Page 50 - Кыһыл Танда сыдьааннара. Баһылай Мүрү

учугэйдик сонунну кестер буолар, барахсаттары кийи таптаан кере туруох
айылаахтара. Хотон устатын былайын тухары иккилии эрээтинэн турар урдук
хааннаах симментал уонна голштин боруода суейулэр туора дьон кэллилэр диэн,
кырада да кыйаммакка аа-дьуо кэбинэ тураллар. Барыларын кэрийэ сылдьан сийилии
чинчийэрдии керебун. Дьэ, кырдьык даданы барахсаттар кийи суейулээхпин диир
суейулэрэ; сымнадастара, сириннэрэ улахана, ууттэрэ элбэдэ чахчы ырыынак
усулуобуйатыгар саамай табыллыбыт боруода суейулэрэ эбит дни санаатым. Ынах
маныраайына, ньирэй мэнирээйинэ, ыанньыксыттар кордеех саналара, кулсуулэрэ,
кыйыл муннукка мустан субэлэйиилэрэ, салайааччыга убаастабыллаахтык
сыйыаннайыылара — бу барыта урукку совхоз саданаады биир тумсуулээх, сэргэх
улэлээх, иллээх коллективы, хайаайыстыбаны санатар. Манна сылдьаммын илэ
харахпынан кердум-биллим, билигин даданы урукку “Кыйыл Танда” колхоз
сыдьааннара утуе-мааны улэйит дьон билигин да баалларын бэлиэтии кереммун
санаам кетедуллэн дууйалыын чэпчээн ыларга дылы буоллум. “Танда” тыа
хайаайыстыбатын кооперативын улэйиттэрэ бука бары толору социальнай
докумуоннаах, ырыынак сыйыаннайыыларыгар кемускэллээх дьон. Ол курдук, 2003
сылтан “Эрэл” государственнайа суох фондада уп-харчы уганнар хас биирдии улэйит
пенсияда тахсарыгар кемелоох буоларыгар саарбахтаайын суох. Тыа кийитэ барахсан
уруккуттан кун бугунугэр диэри салалтатыттан ейебуллээх буоларын кооператив
улэтигэр толору керобут. Манна улэ куестуу оргуйар киинигэр сылдьар улэ дьонун
кероммун “улэ кийитэ улэ аргыстаах дииллэрэ” кырдьыктаадын бу кооператив
улэтигэр толору керебун, испэр уерэ саныыбын. Билинни судургута суох уустук
бириэмэдэ дьону суейу ыарахан улэтигэр улэлэтии, бириэмэтигэр хамнайы телеен
ийии манан дьыала буолбатадын кийи ейдуур, сыаналыыр даданы.

КууЬу-куДэ*>и холбоон

Куе-дьаа кэпсэтэ-кэпсэтэ иккис хотонтго тахсабыт. Манна тас улэйит, эдэркээн
уол Михаил анал онойуулаах тимир буочукатыгар тобус-толору тиэйбит сыардалаах
саадын кутур улахан келуур одуйа тайадайын билиммэккэ иннин хоту сойон
дьуккурутэр. Тайырдьа тахсаат нойуому кутар сир диэки одуйун салайаат тас улэйит
уол уеруйэх илиитинэн бэрт кэбирэхтик анал сварканан онойуллубут тимир
уруучука куручуегу телерутэн эрийээтин кытары саахтаах буочуката кэбэдэс
бэйэлээхтик тиэрэ бараатын кытары нойуома бутуннуу керуех бэтэрээ еттугэр
суекэнэ охсор. Кердеххе, судургу курдук буолан баран эмиэ албас диэтэдин. Михаил
биир сырыытын бутэрэ одуста. Итинник ньыманан уол кун ахсын уончата кырынан
куннээди улэтин тумуктээн, саах мунньуллуутун биир да тубэлтэтин тайаарбат
эбит. Урукку курдук илиитинэн суекуу сатаабат, туйугар дьодус механизация. Ити
кэнниттэн суейулэрэ турар миэстэлэрин кичэйэн ыраастыыр.
—Оскуоланы 1971 сыллаахха бутэрэн бараммын кун бугунугэр дылы
нэйилиэкпиттэн харыс да сири сыдарыйбакка ыанньыксытынан улэлии сылдьабын.
Уолбун Сэмэнчики бэйэбин кытары илдьэ сылдьабын. Кини быйыл иккис сылын
ыанньыксыттыыр, балачча эмэ уопутурда, эдэр кийи улэ уеруйэхтэригэр уерэннин,
сотору аармыйада барыа турдада, — диир хайаайыстыба биир бастыгг ыанньыксыта
А. Г. Неустроева.
Ыанньыксыттар сайын ахсын ууттугэннээх мэччирэн'нээх ахтылданнаах
сайылыктарыгар Сытыган на тахсаллар. Бу баар-суох уруккуттан сайылыыр кырдьадас
сайылыктарыгар хайаайыстыба 156 ыанар ынада тото-хана мэччийэр, ыанньыксыттар
сайынын елгем ууту уруйэлии сууругэрдэллэр. Манна кийи кэрэхсии-себулуу
керере баар, Байадантай нэйилиэгэр колхоз, совхоз садаттан сайылыктаайьнгн'а