Page 25 - С.С.Аржаков, Н.Н.Петров. Военное лихолетье

ыйыгар Нижние Липки диэн дэриэбинэ таһыгар немец истребителлэрэ биһиги
эшеломмутун атаакалаабыттара, онон салгыы сатыы барарга күһэллибиппит. Би-
һиги танкаларбыт немецтэри кытта бастаан Желтухино, Балка Сухая, Мечетка,
Солдатская Балка диэн сирдэргэ көрсөн сэриилэспиттэрэ. Онтон эбии танкалар
кэлэннэр, Дон өрүс уҥа биэрэгэр туораабыппыт.
1942 с. сэтинньи 19 күнүгэр Сталинградскай фронт бары чаастарын кытта тэҥҥэ
Советская диэн станция диэки атаакаҕа барбыппыт. Сэтинньи 25 күнүгэр фронт
соҕуруу чаастарын кытта холбоспуппут, онон немец армиятын төгүрүктээбиппит.
Биһиги батальоммут Биэс курган оройуонугар улахан кыргыһыыга кыттыбыта.
Дьэ, хайдах курдук сэмэй кэпсээний? Судургутун...
С. СТЕПАНОВ

ҮСТЭ ӨЛӨ СЫСПЫТ БИЭС ОРДЕННААХ БУОЙУН

Оллоновтар Уус-Алдан оройуонун Түүлээх нэһилиэ-
гин төрүт олохтоохторо. Кинилэр утуу-субуу төрөөбүт
түөрт бырааттыылар этилэр.
1941—1945 сс. Аҕа дойду сэриитин саҕаланарын кыт-
та Сүөдэр, Ньукулай, Борокуоппай армияҕа барбыттара.
Уоттаах сэриигэ кинилэр геройдуу охсуспуттара. Саамай
аччыгыйдара Борокуоппай Воронеж куорат таһыгар сэ-
рии хонуутугар 1942 с. охтубута. Оттон улаханнара Сүөдэр
Ленинградскай фроҥҥа сэриилэһэ сылдьан улаханнык
бааһыран, инвалид буолан, Аҕа дойду сэриитин II сте-
пеннээх орденнанан 1943 с. дойдутугар кэлбитэ. Орто
бырааттара Ньукулай Кенигсбергэ тиийэ сэриилэһэн
Албан аат III степеннээх орденнаах 1945 с. эргиллибитэ.
Төрдүс уол Миитэрэй 1934 сыллаахтан Кыһыл Армия
кадровай офицера этэ. Кини 1930 с. 20 сааһыгар Дүпсүн
7 кылаастаах оскуолатын бүтэрээт, Дьокуускайга национальнай байыаннай оскуо-
лаҕа үөрэнэ киирбитэ. Ол кэнниттэн Омскайдааҕы пехотнай оскуоланы ситиһии-
лээхтик бүтэрбитэ.
1936 с. МНР-га Ундурхан куоракка турар 9-с мотострелковай биригээдэ рота-
тын командирынан ананар.
Дмитрий Данилович Оллонов бастакы бойобуой сүрэхтэниитин 1939 с. Хал-
кин-Гол сэриитигэр ылбыта. Онно Г.К. Жуков салалтатынан Кыһыл Армия 200
тыһ. киһилээх Япония аатырбыт 6-с армиятын үлтү сыспыта. Ити сэриигэ Дмит-
рий хорсунун иһин Бойобуой Кыһыл Знамя орденынан наҕараадаламмыта. Ол
орденын Кремльгэ Октябрьскай революция 22 сылын туолар үөрүүлээх күнүгэр
ССРС Верховнай Советын Президиумун председателэ М.И. Калинин туттарбыта.
Халкин-Гол геройа старшай лейтенант Дмитрий Оллонов 1939 с. Украинаҕа
Харьковскай байыаннай уокурукка ыытыллыбыта. Ленинградка 6 ыйдаах үөрэҕи
бүтэрэр, танковай батальон командирынан ананар.
Гитлеровскай Германия саба түһүүтүн Оллонов батальона Арҕаа фроҥҥа Бело-
руссия сиригэр Барсуковка дэриэбинэтин көмүскээн көрсөр. Тэҥэ суох кыргыһы-
ыга батальон командира атаҕар таптарар, ол да буоллар охсуһуу хонуутуттан туора-
абат. Киниэхэ аны Сож өрүс уҥа биэрэгэр суоллар быһа охсуһар сүрүн сирдэрин
көмүскүүр сорудах бэриллэр. Оллонов элбэх техникатын, киһитин сүтэрэн туран,
өстөөх кимиитин харгыстыыр. Онтон атаҕар баастаах да буоллар, Сож өрүһү хар-
баан туораан өлөр өлүүттэн мүччү көтөр.

23