаабытым. Суруйдум Буурсап Д.Г. 14.XII.1939 с.».
Ол курдук, 1938 с. аҕам баартыйа сорудаҕынан оройуон ситэриилээх кэмитиэтин каадырга сала-
атын сэбиэдиссэйинэн өрө таһаарыллыбыта.
Уот сэрии, сут кураан сылларыгар
1940 сыллаахха аҕабын Саха
АССР Совнаркомун иһинэн оройуон-
нааҕы суол салаатын (доротдел) сэ-
биэдиссэйдэрин бэлэмниир кууруска
үөрэттэрэн оройуон ситэриилээх кэ
митиэтин суол салаатын сэбиэдиссэ
йинэн, Aga дойдуну көмүскүүр Улуу
сэрии бастакы сылларыгар хаалыылаах
Түүлээх нэһилиэгин Сэбиэтин бэрэс-
сэдээтэлинэн ананан үлэлээбитэ. Ити
кэнниттэн, аҕабын фрону хааччыйар
оройуоннааҕы балык учаастагын
иниспиэктэринэн уонна оройуон за-
готживпуунун сэбиэдиссэйинэн анаан
үлэлэппиттэрэ.
Aga дойдуну көмүскүүр сэрии уус-
тук сылларыгар тыыл үлэтэ байыан-
най балаһыанньа ыйарынан быһаа-
рыллара. «Барыта — фроҥҥа, барыта
- Кыайыы туһугар!» диэн ыҥырыы
тыыл олодун уонна үлэтин хайысхатын салайара. Адабар, байыаннай суолталаах үлэни толорорун
иһин, сэрииттэн босхолуур боруонньа туттарбыттара. Дойдубут кыһарданнаах кэмигэр эр дьон дой
дуну көмүскүү сэриигэ ким ыҥырыллан, ким бада өттүнэн барбыттарын кэннэ, тыылга кинилэр
аһылыктарын, таҥастарын хааччыйар тыын үлэдэ аҥардас кырдьаҕас, дьахтар, оҕо эрэ хаалара эмиэ
сатаммат этэ. Саастаах, салайар кыахтаах ахсааннаах дьону хаалларан, тыыл үлэтин быһааттаралла-
ра. Ол курдук, адам нэһилиэктэри кэрийэн, холкуостартан 800-чэдэ чугаһыыр сылгыны хомуйан,
айаҥҥа аһыыр отторун дьаһайан, cogypyy атаарар үлэни кыайа-хото туппута.
65

