Page 189 - Майаҕатта Бэрт Хара
P. 189

оҥорбута дьон-сэргэ өйөбүлүн ылла.  Ис­      тахсыытын тохтотор суол баар диэн уруу
         : I:
           то  пэктээкил, саха дьоно түмсүүлээх,  инни-   ыһыаҕын  ыһарга  күһэллэр.  Ол  ыһыах-
             кигэ  эрэллээх  буолуутугар  туһуламмыта     ха  улуус  бэртэрин  ыҥыртыыр.  Тэҥнээҕэ
           з |  көрөөччүнү үөрдэр.                        суох  күүстээх  диэн  аатыран  эрэр  Бэрт
    1:!
                 Артыыстар  бары  да  олус  табыллан,     Хараны  Лөгөй  тойон  ылгын  уола  диэн,
             бэрт    үчүгэйдик,    ылыннарыылаахтык       соҕотох  мааны  кыыһын  кэргэн  биэрэн
 Ш  Ш: ;в    оонньоотулар.  Тыгын Дархан маанылаах        эйэлэһии  кымыһын  иһэллэр...  Аны  «Лө-
     1'       кыыһа Арылы Куо (Татьяна Хомподоева)        гөй»  диэн  испэктээкил  турара  хайаан
             дьүһүнүнэн-бодотунан,  тутта-хапта  сыл-     да  наада  эбит.  Билиҥҥи  кэм-кэрдии  ону
             дьарынан,  саҥатынан-иҥэтинэн  чахчы         бэйэтэ  ирдиир  курдук  кэмнэрэ  кэллилэр.
             да кэрэ куо уобараһын кыайа-хото тутан,      Устуоруйабытын      билбэт,    иҥэн-тоҥон
        -||;г  итэҕэтиилээхтик көрдөрдө.                  хаһыспат  дьоҥҥо  чахчы  биһирэниэн
                                                                                                        I
                 Испэктээкил  бүппүтүн  кэннэ,  дьон-     биһирэммит  кыахтаахтык  оҥоһуллубут
             сэргэ  өссө  да  ор  махталларын  биллэрэн   «Тыгын»  киинэ  аатырыан  аатырда.  Ити       ГИ1»»»»* *
             ытыс таһыннылар,  салгыы Уус Алдаҥҥа         эрээри  тус  бэйэм  киинэ,  Лөгөйү  тосту
             тахсан    көрдөрөллөрүгэр  ыҥырдылар.        түһэрэн  Тыгыны  таһаарбытыттан  хомо-
            I I  Улуус  уонна  Бэрт  Ууһун  баһылыкта-  \  йобун.  Биһиги,  Уус  Алданнар,  Бороҕот-    ними—  '«'■ НИН Ч Ш
             ра  тыйаатыр  үлэһиттэригэр  итии-истиҥ      тор,  оскуола  саҕаттан,  ытык  өбүгэбит
             махтал тылларын этэн, махтал суруктары       Лөгөй  Тойон  сырдык  аатын  өрө  тутуу
             туттардылар.                                 тыыныгар  иитиллибит  дьон,  «Лөгөй»
                 Бэйэм ааппыттан Алексей Прокопье-        диэн  ааттаах  кырдьыктаах  устуоруйаны
             вичка,  Матрена  Степановнаҕа  ыҥырыы-       кэпсиир киинэ тахсан  Лөгөй Тойон дьиҥ
             ларын  иһин  дириҥ  махталбын  тиэрдэ-       кимэ  биллиэн  баҕарабыт.  Улуу  Лөгөй
             бин, үлэлэригэр ситиһиилэри баҕарабын.       үйэлэргэ өлбөөдүйбэт, баһааҕырбыт сыр­
                 Түгэнинэн  туһанан,  тыйаатыр  дьиэ-     дык аатын ыраастыыр, сүдү киһи олоҕун-
             тин-уотун  боппуруоһа  түргэнник  быһаа-     дьаһаҕын, норуотун ыар олоҕун кыратык
        —  ;  :
             рылларыгар баҕарыам этэ.                     эмит  тупсарар  туһугар  туруорсубут  ту-
                                                          руорсууларын, кини кэмин кырдьыгынан,
                                    Н и к о л а й  Д е г т я р е в  хайдах баарынан көрдөрөн суруйуу,  кии­
                                                          нэ булгуччу ирдэнэр кэмэ кэлбитин бу ис­
                                                          пэктээкил көрдөрдө.
                                                                                                      I
                                                              Үгүс дьон Майаҕатта Бэрт Хара дьиҥ
                 «Бэрт  Хара»  испэктээкил  туруоруу-     олоҕун  туһунан  билбэт.  Бу  айымньы
             тун көрдүм уонна көрөөччү быһыытынан         өссө  да  элбэхтик  чочуллан,  силигэ  сит-
             тус  бэйэм  санаабын  этэбин.  «Үүнэр        тэҕинэ,  «Тыгын»  киинэ  хаалларбыт хара
              көлүөнэ» тыйаатыра  Бороҕон  күүстээҕэ,     санаатыттан, Бэрт Харата бэйэтин ыраас-
           Т  номоххо  киирбит  Бэрт  Хара  диэн  ки-     таныа.  Ол  гынан  баран  Лөгөй  туһунан
              мин  арыйан,  дьон-сэргэ  киэҥ  дьүүлүгэр   «Тыгын»  киинэни  сабырыйар  киинэ-
   ] ш    I®  таһаарарга  холонуута  кэрэхсэбиллээх.      ни  оҥоруу  уустуктардаах  буолуо.  Арай
           I!  Үгүс дьон «Тыгын Дархан» киинэ нөҥүө       үтүмэн  үп-харчы  көрүллэр  буоллаҕына,      5
              билсибит,  бадараанынан  сыбаммытын,        дьиҥнээх  историческай  чахчыларынан,
              сирэйин  сууммат  чанчарык,  түҥкэтэх,       элбэх архыыбынай  суруйууларынан, му-
              улахан  өйө  суох  киһи  диэн  көрдөрбүт    зейдарынан, номоҕунан, үһүйээннэринэн
              өйдөбүлүн  өһүлэр  испэктээги  көрдүм.      да  бигэргэнэр  өбүгэбит  Лөгөй  Тойон
           I ■[
          км!  Майаҕатта  бу  айымньыга  күүстээҕин       туһунан  киинэ  оҥоһуллуута  кыаллыан
             таһынан майгыта үтүөтэ, дэгиттэр кыах-       сөп  дии  саныыбын.  Онон  Лөгөй  Тойон
             тааҕа  итэҕэтиилээхтик  костер.  Тыгын       үтүө  аатын  өрө тутар  дьон-сэргэ  «Үүнэр
           .;  уолаттара  соһуччу  сэбилэниилээх  кэ-     Көлүөнэ»  тыйаатыр  бачыымын  өйөөн,
            Ц  лэннэр  ыалы  өлөртөөн,  уоттаан,  үөр     аны  Лөгөй  үтүө  аатын  бар-дьоҥҥо  өйү-
              сүөһүлэрин  үүртэлээн  барбыттарыгар.        гэр  үйэлэргэ  үйэтитэргэ,  далааһыннаах
              Тыгын тойон уруурҕаһыынан эрэ айдаан        үлэ барыан  наада.  Бу үтүө дьыаланы  ор-
   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194