Page 111 - С.С. Аржаков. Олоххо уьаарыллан

Оскетун, ейдуур буоллаххытына, эмиэ ити курдук, В.И.Ленин
елбутун кэннэ, содотодун олорон Улуу андадарын толкуйдаабыта.
— Сталин эйигин атадастаан, биир фронтан атын фронна бы-
радара диэн миэхэ сорохтор этэллэр. Итини мин ылыммаппын.
Кырдьык, миигин угус ыарахан учаастактарга ыытара. Ол барита
дьыала интэриэЬигэр буолара. Сородор кэккэ боппуруостарга
себулэспэккэ бэйэм туруорсарым.
Билигин сорох историктар Сталин кии да тылын истибэт — де­
спот этэ, бэйэтэ эрэ билэринэн дьайайара — диэн суруйаллар.
Итини да кытта мин себулэЬэрим табыллыбат. Сталин кийи ты­
лын истэн-истэн баран быйаарара. Сыыйа диэтэххэ, дакаастаатах-
ха ылынара даданы. Итини мин, билигин Сталин еле сытар диэн
эрэ, хорсуннук эппэппин.
Мин Сталины кытта сэрии садаланыадыттан бутэйик чаайыгар
диэри бииргэ улэлээбитим. Онно кини сууккада 20-21 чаас
улэлиирэ. Ону билигин сорохтор “туундгу тулурбэх” ЭТЭ ДИЭН
уедуехтэрин бадараллар. Сэрии сылларыгар улэ чаайын аахсыы
суода. Бары да, онноодор тыылга, ол курдук улэлээбиппит.
— Мин Сталины сэрии сылларынаады эрэ кэмин уонна ба-
йыаннай дьыала эрэ боппуруостарыгар улэтин, сыйыанын кер-
дере сатаатым.
Сталин ордук улахан сыыйата, айыыта-харата туохханый? —
диэн ыйытыыга мин этиэм этэ: кадрдары, ордук байыаннайдары,
харыстаайын на, ленинскэй муударайа тиийбэтэдэ диэн. Итини
история да бырастыы гыныа суода дни саныыбын...
Ити курдук тумуктээбитэ бэйэтин кэпсээнин маршал Жуков.
Мустубут дьон дохсун ытыс тайыныытынан кинини орге диэри
уруйдаабыппыт.
Билин'ни кэмнэ бу кэпсээн, ким Г.К.Жуков тус бэйэтин тутан
олорон истибэтэх, ким кини ахтыыларын кичэйэн аахпатах итэ-
дэйимиэн сеп курдук. Ол курдук И.В.Сталин елбутэ туерт уонтан
тахса сила ааспытын урдунэн ким билэр-билбэт тыла-ohe тии-
йэринэн талбытынан санарар. Ол гынан баран историчны уонна
историческай личность оруолун кердеруу хайа кэм туйааннаах
конъюктуратыттан тутулуга суох табатык сырдатыллыахтаах. От­
тон Георгий Константинович Жуковтан ордук Ада дойду Улуу сэ-
риитин уескээбит биричиинэлэрин, ким хайдах бэлэмнэммитин,
ким хайдах сэриилэспитин, салайбытын билэр кики баара буолуо
дни санаабаппын. Ол да иЬин Г.К.Жуков илэ бэйэтинэн кэпсээ­
нин тутан олорон истибиппэр найаа игэдэйэбин уонна историк да
буоларым быЬыытынан кини сиэрдээх кэпсээнин бийириибин,
атыттар билиэхтэрин бадарабын.
Сорох-ор этиэхтэрин сеп: Н.С.Хрущев ССКП XX съейигэр
Сталины атыннык характеристикалаабыта диэн. Кырдьык, оннук
баара. Ол гынан баран Н.С.Хрущев даданы алдайаабыта адыйада
суох, сымыйалаабыта да элбэдэ биллэр. Ол туйунан Федор Бур-
107