Page 10 - Сырабыт тилиннэ, Елуенэ Мурулуун сиэттистэ

18 күөллээх, алаас иһигэр баар 61 тус-туспа аатгардаах
түөлбэлээх, 9 дьохсоот тумуллаах, 10 улахан уонна сатыы
киһи сылдьар, мае тиэйэр 55 аартыктаах.
Мүрү алааһа даҕаны, Эбэ күөлэ даданы киэбэ-киэлитэ
уларыйа турбутун үһүйээннэр эмиэ бигэргэтэллэр.
Уус Алдан улууһун үөрэҕин салаатын инспектора
А.И.Федоров 1941 сыллаахха суруйбут үһүйээнэ биологи-
ческай наука доктора, профессор А.Д. Егоров үлэтигэр кил-
лэриллэн, 1942 с. бэчээккэ тахсыбыта. Онно кэпеэнэри-
нэн, Мүрү 1670-80 сс. Чалбаат диэн ааттанара. Ол саҕана
хара тыа ортотугар 12-13 тус-туспа кыра симилэх көлүйэ-
лэр эрэ бааллара үһү. Чугас арыый үрдүк соҕус сиргэ сы-
тар икки улахан күөл уута билиини тоҕо кетон киирэн,
Чалбаат көлүйэлэрэ таһымнааннар биир улахан күөл буо-
ла силбэспиттэр. Бу күөлү Майадатта Бэрт Хара манна
төрөөн-үөскээн ааспыт додорун, эбэнки киһитин кэриэ-
һигэр, кини аатынан Мүрү диэн ааттаабыт. Ф.П. Вран­
гель суруйарынан, эбэн ки кинээһин аата үйэтитиллибит
үһү. Онон киһи аата иҥэриллибитин итэдэйиэххэ con.
Үһүйээҥҥэ үүнэн турбут мастар күөл түгэҕэр билинтгэ
диэри сыталлара эмиэ ахтыллар. Үһүйээн сүрүн ис хоһоо-
но сөп, хас да чугас-чугас сытар күөллэр икки ардылары-
наады ардас сирдэр муустара ууллан суоллубуттара, ол
түмүгэр биир нэлэмэн баарадай улахан күөл буолан тах­
сыбыта чуолкай. Арай ол баара-суода 300 эрэ сыллаадыта
буолбут курдук. Итэдэйиэххэ уустук.
Отгон олохтоох кырдьадастар тугу кэпсииллэрий? Бы-
лыыр-былыр Мүрү тус-туспа күөллэрдээх, көлүйэлэрдээх,
онон-манан саадахтанан үтэн кииртэлээбит тумус, ой тыа-
лардаах, чараггнардаах, арыы хагыҥнардаах, ол икки арды-
ларынан ырааһыйалардаах, кырдал хонуулардаах сир эбит.
Ол тыаларьҥар киис, атын да күндү түүлээх кыыллар хойуу-
тук үөскүүллэрэ үһү. Онтон угут, өҥ дьылларга улаханнык
уутуйан, күөллэрэ, көлүйэлэрэ хааларьптан тахсаннар, бары
биир буола силбэһэннэр, элбэх атахтаах, арьиылардаах баа­
радай күөл үөскээбит. Ити хаһан буолбутун оччотооду кыр­
дьадастар билбэттэр. Сабадалыы да соруммат этилэр. Санаа-
тахха санаа тиийбэт, быдан былыргы үйэлэр анараа

---------------------- ---------------------------- 8 -■■■---------------------