Page 30 - С.С. Аржаков. Олоххо уьаарыллан

куускай оройуоннаады Сэбиэтин исполкомун культурада салаатын
инспекторынан анаммытым.
Сыл курдук улэлээт, учуутал буолар бада санаам эмиэ байыйан,
учительскай институтка уерэххэ киирэрбин кенуллууллэригэр ту-
руорсубутум. Анал орто уерэди бутэрбит кийи ус сыл хайаан да
улэлиэхтээххин диэн республикатаады управление салалтата
кен уллээбэтэдэ. “Оччодо миигин тереебут дойдубар Уус-Алдантга
улэдэ кейерун”, — диэн кердейуубун нэйиилэ ылыннарбытым.
Бородонно тахсан ССКП райкомун оччотоодута кадрга секре-
тара М.П.Карпов уорэнэр бадалаахпын кэпсээбиппэр, кердес-
пуппэр ылыммыта, уерэххэ ыытарга собулэспитэ. Инньэ гынан
бэрт тургэнник Дьокуускайга киирэн учительскай институтка
тиийдим. Пединститутка да киириэхпин сеп этэ да, кырдьадас
ийэбин иитэр иэспин куруук ойдуурум, 7 кылаас кэнниттэн
улэйит буолбут эдьиийбин салгыы уерэттэрэр бадалаадым. Онон
икки сыллаах уерэххэ киирэргэ быйаарыныы ылынан, институт
салалтатыгар тиийбитим. Ити икки ардыгар уерэх садаламмыта
лаппа ырааппыт, алтынньы ый анара буола охсубут. Институт са­
лалтата мин кердейуубун икки анытык керустэ. Модьу
коруннээх директор кийи сымнадас кириэйилэтигэр тиэрэ туйэн
олорон: “Бастакытынан, хойутаабыккын, иккийинэн анал орто
уерэхтээх эбиккин. Yc сыл улэлээн баран киирээр”, — диэн урут
хаста да истибиппин хатылаата. Ити кэпсэтиини бэрт сэргэхтик
истэн олорбут, учительскай институт историческай факультетын
декана Роман Иннокентьевич Местников улахан бадайы хамсатын
туора уобан олорон, кэпсэтиини 180 кыраадыс эргитэн: “Бу уолу
уерэххэ ылыахха баар этэ", — диэн уертэ.
Онуоха директор арыый да сымнаан, Роман Иннокентьевичтан
ыйытар:
— Бэрт кийи экзамена суох, урдэтиллибит стипендияда ылар
инигин?
— Хайаан да! Бииринэн, орто уерэди туйгуннук бутэрбит, ик­
кийинэн, уерэххэ бадата улахан, тулаайадын эмэ учуоттуохха наа-
да, — диэн анараан ыга сурдээх ылыннарыылаахтык хоруйдаата.
Ити курдук учительскай институтка уерэххэ ылыллан, урдук
уерэх аанын боруогун атыллыыр бада санаам туолбута. Эмиэ Сэр-
гэлээдим барахсан 2 нуемэрдээх корпуйугар олорор, Ярославскай
уулусса муннугар аппа урдугэр турар рабфагым хара дьиэтин
тайыгар дьэндэйбит улахан таас дьиэдэ уерэнэр дьолломмутум.
Ити 1950 сыллаахха этэ. Сэрии сордоох содула ессе да суох
онойулла илигэ, ас-танас тиийбэтэ, стипендия да адьас кыра этэ.
Онон эмиэ улэ кордуургэ куйэллибитим. Доруобай уолаттар,
уерэх быыйыгар, Даркылаахха киирэн чох куруустууллара. Бииргэ
уерэнэр табаарыйым Коля Корякин, урут Орджоникидзевскай
оройуонна хас да сыл учууталлаабыт уеруйэхтээх уол, уобала-
стаады партийнай оскуолада аадар саалада кинигэ ылар-биэрэр
улэ баарын булан, миигин ынырда. Онон уерэх кэнниттэн киэйэ
26