Page 10 - Неизвестное название
P. 10

О§о сааспыттан вйдвбуллэрим
                               Мин, Охлопков Петр Степанович, бэс ыйын 1 кунугэр 1935 сыллаах теруохпун. Инньэ гынан
                             дуоннаады ейдеебеппун да буоллар, сэрии одотун ахтыытын, кырдьыгынан быЬыта-орута суруйан
                             керебун.
                                                                  Сэрии сура^а-садьыга
                               Суостаах-суодаллаах уот-сэрии сурада-садьыга, билигин санаатахха, бэрт тургэнник тардана
                             охсубут буолуохтаах. Ону биЬиги сайылыкка (биЬиги одо эрдэхпитинэ Кыыс Хананы итинник
                             ааттыыллара) Иосиф Семенович Портнягин дьонугар дьукаах олорон истибиппит. Ханнык эрэ тойон
                             киЬи кэлэн иЬитиннэрбитэ. Чопчу немец тойоно Гитлер диэн киЬи Европа дойдуларын улту тэпсэн
                             баран Советскай Союзка сэриинэн саба тустэ диэн иЬитиннэрбитэ.
                                Онтон ыла олохпут айманан, алдьархай бедете ааннаабыта, кыЬалда беде кыЬарыйбыта. БиЬиги
                             сайылыкпытыттан кыстыкпытыгар Куерээйи (Куел Эбэ урут итинник ааттанара) халдьаайытыгар
                             дьиннээх дьиэбитигэр кеспуппут.
                                                                Аармыйада атаарбыппыт
                                Оччотооду «КыЬыл кэккэ» холкуос улэни кыайар улэЬит дьоммутун КыЬыл армияда ынырыы
                             садаламмыта. Аармыйада ынырыы хае да туЬумэхтээн буолбута. I-гы, П-с туЬумэхтэр буолбуттарын
                             билигин билэбит. Аармыйада барааччылары холкуос кэнсэлээрийэтин таЬыгар кыЬыл сабыылаах
                             остуол аттыгар мустан атаарбыппыт. Остуолга холкуоспут салайааччылара уонна оройуонтан
                             тахсыбыт байыаннай киЬи олороллоро, тыл этэллэрэ. БиЬиги, одолор, холкуостаахтары кытта хонууга
                             тула олорон истибиппит. Ким тугу эппитин ейдуур суох биир курус сэрии буолла, Ньиэмэстэр
                              сэриинэн тустулэр, онон Ийэ дойду кемускэлигэр бука бары ким бэбиэскэ туппуттар барадыт,
                              хорсуннук-хоодуоттук сэриилэЬээрин, кыайан-хотон тенноерун диэн тыл этэллэрин ейдеен
                              хаалбыппын. Ийэлэр, адалар, ытаЬыман, олус айманыман, Улуу Сталин салалтатынан биЬиги
                              кыайыахпыт, дьоммут кыайан-хотон теннуехтэрэ, диэбиттэрин, биЬиги, одолор, билигин кырдьан да
                              олорон, сурэхпитигэр-быарбытыгар инэрэн, умнубакка ейдеен хаалбыппыт. Хайдах эрэ бэрт сотору,
                              аны куЬун хаар туЬуен иннинэ, кыайан-хотон кэлиэхтэрэ дии санаабыппыт. БиЬиги одолор дьоммут
                              саЬа сытан тоЬуйан, ньиэмэстэри тос маастарын ылларыахтара диэн судургутук толкуйдаабыппыт.
                              Ол эрээри бэрт сотору кыайан-хотон теннуехтэрэ дии сатаабыт дьоммут улам-улам уЬаан, кэлиэхчэ-
                              кэлбэккэлэр, хойутаан испиттэрэ...
                                Улэ-хамнас кыайтарбакка, ас-танас тиийбэккэ, кураан беде буолан, сутааЬын, аччыктааЬын
                              уксээбитэ. СуеЬу-ас быстыбыта, элбэх ыал эстибитэ.
                                КыЬыл аармияда барааччылар бука бары аттары миинэн ардаа диэки Куерээйи эбэ ардаа баЬыгар
                              кестубэт буолуохтарыгар диэри туран хаалбыппыт. Аармыйада барбыттартан мин бэрт адыйах
                              киЬини мессуеннэрин, ааттарын ейдуубун. Ким адата, аймада буоларын быЬыта-орута билэр
                              быЬыылаадым. БеЬуелэкпит тутатына кураанахсыйан кэри-куру буолбута. Бука бары курутуйан
                              ытаЬа-ытаЬа дьиэбитигэр тардаспыппыт.

                                                                 Сэрии, сут ыар содуллара

                                Сэрии ыар сылларын сут-кураан мэниэстибитэ. От, бурдук ууммэккэ, курааннаабыт уунээйи
                              эрдэ хаЬыннааЬына, суту аччыктааЬыны адалбыта. КыЬалда беде буолбута. Угус ыалтан одо беде
                              тулаайах хаалбыта. БиЬиги - Хооску, эдьиийим уонна мин ус ыал тобохторо, биир ыал буолбуппут.
                              Миитэрээс сэриигэ баран, Таанньыска кырдьадас эбээтигэр хаалбыта. Чабыалартан содоток Дуунньа
                              ордубута. Макыыттартан Олеенчук эдьиийигэр хаалбыта. Дьегуеру, Быыкааны, МэхээЬи абадалара
                              Чукку Ньукулай хараанныыра. Сиипсэп Сэмэни Мадан Маайа кербутэ. Ити курдук элбэх этибит.
                              Одонньор, эмиээхсин беде елбутэ. СутааЬынтан, аччыктааЬынтан сэрииттэн теннубэтэх ахсаанын
                              икки бук угус киЬи елбутэ биллэр.


                                                                                 6
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15