Page 76 - С.С.Аржаков, Н.Н.Петров. Военное лихолетье

дал сигнал своим, началась перестрелка. В этом бою убил троих нарушителей. С
четвертым вступил в рукопашный бой. Я должен был взять его живым. Вот здесь
пригодилось самбо. Потом говорили, что я поймал важную птицу. Наградили меня
медалью “За отвагу”. Но эту медаль получил спустя 57 лет, в 2003 году. В личном
деле из Центрального архива написано: “Наградной лист подписан начальником
105-го погранотряда подполковником Бычковским 14.12.48 г. Основание — ф 33,
сп 744809 д 456 и 133”. Кроме этой награды имею Похвальный лист Верховного
Главнокомандующего Сталина, орден Отечественной войны II степени, орден Славы
III степени, медаль “За победу над Германией”. Уволился в запас 16 мая 1949 года.
Приехал в Якутию с двумя костылями — заработал радикулит в сырых болотах
Молдавии. На родине продолжил свою трудовую деятельность.

Данил ТЕКЕЯНОВ, ветеран войны.
Г орный

КЫАЙЫЫ САЛЛААТА - ИЛЛАРИОН ОМУКЧАНОВ
К ини 1919 с. Үөһээ Бүлүү Өргүөт нэһилиэгэр
төрөөбүтэ. Идэтинэн учуутал. Комсомол райкомугар,
Бүлүү детдомугар иитээччинэн үлэлээбитэ. 1942 с. ар-
мияҕа ыҥырыллан сэриигэ кыттыбыта, үс төгүл бааһыр-
быта. Аҕа дойду сэриитин инбэлиитэ буолбута. Сэриит-
тэн 1945 с. кэлэригэр Кыһыл Сулус, Аҕа дойду сэриитин
I степеннээх орденнардаах, “Бойобуой үтүөлэрин
иһин”, “Будапеһы ылыы иһин”, “Венаны ылыы иһин”,
“Праганы ылыы иһин” мэтээллэрдээх, “Аҕа дойду 1941—
1945” болгарскай мэтээллээх, Верховнай Главнокоман-
дующайтан 10 махтал суруктаах эргиллибитэ. Кэлин хас
да үлэ, юбилейнай мэтээллэринэн, ол иһигэр “Үлэ вете-
рана” диэнинэн наҕараадаламмыта.
Сэрии кыттыылааҕын быһыытынан араас көрсүһүүлэргэ бэсиэдэ, ахтыы оҥороро.
Бэйэтэ бииргэ сэриилэспит чааһа, корпуһа көрсүһүүлэригэр ыҥырыллан 1972 с.
Москваҕа, 1974 с. Донбасска Саур-Могила үрдэлгэ, 1980 с. Ворошиловградка, 1982,
1985 сс. Волгоградка сылдьыбыта.
Артиллерист Илларион Омукчанов 8-с армия (командующай В.И. Чуйков) 1972-
с полкатыгар 76 мм пушкаҕа наводчик этэ. Манна аатырбыт артиллерист, саха
уола Г.Д. Протодьяконовы кытта үс ый устата уоттаах сэриигэ бииргэ сулууспала-
абыттара. Икки гвардеец Никополь, Николаев, Одесса куораттары босхолооһуҥҥа
кытталлар. Онтон Днестргэ буолбут элбэх хаан тохтуулаах охсуһууга сүтэрсэн,
өлбүтүнэн аахсан, улахан санааҕа ылларбыттар. Сэрии кэнниттэн Кыайыы 30 сыла
туолуутугар эрэ көрсүбүттэр.
Талан ылбыт идэтинэн үүнэр көлүөнэни иитиигэ туох баар күүһүн, билиитин-
көрүүтүн анаан 37 сыл үлэлээбитэ.
Кинини кытта 50-ча сыл бииргэ олорон, 6 оҕону төрөтөн, 16 сиэннэнэн, 8 хос
сиэннэнэн, билигин кинилэр биһиги олохпутун салгыыллар. Аҕабыт 1998 с.
сэтинньи 7 күнүгэр өлбүтэ. Көмүс уҥуоҕун оҕолоро, уруулара-аймахтара көтөҕөн-
сүгэн Өргүөт сиригэр ийэ буорун булларбыттара. Кини баҕарбыт баҕатын толорон
буруус маһынан, олоҕун көрдөрөр тимир решеткалаах, бэйэтэ оҥорсубут бюстаах
уҥуоҕун туруорбуттара.
Варвара БЫЧЧАЕВА,
кэргэнэ, РСФСР үөрэҕириитин туйгуна

74