Page 25 - С.С. Аржаков. Олоххо уьаарыллан

УЛУУ КЫАЙЫЫ

Танда урэдэр 1945 сыллаады саас эрдэ кэлбитэ. Ыам ыйын
маннайгы куннэриттэн ыйыы улэтэ кургуемнээхтик садаламмыта.
Мыраан аннынаады баайынада трактор куннэри-тууннэри тиги-
ниирэ.
Бийиги, сэттис кылаас одолоро, Кыйыл Армия кыайыылаах
хардыыларын кун ахсын ырытар буоламмыт, Берлиннэ бийиги
сэриилэрбит киирбиттэрин эрдэттэн билэрбит. Кыайыы кунэ
хайан уунэрин куннэри-тууннэри кэтэйэрбит.
Ыам ыйын 9 кунугэр интернат одолоро эмиэ эрдэ турбуппут.
Мин кинигэбин, тэтэрээппин кыбынан, суумка, паапка эн'ин диэн
кэлиэ дуо, оскуолада урут тиийбитим. Арай директорбыт учитель-
скай хостон суурэн тадыста, миэхэ оскуола чуораанын туттаран
кэбистэ уонна эттэ: “Оскуоланы, интернаты, балыыйаны кэрийэ
сылдьан тыайат! Кыайыы буолла, дьону ыныр!”.
Мин ити тыллары ийиттиэм-истибэтиэм диэтим да, муш кы-
раайбынан Танда томторун кэрийэ суурэ сылдьан “Кыайыы!
Кыайыы!” диэн уегулуу-уегулуу чуорааны тыайат да тыайат буол-
лум. Атын тылы тугу да кыайан эппэппин, сурэдим туейум
ийигэр баппакка, куемэйбин буелуу анньарга дылы.
Сонно тута одолор уонна тереппуттэр оскуолада муста
одустулар. Аны санаатахха, бутун бейуелэк урдунэн адыйах да ыал
хаалбыт эбит. Сэттэ кылаастаах оскуола гражданскай сэрии геройа
Г.В.Егоров туттарбыт дьиэлэриттэн аллараа эрэ корпуйугар сеп
буолара. Ортоку корпуска интернат, учууталлар уонна техниче­
ской улэйиттэр олороллоро. Уойээ корпус балыыйа этэ буолан ба­
ран тонон турара. Оскуола чугайыгар А.Заболоцкай, Н.Готовцев
диэн икки эрэ ыаллар дьиэлэрэ бааллара.
Улахан керудуоргэ линейка буолбута. Оскуола директора
бийигини фашистскай Германия ултурутуллубутунэн, биир тыла
суох капитуляцияда илии баттаабытынан, советскай норуот, Кыйыл
Армия хаан тохтуулаах уоттаах сэрииттэн кыайыылаах тахсыбыт-
тарынан эдэрдэлээбитэ уонна бугун уорэх буолбат, оонньоогг-
керулээн', уерун -кетун' диэн баран тардаталаан кэбиспитэ.
Кун киэнин утуотэ куегэйэн турара... Бийиги сункэн
уерууттэн сургэбит кетедуллэн, кыайыы кынаттанан, илинтги
урдук мырааммытыгар тахсан куну быйа сэриилэйэ оонньоотубут.
Фашистскай Германияны хаста эмэтэ “хампарыттыбыт"
быйыылаада. Туерт тогурук сыл тухары, 1418 кун устата оонньоо-
ботох одо сааспытын “иэстэйэн”.
Оо, ама да ааспытын ийин алдьархайдаах дьыллар этилэр...
Фронна хаан тохтуулаах хара дьайдаах сэрии, елуу-сутуу... Тыыл-
га умайар уот кураан, сут судурдан, хоргуйуу, тонуу-хатыы... Ону
ол диэбэккэ харан аттан хараьгада диэри куустээх улэ!
21