Page 70 - Андросов Д.С. Тыылга кыайыыны уьансыбыттара

тилкалар баар буолбуттара. Кыра "Балта" колхоз молотилка ылар кы-
ахтара суох буолан уларсан тутталлара. Ол иһин уус Хабырыыс
колхоһугар коло молотилка оҥорон, ону туттар буолбутгара. Ити мо­
лотилка арыйах сыллаахха диэри эмэҕирбит дьардьамата "Манчаары-
лаах" алаас илин баһыгар турбута. Хабырыыс, Хобороос аҕата, 1 Өлтөх
нэһилиэктэрин киинигэр Өлүнньэхтээххэ, 1936-37 сылларга аһыллыбыт
трактористар курстарыгар үорэнэн тракторист идэтин ылбыта. Манна
саҕаламмыта Пестряковтар аҕа ууһун трактористарын династиялара.
Хобороос салгыы үорэнэр кыаҕа суох буолан колхозка дьүогэлэрин
кытта араас үлэлэргэ сылдьыбыта. Сэрии саҕаламмыта, үлэҕэ оҕонньот-
тор, дьахталлар уонна оҕолор эрэ хаалбыттара. Сэрии уонна кураан-суг
кыһаргдна, ыарахана ханна баҕарар үлэлиир дьоиу, нэ1шлиэ1П1ьэни ти
мир ытаччанан ылбыта. Тыа сиригэр аһы-үөлү үксэтиигэ үлэ араас көрүнэ
ыьпыллара, олортон биир удахан суолталаахтарылан балыгы бултааһьш
буолбута. Хобороос 1942 сыл күһүнүгэр Мүрү Эбэгр балыктыыр биригэ-
эдэҕэ сылдьыбыта. Бу үлэлии сырыттаҕына оройуоннааҕы байыаннай
остуолтан МТС-ка трактористар курстарыгар үөрэнэргэ бэбиэскэни туп-
пута. Хобороос ону тугаат санаабытатомороон тымныыларга сарсыарда
эрдэттэн киэһээ хараиаҕа диэри тойон титирии-титирии быа киллэрэп
тымиыы уулу буккуйуохтаадар сылаас дьиэҕэ трактор чааһын үорэппит
ордук - диэн үөрэн эрэх-турах буолбута. Кини аҕата Гаврил Петрович
үлэлиир трактордарын корбүт-билсибит буолан тракторга үорэниини
уонна үлэлээһини хотоойутук ылыммыта, дьулайа санаабатаҕа.
Февронья Гаврильевна бэйэтин курдук ыҥырыллан кэлбит кыргыт-
тары кытта үөрэммитэ. Уопуттаах механикгар Дьяконов Р.Н., Аржаков
М.М. сарсыарда 8 чаастан киэһээ 6 чааска диэри трактор чаастарын үөрэ-
тэллэрэ. Онтон киэһээ еттүн түүн 10-11 чааска диэри мастарыскыайга
трактористарга комөлөһон үлэлэһэллэрэ. гүстүк күнүһүп үөрэхтэрин тох
тотон тураннар курсант кыргыттары араас үлэлэргэ үлэлэтэллэрэ, ол
иһигэр тракторга аиаан 5 см. усталаах чууркалары эрбииллэрэ, паровой
локомобилга опукка анаан мае эрбииллэрэ уонна уу баһаллара, сороҕор
кочегардаан үлэлииллэрэ. Маннык түбүктээх ыарахан үлэдэ сылдьар
дьогпго 400 грамм килиэп көрүллэрэ, күнүһүи остолобуойга убадас миин,
хааһы сиэтэллэрэ. Сут дьыллар буолан тастан ас-үел булан эбинэр кыах
суоҕа, онон аччьж сылдьан үорэнии-үлэлээһин барара.
Февронья Гаврильевна 1943 сыл муус устар ый ортотугар куурсун
бүтэрэн, тракторист идэтин ылбыта. Кини трактористыырын устаты-
гар ХТЗ. ЧТЗ уонна газогенераторнай трактордарга үлэлээбитэ. Үлэ
тин Дегтярев диэн старшай тракториска сменшигинэн садалаабыта.
Кинилэр Хоро нэһилиэгин "Кыһыл агроном" уонна "Хатыҥ сыһыы"
колхозтарга сааскы ыһыы кэмигэр бааһыналары таҥастаан сиэмэ ыс
пыттара, сайынын паардааһыҥҥа үлэлээбиттэрэ, күһүнүн хадьымалы