Page 40 - Аржаков Степан Степан

тик Акулина Никитична Шарина, Орехово-Зуеваттан начаа-
лынай кылаас учуутала Клавдия Андреевна Лукина. 1953
сыллаахха үлэбит иккис сылыгар Саратовскай педагогичес-
кай институту бүтэрэн нуучча тылын учуутала Вера Иванов-
на Казнина, Дьокуускайдааҕы учууталлар институттарын
бүтэрэн, биолог Марфа Васильевна Лебедева эбии кэлбит-
тэрэ. Эдэр учууталлары олохтоох дьон-сэргэ, сэттэ кылаас-
таах оскуола коллектива сүрдээх үчүгэйдик көрсүбүттэрэ.
Оскуолаҕа олохтоохтор оҕолоро үөрэнэллэрэ. Арай атын
сиртэн төрүттээх, урукку детдомтан хаалан хаалбыт уонча
оҕо баара. Ол кэмҥэ оҕолор бэрээдэктэрэ үчүгэйэ, үөрэх-
хэ кыһамньылара үөрэтэр дьоҥҥо өйөбүл буолара. Дьабы-
ыл оҕолоро ордук музыкаҕа, уруһуйга, маһынан-тимиринэн
оҥорууларга дьоҕурдаах этилэр. Удьуор уустар талааннара
көлүөнэттэн көлүөнэҕэ бэриллэ турар диэн итини этэн эр-
дэхтэрэ.
Сотору кэминэн эдэр күүс эбиллибитэ биллибитэ.
Кырдьаҕастар үөрүйэхтэрэ, эдэрдэр эрчимнэрэ дьүөрэ-
лэһэн оскуола үлэтэ өрө көтөҕүллүү суолугар үктэммитэ.
1953 сыл олунньу ыйыгар оскуола директора Н.С. Око-
нешников уоппуска ылбыта, онтон үргүлдьү үөрэххэ барбы-
та. Онон миигин, 6 ый эрэ оскуолаҕа үлэлээбит киһини, ос-
куола директорынан оҥорон кэбиспиттэрэ. Арай ол курдук
үлэлээн истэхпитинэ, 1953 сыл кулун тутар ый саҥатыгар:
"Сталин ыарыйда", — диэн буолла. Радионан сотору-сото-
ру доруобуйатын туругун туһунан информацияны сотору-
сотору биэрэллэр. Тоҕо эрэ ыһыктыбат ыарахан ыарыыга
ылларбытын биһиги сүрэхпит сэрэйэр курдуга. Онтон кулун
тутар 5 күнүгэр: "Сталин өллө", — диэтилэр. Сталин суох
буолбутугар ким да итэҕэйиэн баҕарбат. Ол да буоллар
хайдах гыныахпытый? Сарсыардаттан оскуолаҕа кутурҕан-
наах линейка оҥордум. Онно оҕолорум эрэ буолбакка, со-
рох учууталларым кытта маккыраччы ытаһан, иһитиннэрии-
бин нэһиилэ түмүктээтим. Ордук детдомтан хаалбыт ту-
лаайах оҕолор уонна нуучча кыргыттара — учууталынсалар
уйа-хайа суох ытаспыттара.
Онтон аны иккис кутурҕаннаах миитини нэһилиэнньэҕэ
колхоз кулуубугар оҥоро тиийдим. Син балайда улахан ку-
лууп этэ да, дьон ыы-быччары мустубут. Оҕонньоттор,
эмээхситтэр инники эрээккэ ыга симсибиттэр уонна сири