Page 51 - Бэстэрикиэптэр. Олох салҕанар
P. 51
Бэстэрикиэптэр. Олох салҕанар
оскуолаларыгар сахалыы үөрэнэллэрэ. Нуучча тылын олус ыарырҕа-
таллара. Аҥардас тыл эра быраабылатын үөрэтиинэн муҥурдаммакка,
оҕолор нуучча тылын олоххо тутта, таба саҥара, суруйа үөрэнэллэрин
ситиһэргэ учууталлар дьулуһаллара. Оҕолор элбэх тыл саппаастаах буо-
лалларыгар кыһаллаллара, дьоҕус, сөптөөх кинигэлэри ааҕалларын си-
тиһэллэрэ.
Оҕо төһө кинигэни ааҕар да тыла-өһө сайдар, таба суруйар дьоҕу-
ра улаатар. Бу үлэни тыа оскуолаларыгар олохтообут учууталлартан
биирдэстэринэн П.П.Пестряков буолар. Кини оҕолорго олус үтүө, сым-
наҕас, көнө сыһыаннааҕа, үөрэнээччилэригэр аҕалыы кыһаллан-мүһэл-
лэн үөрэтэрэ. Оҕолор нуучча тылын грамматикатын билэллэрин туһу-
гар төрөөбүт саха тылын грамматикатыгар ситимнээн, дьүөрэлээн үөрэ-
тэр ньымалааҕа. Онтуката саамай сөптөөх, оҕолорго тиийимтиэ, олох-
тоох буолара.
Маны тас өттүнэн оҕо саҥарар тылын күүскэ имитэн-хомутан таба-
тык саҥарарга эрчийэрэ. Тылынан таба саҥарар оҕо тылы таба суруйар
диэн элбэхтик үлэлэтэрэ. Киниэхэ нуучча тылыгар үөрэммит оҕолор мах-
таллара олус улахан. Ол курдук кинилэр кэпсииллэрэ: “Петр Петрович
биһиэхэ элбэхтик суругунан үлэни биэрэрэ: хонтуруоллуур суругунан
эрчиллии, диктант, изложение, сочинение суруттарара. Ол кэнниттэн,
хайаан даҕаны алҕаһы кытта үлэни тэрийэрэ”. Алҕаһы көннөрүү словар-
най үлэни кытта дьүөрэлэһэн барара дииллэр. Балар түмүктэригэр сэттэ
кылаастаах оскуоланы бүтэрэн орто оскуолаҕа, техникумнарга киирэн
үөрэнэллэригэр ситиһиилээх буолаллара. Бу Петр Петрович нуучча ты
лын учууталын быһыытынан ситиспит биир улахан тумугэ буолар.
Бииргэ улэлээбит учууталлара да П.П.Пестрякову нуучча тылын уон-
на литературатын учууталын быһыытынан үрдүктүк сыаналыыллара. Ки
ниэхэ үөрэммит, кэлин үрдүк үөрэхтээх нуучча тылын уонна литература
тын учууталлара буолбут В.С.Местников, С.П.Трифонов, кини коллегала-
ра - А.И.Местников, И.Н.Данилов биһиги нуучча тылын уонна литерату
ратын үөрэтиигэ Петр Петрович Пестряковтан элбэххэ үөрэммиппит, кини
ыытар уруоктарыгар сылдьан баай методикатын кытта билсиспиппит,
методическай холбоһукка нуучча тылын үөрэтии боппуруостарыгар: аһаҕас
уруоктары, методическай дакылааттары дьүүллэспиппит. Балар биһиэхэ
47

