Page 52 - Кыһыл Танда сыдьааннара. Баһылай Мүрү

0р тохтобул кэнниттэн

Урут совхозтар кэмнэригэр хаИаайыстыбалар эккэ анаан ииппит суеИулэрин
Томтор буойунатыгар адалан эккэ елеруу райисполком уураадынан бигэргэтиллибит
кытаанах график быИыытынан хаИаайыстыбалар адалаллара. Ол урдунэн елоруллэр
cyehy ахсаана элбэдэ бэрт буолан сородор график тутуЬуллубат тубэлтэлэрэ
тахсыталыыра. Дьэ, онно буолара cyehy аччыктааИына, манырааЬына, илистибит
улэИиттэртэн куут-маат да тыллар тахсаллара уксуурэ. Оннук ыксаллаах тубэлтэлэргэ
бэйэлэрин идэлэрин толору баИылаабыт оройуон бастын- приемщиктара Василий
Семенов, Алексей Самсонов чахчы даданы сатабыллаах дьаИалларынан, улахан
утуруйсуутэ, айдаана-куйдаана суох уескээбит балаИыанньаны туоратар тубэлтэлэрэ
угус буолааччы. Бириэмэ тургэнник да aahap, урут эдэр сааспар улэлээн ааспыт
сылларбын бэдэИээ курдук саныыбын.
0р тохтобул кэнниттэн Томтор суеИуну елорер, тутар механизированнай
пуунугар 2008 сыл сэтинньи ый 4 кунуттэн чугастаады нэИилиэктэртэн суеИуну
эккэ елеруу, туттарыы хампаанньата тэрээЬиннээхтик барда. Cyehy елеруутун
кылгас болдьоххо бириэмэтигэр хаачыстыбалаахтык ыытар сыалтан”Уус-Алдан”
ТХППК-тын салалтата, “Уус-Алдан” МТС-Иын кытары эрдэттэн суеИуну тиэйиигэ
дуогабар туИэрсэн график быИыытынан улэлэрин садалаабыттара.
Бу улахан политическай суолталаах хампаанньада Танда тэрээИиннээх
хайаайыстыба салайааччыта Николай Саввич Хомподоев ессе сайын'н'ыттан
бэлэмнэммитэ диэххэ сеп. Ол курдук куИун эккэ елеруллуехтээх суеИулэрин
эрдэттэн суумэрдээн анал хааччахха туруоран мэччирэннээх сиргэ туруоран
уоппута. КуИунун эбии аИылыгы тэрийбитэ.
КуИунтту елеруугэ тэрилтэ технолога Валентина Шадрина Байадантай
нэИилиэгиттэн биир бастакынан Николай Саввич хаИаайыстгыбатыттан эрдэттэн
уотууга туруоруллубут — 30 тебе суеИуну киллэрэн буойунада эккэ елерууну
садалаабыта. Бу хаИаайыстыбаттан киирбит cyehy этин хаачыстыбатынан — 80
бырыИыана урдук уойуулаадынан сыаналанна. Николай Хомподоев государствода
туттарбыт ыччат суеИутун орто ыйааИына — 350 киилэдэ тэннэИэн хаИаайыстыба
эти атыылааИынтан — 200-кэ тыИыынча ыраас барсы аадыста. Улуустаады астыыр-
уеллуур салаа салалтата тандаларга эттэрин харчытын тута олордон биэрдэ. Николай
Саввич нен уе кунугэр улэИиттэригэр уердэ-кетутэ улэлээбит ыйдаады хамнастарын
уу харчынан олордон биэрдэ. Кыра хамнаска сылдьар тыа киИитэ барахсан телебурун
уу харчынан ылара бэйэтэ туИунан уеруулээх суол.
Онтон Найахы нэИилиэгиттэн тиэллэн киирбит — 40 cyehy этэ эмиэ урдук
уойуулаадынан сыаналанна, утуе хаачыстыбалаадынан аадылынна.
Онер нэИилиэгин ветеринарнай бырааИа Андрей Сергеев бэйэтинэн суурэн-
кетен, кэлэн-баран, тэрийсэн киллэрбит суеИутэ быйылгы дьыл мэччирэниттэн
улаханнык эбиммиттэрин, туйаммыттарын уойбуттарын кердерде. Ол курдук, бу
нэИилиэктэн буойунада киирэн астаммыт — 15 cyehy этэ суус бырыИыан урдук
уойуулаадынан барда.
Манна эмиэ олох сайдыбытын, улэ процейа чуолкайдык барарын бэлиэтии
керебун. Эдэр сылдьан совхозка кылаабынай зоотехнигынан улэлии сылдьан хас
эмэ сууИунэн суеИуну киллэрэн туттарарбыт. Совхозтар елерер суеИулэрин
контингена элбэдиттэн да буоллада, буойуна улэИиттэрэ елеруу графигын тутуспакка
хастыы эмэ хонугунан хонон-ереен сылдьан хампаанньаны тумуктуурбут. Билигин
ол саданаады улэни-хамнаИы тэннии керебун...
Букатын олох атын хартыына ойууланан кэлэр. Урут сэбиэскэй былаас
угэннээн сайдан турар кэмнэригэр норуотунай хонтуруол, ветуправление,
^аачыстыба гоСударственнай инспекциятын, тыа хайаайыстыбатын управлениетын