Page 60 - Уус-Алдан 2006

Эти соҕотуопкалааһын сыллата аччаан иһэр. Ол курдук 11 ый түмү-
гүнэн баара-суоҕа 106 тонна эт тутулунна. Бу ааспыт сыл туһааннаах кэ-
минээҕэр 164 тоннанан кыра. "Легей" ААО 35,4 тонна, Уус-Алдан ПО 38,1
тонна, куорат соҕотуопкалыыр тэрилтэлэригэр 33 тоннаны туттулар.
Уус-Алдан улууһун 2002-2006 сылларга социальнай-экономическай
сайдыытын программатын быһыытынан үлэ ыытыллар. Онно ыйыллы-
быт сыыппаралар туолуулара Саха Республикатын Правительствотынан
хонтуруолланар.
Быраҕыллыбыт бааһыналары чөлүгэр түһэриигэ, культурно-техничес-
кэй, мелиоративнай үлэлэргэ сылларынан былааннаах үлэ ыытыллар.
Бааһына сирин чөлүгэр түһэрии үлэлэргэ былаан быһыытынан 250 га,
ходуһаны тупсаран оҥорууга 350 га сирэ проекка киирэн оҥоһуллан тут-
тарылынна.
Быйыл 3420 га бааһынаны туһанныбыт. Туорахтаах культураны ыһыы-
га улууска сүрүннээн 5 зерновой хаһаайыстыба дьарыктанар — Биэттэ,
Бэйдиҥэ, Лена, Сырдах ТХПК-тар, ИП "Илларионов" бааһынай хаһаа-
йыстыбата.
Быйылгы сылга туорахтаах культураны үлүүс үрдүнэн 2000 га, бу
иһиттэн 530 га сэлиэһинэй, 184 га дьэһимиэн, 1286 га эбиэс ыһыллы-
быта.
Ааспыт сылларга паары көтөҕүүгэ ГСМ-ҥа субсидия көрүллэн
хаһаайыстыбалар 2715 гсктарга пары көтөҕүү үлэтин ыыппыттарын
түмүгэр сааскы ыһыыны 85% ыраас паарга, 15% сааскы хорутууга ыстылар.
Сүөһү аһылыгар 1573 гектар хомуллан 1603 тонна ол эбэтэр 1 гектар-
тан ортотунан 10,2 центнер үүнүү хомулунна. "Сахазернопродукт"
ААО-ҕа 1355 тонна, Хаптаҕай комбикорм собуотугар 150 тонна сиэмэ тут-
тарылынна.
Бурдук үүннэриитигэр быйыл балайда үчүгэй тэрээһиннээхтик үлэлээ-
тилэр: Бэйдиҥэ ТХПК (салайааччы Андросов Захар Васильевич) биир
гектартан ортотунан 10,5 центнер, Лена ТХПК (салайааччы Портнягин
Семен Иннокентьевич) биир гектартан ортотунан 10,0 центнер үүнүүнү
хомуйаннар былааннарын 100% толордулар, Сырдах ТХПК (салайааччы
Копырин Михаил Николаевич) биир гектартан 7,4 центнер валовайынан
127 тонна хомуйан, эбии госзакупка былаан ылан 120 тонна "Сахазерно­
продукт" ААО-ҕа туттарда.
Улуус үрдүнэн оҕуруот аһа 678 тонна хомуллан биир гектартан орто­
тунан 110 центнер үүнүү хомулунна. Ааспыт сылтан биир гектартан 1,7
центнер элбэх үүнүү хомулунна. Ол курдук 535,7 тонна хаппыыста, 52
тонна моркуоп, 33 тонна сүбүөкүлэ, 58 тонна араас культуралар.
Улуус үрдүнэн валовайынан 1941 тонна хортуоппуй хомулунна, орто­
тунан биир гектартан 71 центнер хортуоппуй хомулунна. Ааспыт сылтан
434 тоннанан аҕыйах үүнүү хомулунна, ол эрээри ааспыт сыллары кытта
тэҥнээн көрдөххө көрдөрүү куһаҕана суох.
Сэһэн-Аржаков ТХПК биир гектартан 105 центнер хортуоппуйу хо­
муйан, ааспыт үүнүүлээх сылтан 5 центнер элбэх үүнүүнү хомуйан,
мөлтөһүөр да сылга технологичны тутустахха үүнүүнү үрдэтиэххэ сөбүн
биир идэлээхтэригэр дакаастаата.
56