Page 47 - Портнягин. Муру алаас барыбыт биьигэ

I

«БИИР КҮН - КЫҺЫЛЛАР,
ИККИС КҮН - ҮРҮҤНЭР...»

Гражданскай сэрии Саха сиригэр өссө саҕаланыан иннит-
тэн 1918-1920 сылларга олохтоох бэйэбит үөрэхтээх дьоммут
ортотугар, адьас сахалыы-махалыы өйдөөтөххө, саҥа тэриллэ
сатыыр сэбиэттэр былаастарын олохтоһууга өйдөспөт, утары-
та турсуу балаһыанньалара наһаа күүһүрэ сылдьыбыт. 1917
сыл сэтинньититтэн 1919 сыл ахсынньытыгар диэри Саха сирэ
земствонан салаллыыга киирэр. Чуолкайдаан эттэххэ, эсер В.
Соловьев хамыһаардаах уобаластааҕы салалта (управа), В. Ни­
кифоров баһылыктаах уонна федералист, Дьокуускай куорат
Муматын бэрэссэдээтэлэ Г.В. Ксенофонтов дьаһалларыгар бы-
ас сыл устата киирэ сылдьыбыт. Ити кэмҥэ киин Россияҕа
уонна арҕаа Сибииргэ гражданскай сэрии саҕаланан, Саха си­
ригэр сибээс быстан хаалар. Онон быстах кэмҥэ киинтэн уонна
Иркутскайтан көмө ас-үөл, бурдук, табаар кыайан кэлбэт буола
сылдьыбыт. Ол эрээри оччотооҕу былаас земскэй управа сата-
быллаах дьаһаллары олоххо киллэрэннэр, тыа сирин олохтоох-
торо ас-табаар өттүнэн улахан тутахсыйыыны билбэтэхтэрэ
диэн мэлдьи ахтыллар.
Ити кэмҥэ сыылынай большевиктар үөрэнээччилэрин, ор-
дук чуолаан актыбыыстарын Максим Аммосовы, Платон Ойуунус-
кайы, Исидор Бараховы уонна да атын большевиктары хаайта-
лаабыт сурахтара нэһилиэнньэ ортотугар тарҕаммыта. Арыый
үөрэхтээх дьон ортотугар мунуу-тэнии, араас ис хоһоонноох үҥ-
сүүлэр да элбээн барбыттара. Ол эрээри федералистар Г.В. Ксено­
фонтов, В.В. Никифоров уонна эсер В. Соловьев дьаһалларынан ту-
туллубут большевиктары босхолообуттар, ханнык да кырыктаах
дьаһаллар оҥоһуллубатахтар. Сотору буолаат, «Максим Аммосовы
- Омскай куоракка, Платон Ойуунускайы Томскайга үөрэххэ барал-
ларын көҥүллээбиттэр үһү» диэн сурах тарҕанар.
Ити курдук земскэй управа салайан олордоҕуна, тыа сирин
улу
улуустарыгар үс сыл болдьохтоох салалта уонна гласнайдар устарыгар үс сыл болдьохтоох салалта уонна гласнайдар
быыбардара ыытыллар. Өр-өтөр буолбат, 1919 сыл ахсынньы-
тыгар үрүҥнэр эмискэ өрө тураннар, былаас дьаһалтатын
төттөрү ылбыттар үһү диэн соһуччу да, , хомолтолоох да сонун
күөрэс гына түһэр. Ити курдук биир күн
күөрэс гына түһэр. Ити курдук биир күн - үрүҥнэр, иккис күн
Illi Illi Illi III

))