Page 48 - Кыһыл Танда сыдьааннара. Баһылай Мүрү

оччону-баччаны ылыахпыт диэн инникини сылыктаан этэргэ ыарахан, — диир кулэ-
кулэ сылгыЬытым.
Кырдьык даданы быйылгы дьыл элбэх ыарахаттары уескэттэ. Сэмэн
СэмэнэбиЬи уруккуттан билэбин эппит, ылыммыт тылын кураанахха бырахпат,
бэлиэтэммит сорудадын бигэтик тиЬэдэр тиэрдэр улуус биир киэн туттар, биллэр-
кестор улэлээх уопуттаах сылгыЬыта. Быйылгы ыарахан дьылга биир да сылгыны
энчирэппэккэ тыыннаахтыы иитэригэр, кулун дьыалабыай тахсыытын намтаппат
туhугар бэйэтиттэн кыаллары барытын онороругар сарбахтаабаппын. Онуоха маныаха
майгынныыр, бэл кырдьыгынан эттэххэ, весе уустук, ыарахан кыстыктары кврсен,
этэн н э туораталаан турар тубэлтэлэрэ эмиэ баара. Онон быйылгы кыстыгы улахан
одустарыыта суох тумуктууругэр бук эрэллээх арадыстым.

Кинилэр олоххо суоллара

БвЬувлэк кытыытыгар сан а тутуллубут беде-тада оноЬуулаах сылгы базатыгар
сайыны быЬа эмньик сылдьыбыт 36 отуо-мотуо курдук терелкей теп-текунук дьыл
кэминэн туруктаах да буоллаллар убаЬалар аЬылыкка киирбиттэр. Маннык убаЬа
ханныктаах да дьылга туругун туЬэрбэт, аЬылыгар да бор буолар. Бу куЬунтгуттэн
аЬылыкка турбут убаЬалар киЬи сылаас илиитигэр уерэнэн, ылларан, батыЬа
сылдьаллар. Туруктара даданы дьыл кэминэн. Биир саастаах эгил-тэгил унуохтаах
убаЬалар туох да утуруйсуутэ суох аа-дьуо нуормалаах отторун хабыалаан бутэрэ
одустулар. Онуоха аЬаан-сиэн топпуттарын биллэрэн ерутэ ойуоккалыы-ойуоккалыы
кэнэс хааччады биир гына тегуруччу суурэкэлээн ылаллар. Сылгы базата чахчы
киЬи базалаахпын диир базата эбит. Ол курдук, эргиччи сан а чэгиэн маЬынан бэрт
кичэллээхтик, капитальнайдык киЬи харадар бырадыллар гына оьгоЬуллубун соде-
махтайа керобун. Чахчы манна cyehy, сылгы иитиигэр эриллибит хаЬаайын улэлиирэ
костер. УбаЬалары, атыыга барар ыччат сылгылары араарар, биэлэри туруктарынан,
саастарынан наардаан аЬатар, теретер, сылгыны сэлиир, бэчээттиир кыбычаан даллар
тупсадайдык оноЬуллубуттар. Син элбэх сиринэн, нэЬилиэктэринэн тэлэЬийэ
сырыттым даданы маннык улахан оноЬуулаах сылгы базатын коре иликпит диэн
аЬадастык билиниэхпин наада. Дьин’эр бу сылгыга эрэ анаммыт база буолбатах
быЬыылаах, бириэмэтиттэн корон ынах суоЬугэ эмиэ туттуллуон сеп курдук керобун.
Ону сэрэйбит курдук, аргыЬым Николай Саввич - бу хааччах элбэх анал
секциялардаах, бэйэ1г да корон биллэдин буолуо. КуЬун, саас ынах, сылгы суоЬугэ
бонитировка мээрэйдэрин ылабыт, субай суеЬуну бостуукка туттарарга, атыыга,
атастаЬыкка барар суоЬулэри,сылгылары барытын манна бэрээдэктиибит,
сыымайдыыбыт, тумэбит. Туе бэйэм бырайыакпынан тутуллубут база. ЧааЬынай да
ыаллар кон уллэтэн угустук туЬанааччылар, - диэн бэрт дуоспуруннаахтык быЬааран
биэрэр дьиэлээх хаЬаайын. Кырдьык тутуулара элбэдэ, киэнэ-Kyoira киЬи
базалаахпын диир тутуута эбит. Ити кэнниттэн ыанньык ферматыгар барабыт.
БеЬуолэктэн тэйиччи турар фермада тиийиибитигэр ыанньыксыттар
сарсыардаангны улэлэрин умурутэн, хотонноруттан тахсыбакка сылдьан сорохтор
иккис ыамнарын ыары сылдьаллара. Тургэн-тургэнник туттан-хаптан ынахтар турар
миэстэлэрин хаттаан ыраастаан элэгэлдьитэллэр. Кэнэс хааччахха сана тереебут
ньирэйдэр туора киЬи кэлбитин билэн ааннарын таЬыгар уомэхтэЬэллэр. АтахтаЬа
турар биирдиилээн клеткаларга соторутаадыта адай тереебут ньирэйдэр “кыЬыл
лаампа” уотун сыралданыгар угуттанан тебелерун эрийэ бырадан туох да кыЬалдата
суох, сып-сылаастык утуйа сыталлар. Бары сиэмэ одолоро; бедонноре-саданнара,
гуулэрэ-еггноро ырааЬа, килэбэчиЬэн керуеххэ эчи учугэйин, туох барыта кыратыгар