Page 22 - Андросов Д.С. Тыылга кыайыыны уьансыбыттара

куоракка тракторнай бирнгээдэ биригэдьиирдэрин 3 ыйдаах курста-
рыгар ыыппыттара. Курсу бүтэрэп баран 1942 сыллаады саас миигин 2
Лөгөй нэһилиэгин М.И.Калинин аатынан уонна "Кыһыл күүс” кол-
хозтарга үлэлииргэ анаап 4 трактордаах ыччат-Комсомольска# бири-
гээдэ биригэдьииринэн анаабыттара. Биригээдэ састаабыгар: Инно­
кентий Прокопьевич Никифоров, Василий Афанасьевич Охлопков,
Василий Давыдов, Василий Карамзин, Варвара Николаевна Крылова,
Ирина Алексеева бааллара. Биригээдэҕэ опыттаах трактористардаах бу-
оламмыт былааны 140 бырыһыан толорбуппут, ону таһынан тотпгаттан
ордук уматыгы кэмчилээммит харчынан бириэмийэлэммиппит, диэн
кэпсээнин салгыыр Анастасия Васильевна. 1943 сына итинник састаа-
бынан сааскы ыһыыны түмүктээбиттэрин кэнниттэн, бэс ыйыгар эр
дьон трактористары армияда ылбыттара. Онон икки трактор үлэһитэ
суох буолан, туран хаалбытгаада. Анастасия Васильевнами бэйэтин стар­
ший тракториһынан анаабыттара, онтон туран хаалбыт трактордары
МТС-ка киллэрэн тутгарбыттара. Итинтэн ылата кинини сорох сыл
старшай тракториһынан, сорох сыл биригэдьииринэн апааннар ханна
үлэлээ диэбит сирдэригэр биир тылы улары эппэккэ үлэлээбитэ.
1944 сыл күһүнүтгэн ол кыһын олунньу ыйга диэри "Куотука",
"Хатыҥ Сыһыы", "Кыһыл агроном", "Бөлөхтөһүү", "Куоталаһыы" кол-
хозтарга молотилканан сиэмэ астааһыныгар сылдьыспыта. Үлэлииргэ
усулуобуйа ыарахан этэ. Сайылык дьиэлэргэ отууланаллара. Сүрүн
үлэһитгэринэн дьахталлар, оҕолор, үлэни кыайбат буолбут оҕонньот-
тор буолаллара. Ол гынан баран ким да кыҥкыйдаабакка бары үлэни
бүтэрэ, үмүрүтэ охсорго туруулаһан туран дьулуһаялара.
- Халыҥ хаары тэллэрэн молотилканы состорорго эрэйдэнэрбит.
Туруору сыырдары кыайан тахсыбакка уһун түүнү быһа дьирээлэһэн
баран, ардыгар тракторбытын умуруоран, уутун сүөкээн баран дэлби
тоҥон, аччыктаан хонук сирбитин нэһиилэ буларбыт. Нөнүө күнүгэр
трактор анныгар уот отгон ириэрэрбит, уу оргутан кутан собуоттуур-
бут уонна сыырдар хаардарьтн ыраастаан үлэлиэхтээх сирбитигэр тии-
йэрбит. Ити барыга колхозтаахтар комолорүнэн оноһуллара. Кыһыпын
трактордары өрөмүоннээһитпгэ сарсыарда 8 тан түүн 11 12 чааска
диэри үлэлиирбит. Ону уһатыллыбыт чаастаах үлэ күнэ диэн ааттыыл-
лара. Сарсыарда аҕыска биркаҕын дьааһыкка уурбатаххыпа борогууллаа-
һынынан ааданнар, буруйга-сэмэдэ тардаллара. лэҕэ барыыны, үлэт-
тэн төннүүнү мүнүүтэтгэн мүнүүтэдэ тутуһаллара.
А.В.Бурпашева кыһьппгы оромүон садана иһэрдээччи слесарь идэ-
тин баһылаабыта. Киниэхэ көмөлөһөөччүнэн биир тракторист кыыһы
анаабыттара, онон иккиэн тимир оһодунан ититиллэр, муостата суох,
аата эрэ сыах дьиэдэ трактордар, автомассыыналар радиатордарьш,
сердцевиналарын өромүөннүүллэрэ. Оһохторун бэйэлэрэ оттуналла-