Page 27 - Неизвестное название
P. 27
РУНА СУРУКТАР КЭПСИИЛЛЭР
Историяҕа биллэринэн, түҥ үйэлэр түгэх-
тэригэр Орто дойдуга буолуталаан ааспыт бары
бөдөҥ сэриилэртэн тыыннарын тэскилэтэн уонна
олор түмүктэригэр буолуталаабыт улуу улары-
йыылары ылымматах, олохторун сүрүн укулаатын,
үрүҥ күҥҥэ сүгүрүйэр түҥ үйэтээҕи итэҕэлин
уларытыан баҕарбатах түгэх өбүгэлэрбит өрүү
да хоту-соҕуруу сир уларытан көһөн биэрэллэрэ.
Уруулуу норуоттарбыт ол улуу көһүүлэрэ, олоҥхо
курдук бөдөҥ героическай эпостарга, норуоттар
тылынан уус-уран айымньыларыгар, үһүйээннэри-
гэр, номохторугар, суорба тааска тырыыппайдаан,
дьөлө хаһан битийэн хаалларбыт петроглифтары-
гар эбэтэр охра кыраасканан соһон суруйбут руна
суруктарыгар үйэтийбиттэрэ.
Саха төрдө эмиэ сүөһүтүн, сылгытын үүрэн
Өлүөнэ үөһэ төрдүттэн кэлбитэ диэн кэпсэнэр. Ол
аата айанын суолугар туох эрэ туоһу буолар бэ-
лиэлэри, суругу-бичиги, ойууну-дьарҕааны хаал-
ларыахтааҕа өйдөнөр. Оннук да эбит. Өбүгэбит
Эллэй Боотур көһөн иһэн суругун-бичигин ууга
түһэрэн мэлиппитин туһунан үһүйээннээхпит.
Өлүөнэ өрүс үөһэ уонна орто тардыыларынан кос
дьоно төттөрү-таары тиэстибиттэрин кэпсиир пе-
троглифтар, руна суруктар да үтүмэн үйэлэр тү-
гэхтэриттэн бааллара.
Арай олору научнай-чинчийэр бастакы экс
педиция ааспыт үйэ ортотугар 1941 сыллаахха
эрэ тэриллибитэ биллэр. Онно Алексей Павлович
Окладников, Иван Иванович Барашков уонна Ни
колай Климович Антонов сылдьыбыттара. Экспеди
ция чилиэттэрэ Орто Лена очуос таастарыгар ру-
наҕа майгылыыр бэлиэлэр бааллар эбит уонна олор
Орхон, Енисей суруктарыгар майгылыыллар диэн
түмүктээһини оҥорбуттара. Кинилэр бу сырыыла-
рын бөдөҥ суолталаах булуутунан наукаҕа «Пе
тровская надпись)) диэн ааттаммыт суру к буолбута.
Наукаҕа «Петровская надпись» -

