Page 132 - Кыһыл Танда сыдьааннара. Баһылай Мүрү

ууйатыыга улахан болдомтолорун ууралларын бэлиэтии керебун. Николай Саввич
Дьаан ы атыырдарын себулээн иитэр. Дьаанылар даданы Танда урэх сирин-уотун
себулээн, TepoeH-yyhaaH, теруехтэрэ олохтоох усулуобуйада сеп тубэйэн тэнийэн,
туруктарын туйэрбэккэ кыйыны этэ1пгэ туоруур утуе хаачыстыбалаахтар. Сиэркэ
атыыр одолорун курдук кулунчуктар алаас, сыйыы мунунан элбээн эрэллэрэ кийини
уердэр. Бу энэр костер ыччат суейулэр, сылгылар бука бары Николай Хомподоев
салайар хайаайыстыбатын баайа-дуола буолар.

KYhyirirY YYTY туЬэрбэт туЬугар

Бийиги бостуук ынахтарын ыраахтан сайдыыр санатын истэммит утары
барабыт. Алааска киирэр суол тодойугар илим хотодойун быатын субуйа тарпыттыы
ыанньыйбыт сириннээх ынахтар утуу-субуу субуспутунан киирэллэр. Уойбут-топпут
керуннээх, туулэрэ-ен’нере килэриспит ынахтар аа-дьуо титииктэрин диэки
хаамсалларын кийи эрэ коре туруох курдук кэрэ хартыына. Маны кербут саха
кийитэ барахсан хайдах астына, долгуйа корбете кэлиэй?! Эчи барахсаттар
дьуйуннэрэ-бодолоро учугэйин, куйун'Н'у мэччирэн'тэн улаханнык эбинэн
киэйээн’ни ыамнарыгар сайылыктарыгар кэллэхтэрэ. Бары да талыы племенной
ынахтар буолаллара быйыыларыттан-тайааларыттан костер. Эйуетун илдьэ сылдьан
куну куннуктээн ынахтарын батыйа сылдьан мэччитэрэ, биир да ыанньык ынах
ыамын котуппэтин ситийии - бу дьиннээх кыйамньылаах бостуук буоларын
кердерор. Куйун'ну ыйдарга мэччирэн' халтан’наабыт кэмигэр 150 тебе ынады
сутэрбэккэ, хомуйан адалан 100 бырыйыан ыанньыксыттарга туттаран ыанылларын
ситийии бу чахчы сыралаах, эппиэтинэстээх улэнэн толорулларын бостуук этинэн-
хаанынан билбит дьыалата. Биир тылынан эттэххэ, куйун'ну уут ыама бостуук туе
улэтигэр хайдах сыйыаннарыттан быйаччы тутулуктаах. Ханан даданы бу тэрээйини
кыайбаппыт тумугэр улуус урдунэн куйунну ыйдарга ынахтары маассабайдык
уолларыыбыт сурун биричиинэтэ манна сытар. Ону учуоттаан кыайдадына кини
кыайыа, сатаатадына кини сатыа диэн ейдебулунэн салайтаран кооператив биир
тутаах улэйитин Иван Бензели бостуугунан туруорбуттар.
Уопуттаах салайааччы Николай Саввич куйунтгу ыйдарга ууту туйэрбэт сыалтан
иккис бостуугу туруоран саппаас миинэр мин'элээн биэрбит. Урукку итэдэстэрин
учуоттаан итинник хайаайынныы дьайанан уут валовой ыамын туйуутун тохтоппут.
Бу чахчы да тыа хайаайыстыбатыгар ис сурэдиттэн кыйаллан улэлиир салайааччы
буолар. Хомойуох ийин, атын нэйилиэктэргэ сылдьан кердеххе, хайаайыстыбалар
салайааччылара улахан суолта биэрбэттэр, солото суохтарыгар тэптэрэн дьаалатынан
уйуннарар тубэлтэлэрэ угус буолар. Ити быыйыгар сорох сорохтор кийи эрэ кыайар,
тэрийэр дьыалата диэх курдук санааччылар бийиги ортобутугар эмиэ бааллар. Бу
боппуруоска кэпеэтии сэбиэскэй былаас садаттан барар эрээри, атын
хайаайыстыбаларга тодо эрэ тэриллибэт. Ол тумугэр улуус урдунэн, куйун'н у уут
ерейумтэтэ суох туйэр.
Титиик тайыгар турар “Боскуруоп” ойоххо туттар ууларын сылыталлар эбит.
Урут совхозтар садана бу аатырбыт ойоххо бэрт элбэх эбии айылык онойуллан,
кырыымчык айылыктаах ыарахан кыстыктары этэн'Н’э туораабыт сыллары угус кийи
ейдуур, билэр буолуохтаах. Боскуруоп ойоду хайаайыстыбалар улэйиттэрэ кун
бугунугэр диэри кундутук саныыллар...
Ыанньыксыттар кэргэннии Дора, Иннокентий Черноградскайдар, Лидия,
Михаил Неустроевтар, Иван Вензель титииктэригэр кииртэлээбит ынахтары анал
миэстэлэригэр айара охсоот, сорох сорохторун баайталаабакка туруоран эрэ сылаас
уунан сириннэрин сууйа-сото охсоот бэрт уеруйэх, имигэс тарбахтарынан ким