Page 101 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа

лааҕынан биллибит буоллаҕына, араас өрүттээх үлэлэр ыытыл-
ланнар, II Суотту нэһилиэгэ бастыҥ үлэлээхтэр кэккэлэригэр
тахсыбыта. Ити үлэлии олороммун, 1942 сыллаахха бэс ыйыгар
армияҕа ыҥырыллыбытым. Оччолорго нэһилиэк Советын пред-
седателлэрэ армияҕа ыҥырыллыбыттары байыаннай көрүүгэ
туттарар эбээһинэстээхтэрэ. Үлэлиир нэһилиэкпиттэн 18 киһи
ыҥырыллыбытын I Суотту нэһилиэгэр Кыһыл Кырдалга байыан-
най көрүүгэ киллэрбитим. Онно байыаннай комиссар, капитан
званиелаах Колодезников, партия райкомун секретара уонна врач
Виталий Попов бааллара. Совет председателлэрэ киллэрбит дьом-
мут доруобуйаларын көрдөрөннөр, саллаат буолбутгара. Армияҕа
ыҥырыыга эбии бэбиэскэ кэлэн, биһигини, Совет председател-
лэрин эмиэ армияҕа ыытар буолбуттара. Суоттуга икки хонон ба-
раммыт, маһынан оттуллар «Пропагандист» борохуотунан айан-
наан Граф биэрэгэр тиийэммит, Нам оройуонун дьонун ылан,
Дьокуускай Даркылааҕар сүөкэммиппит.
Даркылаахха икки хоннорон бараннар, эмиэ өрүһү өксөйөн,
Осетроваҕа айаннаабыппыт. Биһиги оройуон дьонун Иркутскай-
дааҕы байыаннай комиссияҕа илдьэн тутгараары Федор Павлович
Дмитриев, Степан Саввич Константинов уонна Львов барсыбыт-
тара. Осетроваттан массыынанан айаннаан, Ангара өрүһү боро-
хуотунан туоратан, Иркутскайга тиэрпиттэрэ. Иркутскайга эмиэ
икки хоннорон баран, тимир суолунан дьоммун арҕаа ыыппытта-
ра. Оттон, мин испинэн ыалдьан, Ачинскай куоракка хаалан, ба-
лыыһаҕа киирбитим. Арҕаа фроҥҥа барбыт аргыстарбын сайыһа
эрэ хаалбытым.
Балыыһаттан үтүөрэн тахсан бараммын, икки ыйтан ордук
кэм устата байыаннай үөрэххэ үөрэммитим. Байыаннай үөрэхпит
бүтээтин кытта, биһигини арҕаа ыыппыттара. Биир билбэт хан-
нык эрэ сирбэр тохтооннор, стройдаппыттара. Онно командир-
быт: «ССКП чилиэнэ ким баарый, илиигитин уунун», - диэби-
тигэр, мин илиибин ууммутум, илиилэрин ууммуттарга туһаайан:
- «Манна хаалаҕыт!» - диэн приказтаабыта. Хаалбыт дьон, биһи-
ги, 777 нүөмэрдээх хайыһар батальонугар түбэспиппит.
Сааспар хайыһары мииммэтэх буолан, наһаа эрэйдэмми-
тим, күн эрэйин-кыһалҕатын көрбүтүм. Түүннэри-күнүстэри
наар хайыһарынан айаннаан, аара сиргэ хонуталаан, өстөөхтөр
урусхаллаан барбыт иччитэхсийбит дэриэбинэлэригэр сынньа-
нан ыла-ыла, Старай Руссанан Ленинградскай уобалас Волхов-
скай фронугар сэриилэһэр армияҕа тиийбиппит. Ильмень күөлгэ
97