Page 5 - Леонтьев В.Н. Чолбон 11.2016

_______;Уочарщуонна публицистика______________

Ойуунускай, Омуоһап, Бараахап

таһымнарынан олорон ааспыт киһи
(Василий Леонтьев олоҕун, үлэтин туһунан кылгас бэлиэтээһиннэр)

якутов старшими братьями, а явились опе­
р р * V 1 ^ I кунами, как они называли себя в старинных
т документах, над осиротевшими детьми и
1 1 ИР^РУпР поступали с ними, как со сиротами" (Отчет
о судебном заседании по делу о "Союзе
Якутов". 1907 г.).
Ити кэнниттэн Өксөкүлээх Өлөксөй, өндө-
йөн көрөн баран, эппитэ үһү:
"Суду омуктар
Сүргэспит сүлүһүннэрэ
Сүүттэриилээх өйдөөх
Сүтүк омук оҕотун
Сүрүн-кутун
Сүүдүтэн көтүө буоллаҕа дуу?.."
("Ойуун түүлэ", 1910 с.).

В.Н. Леонтьев (иккис кэккэбэ үҥаттан иккис) Былатыан Сэрэнии гиэнэ ситэритин, сэрэтии гиэнэ
Ойуунускайы, Өксөкүлээх Өлөксөйү, Алампа Соппуруонабы кытаанаҕын сэрэппит.
кытта сэргэстэһэ олорор. Кирилэ Дабыыдап даачата. 1920-с с. "Норуот күүһэ — көмүөл күүһэ" диир саха.
Ону дьон санаатын күүһүрдэн биэрэрдии,
Алампа Соппуруонап:
"Күөрэйиэхтэрэ
Киирии тыл Умнуллан хаалбыт киһи уҥуохтара.
Оччоҕо...
Киһи иннигэр киһи баара. Саха киһитин биирдиилээн Халыҥ хаар анныттан
өйө сурулла-биллэ илигинэ, норуот өйө баара уонна Хайы үйэтээҕи дьон,
талаана. Холобур, олоҥхоҕо: Ойон туран, охсуһууга барыахтара..."
"Былыргы дьыл былдьаһыктаах быдан (1912).
мындаатыгар,
Урукку дьыл охсуһуулаах улаҕа өттүгэр "Туохха даа тойон -
Орто аан ийэ дойдуга, туох барыта Норуот, норуот! Норуоттан тутуһуҥ
Баар-суох икки ардынан Норуокка туһулааҥ!" (1929)
Төрүүр-үөскүүр, төннөр-ааһар аналлаах буолар - диэн үөскүүр ыччатыгар сүрэҕин суду
эбит" баҕатын этэ дьиэһиппитэ.
-диэн киһи аймахолоҕун (бытие) саха киһитэхайы-сах
быһаарбыта быданнаабыт курдук этэр (этинэр) эбит. Бу улуу дьон кэриэс-хомуруос тылларын
саҥа үөскээбит үйэҕэ салгыы сайыннарар со-
Дьэ, ол кэнниттэн Күлүмнүүр ыччата - Баһылай руктаах Ойуунускай, Омуоһап, Бараахап, Бай-
Баһылайабыс Никииппэрэп 1907 сыллаахха ыраах- каалап уо.д.а. ааттарын кытта тэҥҥэ суруллар,
тааҕы суутун иннигэр омук омукка судургута суох сы- кинилэртэн итэҕэһэ суох үөрэхтээх, билии-
һыанын туһунан быһаарыы биэрбитэ биллэр: "Якуты лээх, тэҥ судаарыстыбаннай өйдөөх, тэрийэр-
не пришельцы, а исконные местные жители; русские салайар дьоҕурдаах, Бороҕонтон төрүттээх
пришли к ним, отобрали у них землю и обложили Василий Никанорович Леонтьев билиҥҥи бэ-
разными податями... Нет, русские не оказались для чээккэ киэҥниктарҕанан биһирэнэ илик.

54 'ЧолЕон 11 №-рэ 2016