Page 125 - Майаҕатта Бэрт Хара

к
стыга мантан чугас, Хатын Сыһыы диэн Ити курдук, ханна да ыксаабакка ирэ-хо-
сиргэ баар. Кинилэр кыстык дьиэлэрин ро кэпсэтэн саха дьонугар киэҥник бил-
сэбиэскэй кэм саҕана көтүрэн киллэрэн лэр сүдү алаас тыатын саҕатынан оргууй
бөһүөлэккэ бибилэтиэкэ, бэкээринэ, кэ- хаамсабыт.
лин хонтуора оҥосто сылдьыбыттара.

Алаас ... ити тылы иһиттэхпинэ сүрэхпин биллибэт нарын иэйии хаарыйталаан ылар.
Оччоҕуна харахпар көрө түһэбин, күөх солко отунан долгуһуйа ооннъуур хойуу оттоох оҕо са-
аһым алааһын, кийиит кыыстыы киэргэммит, чэлгийэр хатыкнарын сэбирдэхтэринэн дэй-
биирдэммит Мүрү Эбэ чаҕыл күннээх чаран ын. Санаан кэлэбин, омарах дууһалаах сырдык иэй-
иилээх, сүрэҕин сылааһын бу сиргэ иҥэрэн кыһыҥҥы тымныыга, сайъткы куйааска, сүүһүн
көмүс көлөһүнүн, алааһын ытык буоругар тохпут үлэһит үтүө өбүгэбин. Алаастар ... үс
саха биһигэ буолбут Сахам сирин алаастара. Эһиги хас биирдии саха киһитигэр сайьигҥы
уоттаах чаҕыл күммүт курдук сылаас, үйэ-саас тухары умнуллубат сырдык-ыраас кэрэ
санааны, үтүө өйдөбүлү хааллараҕыт.

2.9 МАНЧААРЫ КЫЫС ХАҤАҔА СЫРЫЫТА
Сирдытт/т: «Бу кэлбит сирбит Кыыс Хаҥа илин уһуга,— диэн кэпсээнин сал-
гыыр. — Иосиф Георгиевич Ефимов Улуу Арассыыйа ыраахтааҕытыттан мэтээл-
лээх кулуба. Манна Хатырҕаннаахха кыстыгар көмүллэ сытар. Уоһук үс кыыстаа-
ҕа биллэр. Манчаары Баһылай эбэ арҕаа уһугунан Уоһук баайга кэлэ сылдьыбытын
туһунан кэпсээн, уос номоҕо баар.

Ол кэпсээҥҥэ кэпсэнэринэн, Ман­ раҕырар саамай аччыгый оҕоҕут Кэти-
чаары Баһылай Бороҕон кулубата Уо- риинэ диэн ханнаный?— диэбит. — Мин
һук Дьэкиимэпкэ, Кыыс Хаҥа сайылык кинини көрдөрбүн, сүрэҕим үөрүөх этэ,
илин баһыгар олордоҕуна, сайын окко санаам тарҕаммытын, эрэйим чэпчээби-
киирбит кэннинээҕи бириэмэҕэ сыл- тин курдук буолуох этим. Ити чуулаа-
дьыбыт. Кинилэр иккиэлэр эбит да, ныгар баар буоллаҕына, ыҥыран таһаа-
доҕорун аата биллибэт. Иккиэн күн уо- ран аттыгытыгар олордуҥ»,— диэн
тугар күлүмүрдээн көстөр үрүҥ көмүс көрдөспүт.
сирэйдээх ыҥыырдаах, үүт маҥан атта- Онуоха эмээхсин: «Дьэ бэрт сөпкө
ахтар эбит. Ол кэмҥэ Уоһук бэйэтэ суох эттиҥ, оҕолоох-тойонум. Сырдык ыраас
эбит. Эмээхсинэ эрэ баара диэн кэпсэнэр. сэбэрэҕиттэн, тылгыттан-өскүттэн да
Кэлии дьон төһө да, «куораттан тах- барҕалаан, кэпсииллэрин курдук, кулан
сан иһэр атыыһыттарбыт»,— диэбиттэ- ороспуойга холообокко олоробун. Мин
рин үрдүнэн, кинилэр Манчаарылаах ол аччыгый оҕом Кэтириинэ, кырдьык
буолалларын Уоһук эмээхсинэ сэрэйэн дьэрис көрдөххө, үчүгэй даҕаны, ис
билбит. Эмээхсин ас тардан аһаппыт уон- киирбэх даҕаны оҕо. Ол оҕом Кэтириинэ
на: «Кыраттан сылтаан үчүгэй тыллаах- аҕыйах хонуктааҕыта күтүөтэ саллаат
өстөөх киһи эрэйи эҥэргинэн, муҥу мун- Хабырылланы кытары куораттаспыта.
нугунан тыыра сылдьар эбиккин. Эйигин Онно сайылыыр, куораты, дьону-сэргэ-
билэн олоробун, оҕонньорум суох, баай- ни көрөр. Баара буоллар, манна ыҥыран
быт суох, аймах-чугас дьоммутун үлэлэ- таһааран бииргэ чэйдэһиннэриэх этим.
тэн олоробут»,— диэбит. Оттон икки кыыһым эргэ баран олорол-
Манчаары ону-маны ыйыталаһан лор. Биир кыыһым ис иэнигэр ыалдьан
кэпсэтэ түһэн баран: «Эһиги үчүгэй өлбүтэ»,— диэн ааҕан субурутан биэр-
кыргыттардаах сурахтааххыт. Дьүһүнүн бит.
үтүөтэ да аатырар, өйө-санаата да су- Манчаары онуоха туох да диэн

123