Page 212 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

................... ...... .... ..... -- Дойдуи - Уус-Алдан Хорою - . = , ", . =

лауреат буолбуттара. Майаҕа республиканскай фестивалга оройуон чиэһин көмүскүү ийэтинээн
Мария Афанасьевналыын, балта Лукерья Николаевналыын кыттан лауреат буолбуттара. Билигин
да художественнай самодеятельность активнай кыттааччыта. Быйыл «Илья Иванович Находкин»
аатынан киин иһинэн тэриллибит «Дьирибинэ» бөлөх чилиэнэ. 2000 сыл муус устар 5 күнүгэр
Тандаҕа ыытыллыбыт улууснай «Дьээбэрэҥ-2000» конкурска кыттан Гран-при хаһаайынын аатын
ылбыттара.
Мария Афанасьевна сиэнэ Александр Николаевич Бурцев Яутскайдааҕы культура уонна ис­
кусство колледжын бүтэрэн, Чараҥҥа «Илья Иванович Находкин» аатынан сынньанар кииҥҥэ
худругунан 3 сылын үлэлиир.
Аня БУРЦЕВА, 9 кылаас, салайааччы Осипова В.Н. 2000 с.

В.А.Протодьяконов-Кулантай музейа
1993 сыл балаҕан ыйын 12 күнүгэр биллиилээх суруйааччы бөдөҥ общественнай-государ-
ственнай деятель В.А.Протодьяконов-Кулантай аатынан литературнай музей-комплекс аһыллы-
быта.Музейы аһар лентаны суруйааччы кыыһа Клавдия Васильевна Шеломова, кэргэнэ Ирина
Петровна Алексеева быһа кырыйбыттара. Хоро нэһилиэгэ биир дойдулаахтарын аатыттан сапа
музейга анаан, медпункт дьиэтин хатыҥ Чараҥ чугаһыгар биэрбитэ. Тутуу тэрилтэтэ (салайааччы
Босиков Ф.И.) спонсордааһынынан 9/9 м иэннээх саха балаҕана тутуллубута. Онтон кэлин
экспонаттары туруорарга аналлаах 12/12 м иэннээх аҕыс муннуктаах бабаарына, итиэннэ икки
этээстээх литературнай гостиннай тутулуннулар. Комплекс хатыҥ Чараҥар киириигэ сэттэ ураты
ис хоһоонноох тойон сэргэлэрэ туруоруллубуттар. Литературнай комплекс культура управлениетын
иһинэн үлэлиир. Үлэтин сүрүн ис хоһоонунан:
■ Саха сирин туһунан киэҥ информацияны мунньар уонна тарҕатар.
• Суруйааччылары, наука, культура, искусство деятеллэрин кытта көрсүһүүлэри тэрийэр, кини-
лэр үлэлэрин сырдатар.
• Өбүгэ сиэрин-туомун, үгэһин тутуһарга үлэлэһэр.
• Литературнай краеведческай түмсүүлэри тэрийэр.
• Норуот маастардарын айар үлэлэрин пропагандалыыр.
Музейга Кулантай үлэтин, олоҕун көрдөрөр экспозиция сүрүн миэстэни ылар. Кини тупубут
малын-салын кэргэнэ Ирина Петровна бэлэх биэрбитэ. Биир улахан фонданан биһиги дойдулаахпыт
Саха Республикатын Наукатын үтүөлээх деятелэ К.Д.Ушницкай, А.С.Макаренко, Н.К.Крупская
аатынан педагогическай мэтээллэрэ, наука доктора, профессор В.Ф.Афанасьев-Алданскай 2412
экземплярдаах чааһынай библиотеката буолар. Бу кинигэлэр нөҥүө Алданскай поэт, учуутал,
учуонай быһыытынан сырдатыллар чиэстэнэр.
Литературнай комплекс иһигэр улуус суруйар талааннаах дьонун түмсүүтэ үлэлээбитэ ахсыс
сыла буолла... Бу сылларга бөһүөлэк иһигэр уопсайа үс автор кинигэ таһааттарда. Ол кинигэлэри
аһан көрдөххө, автордар литературнай комплекс үлэһиттэригэр истиҥ-иһирэх махталларын
аныыллар эбит.
Комплекс 1993 сылтан «Көмүлүөк тула» диэн улуус аҕа саастаахтарыгар анаан мероприятие
ыытар. Онно араас идэлэри, дьону кытта көрсүһүүлэри, сынньалаҥ киэһэлэрин, күрэхтэһиилэри
тэрийэр, араас информацияны оҥорор быыстапкалары туруорар.
Музей директора З.В.Мигалкина «Эйгэ» общественнай политическай биэриини улуус телесту-
дияларыгар окорон таһаарар, көрдөрөр.
Киэҥ далааһыннаах, кэскиллээх үлэни фольклорист ученай И.В.Пухов историк, краевед, этно­
граф И.Д.Новгородов ааттарын үйэтитэргэ ыыппытгар. Олохторун үлэлэрин сырдатар кинигэлэри
таһааттарбыттар. Улуус оскуолаларын оҕолоругар үөрэх управлениетын кытта сибээстэһэн Нов-
городовскай, Афанасьевскай, Васильевскай ааҕыылары ыыталлар. Онно элбэх оҕо кыттар. Ол
түмүгүнэн оҕолор үлэлэрин сырдатар сыаллаах брошюра тахсыбыт. Улууска кинигэ таһааттарбыт
автордар кинигэлэрин күнү көрбүт бырааһынньыктарын-презентациялары оҥороллор. Суруйаач­
чылары кытта көрсүһүүлэри тэрийэллэр.
Саха норуота төрөөбүт төрүт тылын көмөтүнэн көлүөнэттэн-көлүөнэҕэ биэрэн испит улуу
айымньытын олоҥхону уонна олоҥхоһутгар ааттарын тилиннэриигэ элбэх үлэни ыыппыттар.
Улууска олоҥхо киэҥ түһүлгэтин тэрийбиттэр. Литературнай комплекс матырыйаалларыгар үрдүк
үөрэх заведениетыгар үөрэнэр студеннар курсовой үлэлэрин, улуус оскуолаларыгар үөрэнэр оҕолор
рефераттарын суруйаллар. Ол үлэлэри таһынан «Хатыҥчаан» диэн оҕо түмсүүтүн үлэлэтэллэр.

208