Page 23 - Умнуллубат ол сыллар.. 2012 М.А

туох даумнуллубат

Дмитриева Акулина Прокопьевна
Мин 1930 сыллаахха от ыйын 22 күнү-
гэр Уус-Алдан оройуонугар Түүлээх нэ-
һилиэгэр төрөөбүтүм. Бииргэ төрөөбүт
иккиэбит. Оҕо сааһым сэрии, сут-судур-
ҕан сылыгар ааспыта. Ийэм адьас кыра-
бар өлбүтэ.
Аҕабынаан, маачаха ийэбинээн Боро-
ҕоҥҥо киирбиппит. Үс-түөрт кылааһы
эрэ бүтэрбитим. Аччык бөҕө буоллахпыт
дии, хантан кэлбитин билбэтим, биир
бааһынай эмээхсинэ кэлэн, миигин аһы-
на көрдө быһыылаах, аҕабытган көрдөөн, илдьэ
ылан, Ленскэй оройуоҥҥа «Беченча» диэн дэриэбинэҕэ тиий-
биппит. Онно балайда олорбуппут. Онтон эмээхсиним ыал-
дьан балыыһаҕа киирбитэ, онтон тахсыбатаҕа, «өлбүт» диэбит-
тэрэ. Мин сир-халлаан икки ардьҥар хаалан хааллым.
Хата, миндьолбор, соторукэминэндетдомаһыплан, миигин
детдомҥа биэрдилэр. Оччолорго миэбэл диэн суох. Хаптаһы-
нынан кириэстии атахтаах остуол, олоппос, орон, ыскамыайка
этэ. Тэллэххаата, сыттыкхаатабиэрэллэр. Тоҥуухаарыкэһэн,
күрүөттэн бурдук соломотун ьҥа симэн, соһон кэлэрбит. Онно
утуйар этибит. Аспыт син үчүгэй этэ. Биһиги, тулаайах оҕолор,
детдом баар буолан тыыннаах хааллахпыт, эмиэ да дойдубар
хаалбытым буоллар, өлбүт буолуом этэ. Детдомҥа махтанабын
ахан. Детдоммутугар кыһын кыстыыр маспытын саас эрдэ тыа-
ҕа тахсан, илии эрбиитинэн мастыыбыт. 12,13,14саастаахоҕо-
лор бары үлэлиибит. Сайынын колхозка бурдук быһыытыгар,
хомууругар, астааһыныгар үлэлэтэр этилэр. От үлэтигэр эмиэ
илдьэллэрэ, оҕуруот аһын — хортуоска, хаппыыста үүннэрэр
этилэр.
Ити курдук олорон 7 кылааһы бүтэрэн, куоракка педагоги-
ческайучилшцеҕакиирбитим. Биирсылүөрэммитим. Салгыы
үөрэнэргэ кыах суох, детдом кыһаммат этэ оччолорго. Ыалга
ньээҥкэнэн олорбутум. Онтон, билэр дьонум сүбэлээннэр,
промкомбинакка сибэкки оҥорор сыахха үлэлии киирбитим.
1950 сыллаахха кэргэн тахсыбытым. Суотгуга барабыт. Онно
тиийэн детдомҥа хас да сыл асчытынан үлэлиибин. Онтон,
детдом атын сиргэ көһөр, вспомогательнай оскуола аһьпшар
21