Page 23 - Курбуһахтар. Петр Аммосов
P. 23

ит  субатынан  испитин  тоторобут",  —  диэбит  уонна  туутун  ылан
      тойонтго кердере туран.  — "бу тиит мастан онгоЬуллубут балыгы бул-
      туур аналлаах "туу" диэн сэп. Куел Myyha сулладына туубутунан ба-
      лыктаан иитиллэбит, бу талахтан шгоЬуллубут куЬу бултуурга анал­
      лаах  тэрил,  "тиргэ"  диэн  сэп.  Маны  куел  отун  уонна  хомуЬун
      быыЬыгар  иитэммит  кустаан  сиэн  иитиллэбит,  бу  тиит  мастан
      онгоЬуллубут куобавы бултуурга аналлаах "айа" диэн сэп. КыЬын ха-
      арга  куобах  суолугар  айабытын  иитэн  куобахтаан  сиэн  иитиллэбит.
      Айаны иитэргэ маннык тиириллэр", — диэн баран, айатын тиирэ тар-
      дан кердорер. Онтон эбэн этэр:  "ТиЬэвэр  тииппитин ат гынан миинэн
      барабыт", — диэн баран хайыЬарын ылар, — "бу тиит мастан оыоЬул-
      лубут "хайыЬар" диэн сэп. КыЬын биЬиэхэ сатыы киЬи ыраах кыайан
      кэЬэн хаампат хаара туЬэр. Ол иЬин бу хайыЬарбытын икки атахпы-
      тыгар кэтэн бараммыт халынг хаарга батары туспэккэ урдунэн сыыйа
      тэбэн хаамаммыт тыаны, тай^аны ыраа§ынан кэрийэн бултаан аЬыы-
      быт. Онон тиит мастан бэйэбит онюрбут сэптэрбитинэн, кыЬын томо-
      роон  тымныыга  тогго-тон-обут,  хара  тыаны  кэрийэн,  сайын  еггурук
      куйааска буЬа-буЬабыт, куех далайы кэрийэн бултаан иитиллэн оло-
      рор дьадаыы дьонноох улуус Боровой улууЬа", — диэбит. Граф Игна­
      тьев  кулуба  Окоемов  дакылаатын  себулуу  истибит,  кинини  ейдеех
      киЬинэн  сыаналаабыт уонна  кафтаны  Окоемовка  биэрбит.  "Хайабыт
      ылар" диэн кэтэЬэн турбут киэргэллээх кулубалар соЬуйан уонна хо-
      мойон  эрэ  хаалбыттар.  Ити  курдук  уон  улуус  кулубаларын  курэх-
      тэЬиитигэр бастакы миэстэни ылан Боровой улууЬун кулубата,  Кур-
      буЬах  нэЬилиэгин  киЬитэ  Окоемов  Петр  Николаевич  ыраахтаа^ы
      навараадатын — кафтаны — ылбыта yhy. Граф Игнатьев тууну ордук
      интэриэЬиргээбит:  "Бу тууну он'орбут киЬи баар дуо?" — диэн ыйып-
      пыт. Окоемов Мэхээттэни илдьэ киирбэтэх, баара буоллар манньа би-
      эрээри ыйыттава, диэн сэрэйбиттэр.
         Манна  да^атан  кэпсээтэххэ,  граф  тойонтго  оонньууну  кердербут-
      тэр. Онно эмиэ Боровой улууЬун КурбуЬах киЬитэ бастаабыт. Ол ман­
      нык: КурбуЬах нэЬилиэгэр Оттоохой аватын ууЬугар ©тех диэн сиргэ
      олохтоох Аммосов Ефграфий Никитич (Дьэстэрипиэй) диэн дьаданы
      киЬи куоракка киирэн сырыттавына Игнатьев тойон кэлбитигэр, арай
      биир кун тэлиэгэ аттаахтар, сатыы дьоннор Куех Хонуу диэки субуй-
      буттар,  "Куех Хонууга Тойтыго оонньуу кердереллер yhy,  ону кере
      барабыт", — дииллэр. Дьэстэрипиэй кевуйэн барсыбыт. Тан^аспыт ди­
      эн — киэвг улугэр сахалыы тигиилээх кевеччер суккун даба ырбаахы,
      чомпой  бэргэЬэ,  хомуЬуол  ыстаан,  ынах  этэрбэс,  бэйэтэ  эдэр  да,
      таЬыттан  овонньор  курдук кестер.  Тиийбиттэрэ —  дьон  бевэ  мустан
      тегуруччу олорбуттар, турааччылар да бааллар. Дьон ортотугар ана-
      ан ордоруллубут хонууга олоппосторго тойоттор бачыгыраан олорол-
      лор.  Ханнык  да  оонньуу  кестубэт.  Арай  биир  етте  арыый  саллавар,
      аыаара  арыый  суптугур,  икки  тебете  куурусса  сымыытын  курдук
      мултуркэй, ньолбовор ерус тааЬын кетевеллер эбит. Ким бавалаах ки-
      ирэ-киирэ  кетевер.  Эггинэ  бэйэлээх  да  дьон  киирэннэр,  саамай  бас-
   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28