Page 109 - С.С. Аржаков. Олоххо уьаарыллан
P. 109

Ьилиэстибэни ыраахтаадылаах Россияттан ылыллыбытай? В.И.Ле-
    нин: “Ити кэмнээди Россия сайдыылаах ардааны дойдулартан
    суус сылынан хаалан иЬэрэ”, — диэн мээнэдэ эппэтэдэ.
      Эбиитин ис контрреволюция тас интервенциялыын холбоЬон
    тейелеех урусхалы он-орбуттарай? Гражданскай сэрии бутуутугэр
    норуот хаЬаайыстыбатын урусхала эрэ биЬиэхэ тиксибитэ.
      Кулэ эрэ хаалбыт дойдуга уонтан эрэ тахса сылга кимтэн да
    комете суох, бэйэ кууЬунэн промышленноЬы сайыннаран, дойду­
    га индустриализациялааЬыны ыытан, мелуйуенунэн бытархай
    хаЬаайыстыбалаах бааЬынай аймады холбоЬуктааЬынна киллэрил-
    либитэ. Бу историческай суолталаах улэ этэ. Кылгас да кэм буол-
    лар норуот олодо-дьаЬада кеммутэ. Ити социализм бастакы хар-
    дыылара буоларын норуот билбитэ уонна социализм иЬин хайа
    бадарар харан а куустэри утары oxcyhapra бэлэм буолуу тыыныгар
    иитиллибитэ.
      Норуот хаЬаайыстыбатын сайыннарыыга олодуран дойду
    кемускэнэр дьодурун бедергетуугэ эмиэ тэтимнээх улэ ыытыллы-
    быта. Сэрии иннинээди ус сылга 2900 сагга байыаннай заводтар
    тутуллан самолеттары, танкалары уо.д.а. сэрии сэбин атын
    керуггнэрин оггоруу маассабайдык садаламмыта. 1941 сыл бастакы
    ан арыгар 2650 сан а тииптээх самолеттар он оЬуллубуттара. Сэрии
    садаланыытыгар Байыаннай-морской флот 600 бойобуой хараа-
    быллаах буолбута. Байыаннай оскуолалар, училищелар, Академия-
    лар аЬыллыбыттара, дойду урдунэн буттуун байыаннай уерэх-
    тээЬин ыытыллыбыта. Ардаа границада элбэх тэрээЬин улэлэр
    ыытыллыбыттара, бедергетуулээх пууннар тутуллубуттара.
       1939-40 сылларга илин Япония, ардаа Финляндия агрессияла-
    рын утары сууЬарыылаах охсуулары ыытан, кинилэр фашистскай
    Германияны кытта тэнтгэ сэриинэн киириилэрэ бохсуллубута.
       Империалистар биЬиэхэ наЬаа кылгас кэми биэрбиттэрэ. Фа­
    шистскай Германия Европа угус дойдуларын сэриилээн ылан, ки­
    нилэр байыаннай, экономическай куустэрин тумэн тииЬигэр диэ-
    ри сэбилэммит халын', куустээх Армияны туруорбута. БиЬиги
    биллэрин курдук, итинник кууЬу утары кыайан бэлэмнэммэтэх-
    пит. Онно эбии байыаннай кадрдары репрессиялааЬын улахан ох-
    сууну оггорбута мэлдьэдэ суох. Киевскэй, Ардааны байыаннай
    уокуруктар салалталара мелтетуллубутэ. Бу барытын тумугэр фа­
    шистскай Германия сэриинэн тодо ааггнаан киирбитэ уонна Мос­
    ква анныгар тиийэ кэлбитэ.
       Итинтэн салгыы Москва аннынаады кыргыЬыы туЬунан
    киэьгник кэпсээтэ. Георгий Константинович кэпсээнин бутуутэ,
    биЬиги тебебут урдунэн куЬунтгу сымнадас хаар туЬэн ул-
    луктуурун курдук. ыйытыы-суруктар аастылар. Олорго барытыгар
    кэриэтэ уаршал астык эппиэттэри биэрдэ:
       — Сорохтор Сталин оннугар атын киЬи Оборона Государствен-
    най Комитетын председателинэн буолта буоллар, сэриини адыйах
    хаанынан, кылгас кэминэн, кыайыынан тумуктуе этибит дииллэр.
                                   105
   104   105   106   107   108   109   110   111   112   113   114