Page 18 - Нэһилиэк төһүү дьоно

дьиэ иһэ хараҥаҕа күөгэлдъийэн ылла. Остуол баһыгар хара суор
олорорун курдук, оҕоннъор күлүгэ көстөн ааста. Таһырдъаны был-
дьастым. Онно эмиэ тыыным хаайтаран охто сыстым. Маарыын
хайгыы санаабыт дьиэбиттэн харса суох куотарга бардым. Сирэ-
йим хоту харакаҕа харбыалаһан истим. Кэлэйдим... Сиргэнним...
Бу аат айаҕыттан куотар эрэ өйдөннүм. Сотору кэннибиттэн
массыына уота сандаарыннаан тутан ылла уонна олус ыраатын-
нарбакка ситэн кэллэ. Массыына иһигэр олорооччулар байыаннай-
дар эбит. Мин илиибэр бааһырбыппын, онон куоракка санчааһы
көрдүүрбүн этгпим. «Көмөлөһүҥ», — диэн көрдөстүм. Дъонум бэрт
түргэнник ылынан, санчааска аҕалан биэрдилэр.
Николай Михайлович элбэх мэтээллээҕэ уонна Бойобуой Ал-
бан аат уордьаннааҕа. Бу уордьаны кини быстах төгүрүктээһиҥ-
ҥэ түбэһэ сылдьыыга оҥорбут хорсун сырыытыгар ылбыт. Би-
һиги дьоммут өстөөх оборуонатын тоҕо түһэн баран, олус иһир-
дьэ киирэн хаалбыттар. Ону быһа анньан өстөөх төгүрүйэн ыл-
быт. Төгүрүтүллүбүт дьону ньиэмэстэр харса суох ытыалаабыт-
тар. Өлүү-сүтүү төһө да баарын иһин, биһиги дьоммут олорон
биэрбэтэхтэр. Харса суох охсуспуттар. Үгүс киһи өлбүт. Өстөөх-
төртөн да олус элбэх киһи сууллубут. Ньукулаан өлбүтдьон быы-
һынан сыыллан истэҕинэ, эмискэ этэ-хаана «ньир» гына түспүт.
Ол икки ардыгар ханна да барбытын билбэккэ хаалбыт. Биирдэ
өйдөнөн кэлбитэ — бэйэтин дьоно көтөҕөн эрэллэр эбит. Кини
бу сэриигэ уҥа ойоҕоһун тоҕо көтүтэн, аҥар бүөрүн сүтэрэн, 1943
сыллаахха от ыйыгар дойдутун булар.
Манна да кини олоҕо ыарахан этэ. Сэриигэ барарыгар сайдан
тигинии турбут сирэ-уота чэки-курус тымныынан көрсүбүтэ.
Арай киһи санаатын көтөҕөрө-аттыгар буомба түһэн эстибэт, үр-
дүгэр буулдьа ыйылаабат. Баччатыыннаах эргиллэн кэлэн баран,
олоҕутутуһуугатуруулаһан көрөргө булгуччу быһаарынар. Кини-
ни ыарыы төһө да эрэйдээтэр, ону биллэрбэт бигэ санааны ылы-
нар. Кэлээтда үлэ үөһүгэр түспүтүнэн барар — оннук да буолуох-
тааҕа. Антах өстөөх дьоммутун ытан өлорөр, манна сут, ыарыы
сордоон-муҥнаан сиир этэ.
Николай Михайловиһы дьоно-сэргэтэ үрдүктүк тутар, чиэс-
тиир этилэр. Кинилэр үлэҕэ-хамнаска төһө да санаа хоту буолба-
таҕын иһин, чиэһинэйин, көнө сүрэхтээҕин, дьон туһугартуруу-
лаһарын таба өйдүүллэрэ. Сэрии алдьатыытын оһорунуу, саҥат-