Page 74 - Андросов Д.С. Тыылга кыайыыны уьансыбыттара

Поротова Варвара Дмитриевна

Варвара Дмитриевна Поротова 1916 сыллаахха
II Суотту нэһилиэгэр тыа бааһынайын кэргэнигэр
төрөөбүтэ. Бииргэ төрөөбүттэр үһүө эбиттэр. Адата
Дмитрий Тумул Эбэтин халдьаайытыгар елбутэ
сирдээдэ, сайылыга эмиэ онтон чугас Саахгаах диэн
сиргэ баара. Тыа ыалын сиэрииэн ынах сүөһүнү
ииттэн, тыаны бааһыиа оҥостон, окно бурдук
үүннэрэллэрэ. Төрөппүттэрэ коллективизациялаа-
һын дьаһалларытган туера турбатахтара. бастаан
табаарыстыбада, онтон салгыы 1930 сыллаахха
"Сана суол” диэн колхозка киирбитгэрэ. Сирдэ-
рин-уоттарын, сүөһүлэрин, коло одустарын олорчугун холбообуттара.
Кьптыһан, күүһү түмэн үлэлиир кыайыылааҕын сөбүлээбиттэрэ.
Варвара кыра эрдэдиттэн ийэтигэр дьиэ иһинээҕи бүппэт үлэдэ
көмөлөһөи барбыта. Улаатарыи саҕана хотоҥҥо сүөһунү көрүү, ыиах■■■
тары ыаһын эбиллэн испитэ. Оскуолаҕа кыайан үөрэммэккз хаалан,
калин улахан дьону кытга ликбезкэ хабыллан, аадарга-суруйарга үөрэм-
митэ. Кыыс үөлээннээхгэритгэн хаалсыбакка кы11ыннары-сайынна
ры колхоз көхтөөх үлэтигэр эриллэн испитэ. Колхоһугар сүөһү
көрөөччүнэн үлэлии-хамсыы сырыттадыиа улахан иэдээннээх Ада дой-
дуну көмүскүүр сэрии садаламмыта. Эдэр-чэгиэн колхозтаах ыччат-
тар утум-ситим сэриилэһэр армияда хомуллан испиттэрэ. Кинилэри
кырдьаҕастар, дьахталлар уонна оҕолор солбуйбутгара.
1942 сыл ахсынньы ый ортотугар Варварада оройуоннааҕы байыан-
иай остуолтан бэбиэскэ кэлбитэ. Оино кини оройуоннаады МЗС
иһинэн аһыллар трактористар курстарыгар ыҥырылларын туһунан бул-
гуччулаахтык этиллибит этэ. Хайыай, болдьоммуг кэми аһарбакка көрө
сылдьыбыт сүөһүлэрин солбук киһиэхэ туттартаан баран МТС-ка ти-
ийбитигэр, ХТЗ трактористарын бэлэмниир бөлөххө анаабытгара. 1943
сыл муус устар ыйга курсант-кыргыттарга тракторист идэтин иҥэр-
биттэрэ. Варвара саҥа идэни баһылаан үөрбүгэ-көппүтэ, Борө бастаах
тракторнай биригээдэтигэр ХТЗ-га сменщигинэн анаммыта.
Ол дьыл суг-кураан өссө күүһүрэн, от-бурдук үүммэккэ, дьон-сэр-
гэ олохгоругар өтөрүнэн тосхойботох ыарахан кэмнэр үүммүттэрэ.
Оройуон колхозтаахтара Нам, Кэбээйи, Горнай оройуогшарыгар үрэх
бастарынан тардаһан, маардаах, дулҕалаах, хас эмэ сыл устатыгар хо-
туур түспэтэх, сэтиэнэххэ баттатан сытар сирдэргэ оттуурга тиийбит-
тэрэ. МТС трактористара колхозтарга үлэлээбиттэригэр төлөбүр диэ-
ни аахсыбаттара, карточнай системанан олохтоммут дуона суох нуор-
манан аһаан-сиэн сылдьыбыттара.