Page 16 - По тропам известного краеведе. Иван Дмитриевич Новгородов

хото хата^алаабыт элбэх алаастаах улууБа бука, а^ыйах буолуо.
Оттон дьеле туБуу (наука^а термокарстовай диэн ааттанар)
алаастары, сир сирэйигэр манна эрэ корен серу диэн се^уен,
соБуйуон. Бу Уус Алдан баар суох уратыта уонна киэн туттуу-
та. БиБиги халлаан сулуБун курдук бачымах элбэх дьеле туБуу
алаастарбытын кербут эрэ барыта се^ер уонна ыБылла сытар
ый кратердарыгар холуур.
Ахтар-саныыр дойдубут Тойон Муру барахсан хайа да
бэйэлээх киБини абылыыр алыптаах, дьикти дьиибэ иэйи-
ини са§ар ураты куустээх алаас. Ол иЬин да буолуо, утумэн
уйэлэр тугэхтэриттэн бу сири себулээн саха уутуйан олорбута,
оло^ун оностубута. Онтон ыла манна тор^о буруо унаарбы-
та, сылгы уерэ кистээбитэ, куруьг о§ус куентэспитэ, алаачай
ынах ма^ыраабыта. О§о-аймах оонньоон-кулэн, куну супту
сетуелээн, куБу-хааБы ургуппутэ. Саха сайдыыр саната ой ду-
ораана буолан, ойуур урдунэн ойбута.
Ооо... улуу эбэм! Эн оччотоо^у киэн киэлигин, тыытыл-
лыбатах кыыс кэрэ айыл^а^ын кербетех хомолтолоохпун.
Бутэйдии билэбин - Эн Аан Алахчын хотун маанылаах о^ото,
саха омук, ураанхай бииБэ биБигин ыйаатын, ууЬаатын-
кэнээтин, олох олордун, уйа тутуннун диэн, уеБээ айыылар-
тан айдарыллыбыт улуу аналлааххын. Ол да курдук эбит, утуе
сиргэ утуе дьон уескууллэр, терууллэр-ууБууллар, туелбэлээн
олохсуйаллар. Манна Тойон Муругэ, Уус Алдан сиригэр уоту-
гар, саха омугун аатын ааттатар, былдьаБыктаах быыс кэмнэр-
гэ норуоттарыгар еруБултэ буолар, еркен ейдеех дьон, бэрт
элбэхтик уескээн-тереен, олох олорон ааспыттара. Оннуктар
этэ саха терде буолбут Улуу Хоро о§онньор, Майа^атта Бэрт
Хара, нууччаны кытта иллээхтик, эйэлээхтик олоруу, со^отох
уйэлээх суолун тутуБан, норуотун кыргыллыыттан быыБаабыт
ебугэбит Легей тойон, 1790 сыллаахха Улуу Кэтириинэни
кытта сирэй керсен «Сахалар тустарынан былаанын» тус бэй-
этэ тиийэн, илииттэн илиигэ туттарбыт СэБэн Ардьакыап,

14