Page 42 - Афанасий Алексеев Ытык иэс

түгэнэ суоҕа. Киэһээҥҥэ диэри өстөөх оҥосто-оҥосто түөртэ төхтө-
рүйэн күүстээх атааканы оҥорбута. Күн аһара куйааһа. Хаан, көлө-
һүн, бадараан бииргэ булкуспута. Өстөөх атаакалара төттөрү охсул-
лубуттара. Ол эрэи Оллонов хамаандалыыр ротатын байыастарын
кэккэлэрэ аҕыйаабыта. Халлаан хараҥарбытын эрэ кэннэ, рота бэйэ-
тин позицияларыттан чугуйан, өстөөх төгүрүктээһиниттэн төлө көп-
иүтэ. Күн аайы кимэр өстөөхтөрдүүн Речица, Злобин, Пропойск
к.уорат оройуоннарыгар киирсии. Түптээн өрүү утуйбаттан, хааман
иһэн утуйуу. Аһара илистэ сылайыыттан атаҕы нэһиилэ сыҕарытар
буолуу элбэҕэ. Салгынтан өстөөх «мессершмиттэрэ» быһа кинилэр-
тэн арахпакка буомбалыыллара, пулемет уотунан куталлара. Ол да
үрдүнэн кини байыаннай дьыаланы билэринэн хамаандалыыр бэйэ-
тин ротатын, олох да өйдөммөт курдук мүччүргэннээх балаһыанньа-
лартан сэринлэһэр дьоҕурдарын сүтэрбэккэ таһаарталаабыта. Сэрии-
гэ төрүккүттэн үөрүйэх, Халхин-Гол сэриитин геройа Д. Д. Оллонов
өйүттэн бэл умнуллубат суостаах киирсиһиилэр салҕаан, Сож өрүс
уҥа эҥэригэр буолута :аабыттара. Танкалар танкалары хайалара
урутаан ыппыттара быһаарар, алдьатыһар, уматыһар ыгыта киир-
сиһии.,эр манна буолбуттара. Окуопаҕа сытар, ытыалаһар байыаста-
ра үгүс ытыыттан уҥа иэдэстэрэ хаҥас иэдэстэринээҕэр харааран
хаалбыта. Нэдиэлэ апараа эрэ өртүгэр үүнэн турбут баараҕай ойуур-
дар буомба, снаряд, мина харса суох алдьатыыларыттан киһи хах-
халаммат да гына үлтү кумаламмыттара. Бу суостаах күннэргэ
Д. Д. Оллоновы аны автобатальон командирынан анаабыттара уонна
219-с мотострелковай дивизия Сож өрүс уҥуоргу эҥэригэр чугуйа-
рыгар кыаҕы биэрэригэр киниэхэ сорудахтаабыттара. Автобатальон
аата эрэ автобатачьон этэ. Адьас аҕыйах, тарбахха ааҕылларынан
массыыналардааҕа, танкатардааҕа. Кини хамаандалыыр автобата-
льона хаалан, өрүс арҕаа эҥэригэр суоллар быһа охсуһар сүрүн
сирдэрин көмүскүөхтээҕэ. Халлаан сырдыырын эрэ кытары өстөөх
харса суох артиллерия уотун аһан, самопеттарынан буомбалаан,
танкамара, пехотатара кимэн киириилэрин саҕалаабыттара. Өстөөх
инники испит туөрт танкатарыттан иккитин уматтаран, автоматчик-
тарын өлөттөрен, маҥнайгы атаакалара тохтотуллубуттара. Күн
устата өстөөх сапаттан саҥа элбэх күүһү өссө эбинэн, хаста да
атаакалаабыта. Автобатальон байыастарын кэккэтэ аҕыйаабыта.
Остөөх өссө элбэх халыҥ күүһүнэн, элбэх ыарахан танкаларынан
суолу биэрбэккэ утарылаһар, Д. Д. Оллонов автобатальонун атаака-
лыыр. Командир байыастара өлбүт пулемету ылан, өстөөхтөр сыап-
тарын ытыалыыр. «Остөөххө уоту!» диэн кини байыастарыгар ха-
маандалыыр. Бу курдук, өстөөхтөрү ытыалыы сыттаҕына, аттыгар
алдьархайдаах улахан эстии долгуна кинини окуопатын пһигэр ылан
быраҕар. Командир өйүн сүтэрэр. Кыайан хамсаабат да гына ыга
ылар ынырыктаах ыарыыттан биирдэ өйдөнөн кэлбитэ — тулатыгар
киһи суоҕа. Халлаан хараҥарбыт, сулустар тырымнасиыттар. Баа-
рьш остөөххө биллэримээри, ойоҕоһугар бааһын ыарыытын кыатана-
тулуйа сатыы-сатыы илин Сож өрүс диэки сыылбыта. Туманнаах
сарсыардаҕа халлаан сырдыыта нэһиилэ Сож өрүс кытыытын бул-
бута. Булаат, тугу да толкуйдуу сагыы барбакка, тута өрүс уутугар
тыаһа суох киирэн, уҥуоргу эҥэргэ харбаабытынан барбыта. Өрүс
ортотугар тиийбитин юннэ, фашистар кинини дьэ бэлиэтии көрөн-
нөр, уоту аспыттара. Буулдьаҕа таптарьшаары умса-умса харбыыр-
га күһэллибитэ. Этэҥҥэ ерүһү харбаан туораан, уҥуоргу биэрэк
талахтарын күлүктэригэр түспүтэ. Автобатальонуттан аҕыйах байыас
40