Page 131 - Кыһыл Танда сыдьааннара. Баһылай Мүрү

ууран айымньылаахтык улэлээйин кооператив туруктаах буолуутун мэктиэтэ. Ону
миэстэдэ сылдьаммын илэ харахпынан кереммун, кэпсэтэммин элбэди биллим.
Сайылык куннээди улэтин-хамнайын суруннээччинэн, итэдэстэрин-быйадастарын
быйаарар кийилэринэн, дьайайааччыларынан Варвара Коммунаровна кэргэнин
Николай Саввийы олох да суохтаппат эбит. Сирэй салайааччы кэлэрэ-барара,
туруорсар, быйаарсар боппуруостара угус буоллада. Бэрэссэдээтэл биир сиргэ дьонун,
хайаайыстыбатын улэтин хонтуруоллаан олорор тубэлтэтигэр билинтги сайдыылаах
олоххо кооператив тэн н э хардыылыыр инники олодун, кэскиллээх улэтин туйунан
кэпсэтии да турбат буоллада.
Хайаайыстыба балансатыгар 305 племенной cyehy, бу ийиттэн 177 ыанар ынах
баар. Племенной-селекционнай улэ, искусственнай сиэмэлээйин биир кэлимник
олохтоммуттара бородууксуйа урдээйинигэр, иитиллэр cyehy хаачыстыбата
тупсарыгар быйаарар оруолу ылбыта кестер. Отчуоттуур кэм устата 100 ийэ суейуттэн
94 ньирэй ылыллыбыт. Ыанар ынахтар сылга ортотунан 305 хонукка ууттэрин
биэрэллэрэ ситийиллибит. Бу селекционер-зоотехник тустаах улэтин биир сурун
кердеруутэ, тумугэ буолар. Ол эбэтэр хас биирдии ыанар ынах лактационнай
болдьодун тутуйан 2326-лыы киилэ ууту биэрбит, сыата ортотунан 3,97
бырыйыанлга тэн'нэспит. Бу тумугу бутун хайаайыстыба урдунэн саба бырадан этэр
буоллахпытына, куй а да на суох кердеруу. Маннык урдук тумук биирдэ кэлбэт, уйун
сыллаах сындаайыннаах улэ тумугунэн ситийиллэрин бу салаада улэлиир
специалистар, улэйиттэр учугэйдик билэр буолуохтаахтар. Ити курдук, ыарахан,
тубуктээх, сыралаах улэдэ сылдьар дьону кийи хайдах убаастыы кербет, санаабат
буолуой?
Маны тайынан кооператив 202 племенной сылгылаах, бу ийиттэн 161 биэлээх.
Бу салаада кийи бийирии, сэргии керере эмиэ хара байаам буоллада. Биэлэртэн
125 элитэ, 36 бастакы кылаастаахтар.18 атыыртан 16 элитэ, 2 бастакы кылаастаахтар.
Ити тумугэр уергэ туйаныллар атыыр 88,9 бырыйыана элитэ кылаастаах.
Эймекеентен, Дьаан'ыттан адалыллыбыт атыырдар уер хаачыстыбатын тупсарбыттар.
Кулун дьыалабыай тахсыыта 74,8 бырыйыанлга тэннэспит. Бу хайаайыстыбада
племенной-селекционнай улэ, искуственнай сиэмэлээйин ирдэниллэр ирдэбиллэргэ
эппиэттиирдик ыытылларын тумугэр былааннаах бородууксуйа ылыллара
олохтоммут, cyehy, сылгы ахсаана биир тэн' кэрдиискэ турара ситийиллибит.
Хайаайыстыба иитэн туруорар суейутэ, сылгыта Варвара Коммунаровна сылаас
илиитинэн, хайаайынныы сыйыанынан маннык урдук бородууксуйалаах кийи сэргии
керер суейулэрэ, сылгылара
уескээбиттэр.
Сайылыктан теннен ийэн элбэх * у ; - - " - ,г
уердээх атыыры ыйан кердере-кердере,
аргыйым Николай Хомподоев - Бу
Дьаан ыттан кэлбит Сиэркэ диэн эдэрчи
атыырым. 12 биэлээх, быйыл барыларын
ууланнарбыт, - дии-дии массыынаттан
тахсаат атыырын ын'ырбытыгар,
хайаайынын куолайын билэн утары
кэллэ. Кырдьык, модьу-тады керун'нээх
атыырга бэйэтигэр майгынныыр тый
сада буолбут эмньик убайалар, оргууй
адай ийэлэрин эмэн соппойоллор. Маны
кере-керебун улахан дуойуйууну
ыллым. Уопсайынан ханна сылдьыбыт
сирбэр сылгыйыттар Дьаан'ы
сылгыларын себулээн, бу удьуордары