Page 20 - Василий Сивцев - Мүрү. Удьуор утума
P. 20

Тураҕас (гнедая) дьүһүн арахсар; хара тураҕаска, сырдык тураҕаска
          уо.д.а. Хара тураҕаска бэйэтин уопсай дьүһүнэ хара эрээри быттыга-
                |Ҕо кытаран көстөрү киллэрэллэр.
               •лэмэс  сылгы олус элбэх дьүһүҥҥэ араарыллар; хара элэмэс,
                эмэс, күөх элэмэс, кугас элэмэс...
                ылгы сирэйин бэлиэлэрин ураанньык, туоһахта, хатыр тумус,
                 диэн бэлиэтииллэр. Урааннъык диэн оройутган тумсугар тиийэ ,  ш
               маҥаннаах буоллаҕына этиллэр, сүүһүн ортотугар маҥаннаах |
          буоллаҕына туоһахта дэнэр.
              Сылгы түүтүн үс суолга араараллар эбит;  кыл түүлээх,  куобах '
          түүлээх, халтаҥ түүлээх.
              Сылгы этин-сиинин, холобур, суон моойдоох, үрдүк арҕастаах, <
          таҥхаҕар уҥуохтаах, көнө систээх, кэдэгэр систээх диэн быһаараллар.
              Сылгьшы таба дьүһүннээһин сылгыһытгарга үлэлэрин биллэрдик
          чэпчэтэрин, ону тэҥэ дьүһүннэринэн, быһыыларынан таһааларынан
          көрөн сылгылыылларыгар көмөлөһүөн сөп.


                                       ыы  сылгылара

              Сахалар  өбүгэ  саҕаттан  сылгы  иитиитинэн  утумнаахтык
          дьарыктаналлара. Бу саха норуотун төрүт дьарыга буолар. Ону табатык
          өйдөөн салалтабыт дьөһөгөй оҕотугар болҕомтотун күүскэ уурара саха
          киһитин  үөрдүбэт,  инникигэ  эрэл  кыымын  күөдьүппэт  буолуон
          табыллыбат.  Онуоха  кини  айылдаттан  бэриллибит  үтүө
  . 1Ш
 ■4'  /   хаачыстыбалара тыйыс усулуобуйаҕа олорор саха норуотун инникигэ
          эрэллэрин  күүһүрдэн  үйэлэртэн  үйэлэргэ  илдьэ  кэлбитин  олох
          аналын,  таҥара  биэрбит  бэлэҕин  курдук  сыаналыахха  сөп.  Уһун
          кыһыннаах Сахабыт сирин усулуобуйатыгар, ханныктаах да бэйэлээх
               эхан тымныыттан чаҕыйбакка, аһаҕас халлаан анныгар урааннаах
        ЩуЬун^ыһыны быһасүрүнаһылыгынхааранныттан атаҕынан хаһан
         . булунарЧдьөһөгөй  оҕото,  саха  сылгыта  кырдьыга  даҕаны,  этэ
         / .м^нньитэЦинэн. ки^и доруобуйатыгар туһалааҕынан, уохтаах кымыһа
         ' э ^ ^ 5ин|н,'»йи|иллэр  ороскуота  кыратынан,  барыстаах  салаа
          'т.йуаытынац т^ггнээҕэ суох.  Кини курдук тымныыны тулуйумтуо
             уодУ күн сиритэр фскүү илик, үтүө хаачыстыбалара аан дойду
          ааттаахтары^балҕо.мтолорун тардыан тардара, сөрү диэн сөхтөрөрө
          ЗаЯ^эугьыайа.    I  ,  '  I   "
            С-и*и  уратъТ.Тар^^учуоттаан,  СР  правительствота,  тыа
            ' Чайыстыбс1тъ^,;министерствота  эккэ  анаан  иитиллэр  хаһыы
             Ггв^ь1^ х |а а н . бттүнэн  муҥутуурдук  элбэтэри  кыаллар  дьыала
   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25