Page 58 - Уус-Алдан 2006

Ааҕааччы, специалистар бу кинигэ үрдүк научнай таһымҥа оноһуллу-
бут, Күлүмнүүр аатын үйэтитиигэ улахан кылаат буоларын бэлиэтээти-
лэр. Кинигэни Саха сирин биллиилээх чинчийээччилэрэ, архыып, музей,
библиотека, научнай институт үлэһиттэрэ оҥорбуттар. Бу улахан бөлөх
биһиги депутаппыт А.Н. Жирков салалтатынан үлэлээбит. Александр Ни­
колаевич Күлүмнүүр туһунан хомуйбут үгүс бэйэтин матырыйаалларын
кинигэҕэ киллэрбит, кинигэ авторскай тексин олоччу бэйэтэ суруйбут.
Маннык үлэҕэ махтаныахха эрэ сөп.
Людмила НОГОВИЦЫНА,
"Мүрү саһарҕата",
2006 сыл ахсынньы 26 күнэ

У. ТЫА ХАҺААЙЫСТЫБАТА

"2002-2006 сс. Саха Рсспубликатын тыатын сирин социальнай-эконо-
мичсскай сайыннарыы" Президентской программаны олоххо киллэрии,
тыа хаһаайыстыбатын производствота туруктаахтык уонна бигэтик сайдар
усулуобуйатын тэрийиигэ, тыа нэһилиэнньэтэ үлэлээх буолуутун, дохуо-
та үрдээһинин, олоҕо тунсарын хааччыйарга туһуланна.
Улууска 14 производственнай кооператив, 267 бааһынай хаһаайысты-
ба, кэтэх хаһаайыстыба, 4 потребительский кооператив, барыта 575832
тыһ. солкуобай валовой продукцияны онорон таһаарда.
Сыл түмүгүнэн улууска 20195 төбө ынах сүөһү, ол иһиттэн 7147 төбө
ыанар ынах, 8050 төбө сылгы, ол иһиттэн 5221 төбө биэ, 456 төбө си-
биинньэ иитиллэн, 5235 төбө көтөр, 27 коза уонна 85 хоруолук, 27 устуу-
ка норка баар. Ити иһиттэн тэрээһиннээх хаһаайыстыбаларга СПК-лар
2350 гөбө ынах сүөһүнү, 1672 төбө сылгыны, бааһынай хаһаайыстыбалар-
га 6694 ынах сүөһүнү, 3466 сылгыны кыстатан туруораллар, кэтэх
сүөһүлээх ыаллар 11151 төбө ынах сүөһүнү, 2882 сылгыны иитиигэ кыс­
татан туруораллар. Сүөһү иитиитин ааспыт сыл туһааннаах кэмин кытта
тэҥнээтэххэ ынах сүөһү 5,9 % аччатылынна, сылгы 1,8% эбилиннэ, ор-
дук элбэх ынах сүөһүнү тэрээһиннээх хаһаайыстыбалар аччаттылар, уоп-
сай аччааһыннара 8,5% тэннэстэ, кэтэх сүөһүлээх ыаллар 7% иитэр
сүөһүлэрин аччаттылар, сылгы ахсаан өттүнэн эбиллиитэ нэһилиэнньэ
сылгыта эбиллиититтэн таҕыста. Улуус үрдүнэн валовайынан 13328,5 тон­
на үүт оҥоһулунна, биир ынахтан ортотунан 1777 кг үүт ыанна, сыл тоҕус
ыйын көрдөрүүтүнэн барыта ийэ сүөһүттэн 6413 төбө ньирэй ылыллан
ньирэй деловой тахсыыта 78,1% тэн нэстэ, 3446 төбө кулун ылыллан, ку-
лун деловой тахсыыта 65,1% тиэрдилиннэ.
Сылын ахсын уопсай сүөһүтүн ахсаанын аччааһынын биир сүрүн би-
ричиинэтэ аһылык тиийбэтиттэн тахсар сылтан-сыл ахсын атыылаһыллар
сүөһү аһылыгын сыаната ыарааһына, тиэйэр-таһар үлэлэр ороскуоттара
улаатан иһиитэ буолла.
2006 сылга оттооһунна күн-дьыл олус уустук балаһыанньаны үөскэ-
тэн үрэх сирдэр ууга баран, сайыҥны уһун ардахтар мэһэйдээн от
аһылык тиийбэтэ. Улуус үрдүнэн 4994 га ходуһа сирэ, 4337 тонна оттом-

54