Page 214 - Дойдум Уус-Алдан Хорого
P. 214
..... ...гггтгзгттт ............... Дойдум - Уус-Алдан Хорою .............................. . ......... - ....... ........
миэстэни ылбытын уонна 140 солкуобайынан наҕараадаламмытын туһунан суруллубут. Таня оҕо
сааһа төрөөбүт үөскээбит Нэлим үрэҕэр ааспыта. Сибэккилээх күөх кырдалынан кыракый Таня
ынах хомуйан сүүрэрэ, үрүмэччилиирэ. Кыһынын, улаатан иһэн, чугас эргин сохсо, туһах көрсөн,
бултаах-алтаах үөрэн-көтөн эргиллэрэ. Ол эрээри оҕо сааһа мэлдьи үөрүүлээх, чэпчэки буолбатах
этэ. Ону Т аня бэйэтин автобиограф иятыгар бу курдук суруйбут «Аҕа дойду Улуу сэриитин умайар
уот кураан сылларын кэмигэр түбэһэн, бэрт эрэйинэн кыһалҕалаахтык үөрэммитим».
1943 сыллаахха Мүрү орто оскуолатын бүтэрбит сытыы-хотуу кыыһы комсомол райкомун
отделын сэбиэдиссэйинэн быыбардаабыттара. Итинтэн ыла кини үлэтин биографията саҕалам-
мыта. Мүрү орто оскуолатыгар пионер баһаатайынан, Дүпсүҥҥэ начальнай кылаас уонна физкуль-
тураҕаучууталынан, Чэриктэйгэ биригэдьииринэн, кэлин Чэриктэй, Чараҥ оскуолатыгар сэбиэдиссэ
йинэн уонна учууталынан үлэлээбитэ.
Учууталлыыр сылларыгар спортивнай ситиһиилэрэ ордук тупсубута. 1948 сыллаахха 3-5 кило-
метрдаах дистанцияҕа республикаҕа иккис миэстэни ылбыта. 5 километрдаах сири 22 мүн.7 сөк.
кэлэн, оччотооҕу быа хайыһарынан сүүрэр кэмҥэ, үчүгэй түмүгү көрдөрбүтэ. 1949 сыл сайын
республиканскай зонал ьнай спартакиадаҕа диискэни 27 метр быраҕан, ядроны 6 метр 97 см. анньан
чемпионнаабыта. 1952 сыллаахха республика хайыһарга күрэхтэһиитигэр 5,8 километрдаах
дистанцияларга кими да тутуһуннарбатаҕа. Кэлин 1962 сыллаахха «Урожай» общество Дальнай
Востоктааҕы күрэхтэһиитигэр Хабаровскай куоракка ядро анньыытыгар бириистээх миэстэҕэ
тахсан, хамаандата зонаҕа бастыырыгар күүс көмө буолбута уонна Пятигорскай куоракка Россия
финалыгар кыттыбыта. Итинтэн ыла Татьяна Конникова дэгиттэр сайдыылаах спортсменка бы-
һыытынан оройуоҥҥа уонна республикаҕа киэҥник биллибитэ.
Уһун уонна чаҕылхай спортивнай олохтоох Татьяна Гаврильевна Конникова ситиһиилэрэ уонна
кини киһи быһыытынан ыраас майгыта билиҥҥи ыччакка үтүө холобурунан буолар.
Гуляев Афанасий Лазаревич
Кыра сааһыттан бииргэ үөскээбит доҕотторун Илья, Петр Находкиннары кытта атах оонньуу-
тунан дьарыктанара. Чараҥҥа иккис кылааска үөрэнэ сылдьан, 60 метр сиргэ сүүрүүгэ уонна
кылыыга оскуолаҕа бастаабыта. Оччолорго ГТО комплексын туттарыы киэҥник тарҕаммыт кэмэ
этэ. Онон кини 1938-1940 сылларга ГТО нуормаларын сылын аайы туттартыыр. Ол сылларга
Мүрүгэ бэһис, алтыс кылаастарга волейболга, хайыһарга оскуола командатыгар ылыллар.
1943 сыллаахха Афанасий Гуляев Ийэ дойдутун көмүскэлигэр ынырыллан, илинтги кыраныыс-
саҕа сулууспалаабыта. Онно да сылдьан спордунан дьарыктаммыта. 1946-1947 сылларга 43-с
танковай полкаҕа 1000,1500 метрдээх дистанцияҕа сүүрүүгэ иннин кимиэхэ да биэрбэтэх. Итини
сэргэ волейболга биир бастык спортсмен буоларын көрдөрбүт. 1948 сыллаахха Афанасий ахтыл-
ҕаннаах төреөбүт алааһыгар эргиллэн кэлбитэ. Кэлээт да, эмиэ спордунан дьарыктаммытынан
барбыта.
Афанасий Гуляев 1954 сылга диэри кылыыга, ыстанаҕа уонна волейболга бастыҥ спортсмен
аатын бигэтик илдьэ сылдьыбыта биллэр. Оройуонугар кылыыга түөртэ, ыстаҥаҕа үстэ, зональ-
найга Намҥа, Майаҕа, Якутскайга -үстэ, Республиканскай күрэхтэһиигэ эмиэ үс тегүл кылыыга,
ыстаҥаҕа иккилиитэ чемпионнаан турар. Ону тэнэ иккис, үһүс миэстэлэри хастыыта да ылбыта.
Онон кылыыга, ыстаҥаҕа чахчы улахан кыахтааҕын көрдөрбүтэ. 1951 сыллаахха кылыыга, ыста-
ҥаҕа оройуоҥҥа чемпион буолбута. Кылыытыгар 38 м. 50 см. көрдөрөн республика рекордун
охсор. Онтон республика профсоюзнай спартакиадатыгар кылыыга 39 метр 10 см. түһэн рекордун
тупсарар. 1952 сыллаахха Аркадий Емельянов кэнниттэн иккис буолбута. Оройуонтга Петр
Местников бастаабыта. Ити курдук 1953 сылга республикаҕа кылыыга, ыстаҥаҕа А.Донской,
П.Местников тахсаннар, А.Гуляев үһүс, киһинэн ааттана сылдьыбыта.
Афанасий Лазаревич төрөөбүт оройуонугар 29 сыл устата шефорунан үлэлээбитэ. Билигин
бочуоттаах сынньалаҥҥа олорор. Кини 34 сыл иллээхтик-эйэлээхтик олорбут кэргэнинээн Мария
Павловна Находкиналыын икки кыыс, икки уол оҕолоохтор. Оҕолор бары дьон-сэргэ ытыктыыр
үлэһиттэрэ, бэйэлэрэ туспа ыаллар. Үлэ ветераннара хайы-үйэ уон сиэннээхтэр.
210

