Page 111 - Трагедия на озере Ильмень

Иккитэ «хара суруктаах» Калистрат

Буеччээн одонньор бэйис уола этэ. 1922
сыллаах теруех. Уерэдэ суох дьон сатаан
ааттаабакка сородор Канастратый, сородор
Ыстаатый диэн ыныраллара. Бары убайда-
рыттан уерэхтээхтэрэ — 1942 сыллаахха
Дьокуускайдаады потребкооперация техни-
кумун бутэрэн товаровед идэтин ылбыта.
Техникуму бутэрээт, армияда ьпгырыллы-
быта. Дьонугар тахсан биир хоноот куораты-
гар теннубутэ, онтон армияда аттаммыт. Ар-
мияттан теннен кэлбит буолан, сэриигэ,
бэйэтин кэпсээнинэн, сырыыта киэгг, тубэлтэлэрэ элбэх.
Армияда хайыйар биригээдэтигэр тубэспит. Ильмень куел
туйаайыытынан аатырбыт 19-с хайыйар биригээдэтигэр сыл-
дьыбыт. Кинини кытта атын ротада Ларионов Семен Егорович
(Дьегуерус уола) уонна Саллаат Кэтириийин уола Васильев Се­
мен Николаевич бааллара уйу. Хайан эмэ керселлер уйу. Иль­
мень куелгэ киирээри туран Калистрат ыалдьан, кууйэ эстэн
санчасть анаайынынан эмтэнэ диэн тыылга атаарыллыбыт. Он­
тон табаарыстара киниттэн арахсаат, Ильмень куелгэ киирэн
бары кэриэтэ сор суолламмыттар. Ол ийигэр ити бийиги уолат-
тарбыт, икки Сэмэннэр.
Калистрат бу тыылга атаарыллыыта эмиэ биир туспа остуо-
руйалаада уйу. Биир сынньалан кэнниттэн хаарга сытан баран,
туруу буолбутутар кыайан турбат буолан хаалбыт. Бары стройга
турбуттар, кини сытар, турар кыада суох. «Тур, стройга тур!!!» —
диэн араас хайыылары истибит. «Тура сатыыбын, унуехтуубун
да, куус суох, кыайан турбатым», — диэхтиирэ. Онуоха омугу-
нан грузин, полковник званиелаах командир бэстилиэтин ылаат
суурэн кэлбит: «Симулянт, тур! Ытан кэбийиэм!» — дии-дии ус
тегул сирэйэ-xapaga уларыйа-уларыйа бэстилиэтинэн тирэтэ-
лээбит. Бийиги кийибит: «Не могу», — диэн биир тылы эрэ эп-
пит. Бэйэтэ кыада суода, эрэйдэнэн елуех кэриэтэ бадардар ыт-
тын диэн симмэр туспутум, харахпар тереебут дойдум алааста-
ра, ийэм-адам, бииргэ тереебуттэрим кестутэлээн аастылар
уонна хайан ытарын эрэ кэтэспитим диэн кэпсээбиттээх. Он­
тон, кийи эрэ буоллар, полковник биир сержаны ыныран ылан,
саппыыска сурук биэрбит. Ол саппыыскатын кэлин сержант
кердербут: «Санчааска тириэрт, доруобай диэтэхтэринэ, ытан
кэбис», — диэн суруллубут. Сержант эрэйдээх ытыы-ытыы:
«Тур, барыахха, миэхэ эйигиннээдэр ессе ыарахан, бирикээйи

107